ยังไม่เลิกโซฮอล์ 91/95 ชู E20 ใช้ราคาจูงใจประชาชน ลดนำเข้าน้ำมันกว่า 4 หมื่นล้านบาทต่อปี หนุนเกษตรกรไทย

โฆษกพลังงานแจงข่าวลือยังไม่เลิกแก๊สโซฮอล์ 91/95 ชี้เป็นเพียงแนวคิดระยะยาว ดัน E20 เป็นน้ำมันพื้นฐาน ใช้ราคาจูงใจแทนการบังคับ หวังลดนำเข้าน้ำมันกว่า 4 หมื่นล้านบาทต่อปี พร้อมดึงรายได้กลับสู่เกษตรกรผู้ปลูกอ้อย-มันสำปะหลัง ย้ำ “จูงใจ ไม่หักคอ” ให้ประชาชนเลือกเองตามความคุ้มค่า

นายพงศ์พล ยอดเมืองเจริญ โฆษกกระทรวงพลังงาน ชี้แจงกรณีกระแสข่าวเตรียมยกเลิกน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ยืนยันว่าเรื่องดังกล่าวยังไม่เป็นความจริง โดยเป็นเพียงกรอบแนวคิดเชิงนโยบายระยะยาวที่อยู่ระหว่างการศึกษาอย่างรอบด้าน ตามนโยบายของนายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ที่ต้องการลดการนำเข้าเชื้อเพลิงและเพิ่มการพึ่งพาพลังงานที่ผลิตได้ภายในประเทศ

หนึ่งในแนวทางที่กำลังศึกษา คือการผลักดันให้ E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐานแทน E10 เพื่อแก้ปัญหาการพึ่งพาน้ำมันนำเข้าที่เป็นต้นเหตุสำคัญของความเปราะบางด้านราคาพลังงานของไทย โดยนายพงศ์พลย้ำว่า แนวทางดังกล่าวต้องยึดหลัก “จูงใจ ไม่หักคอ” ใช้กลไกราคาเป็นตัวดึงดูดให้ประชาชนเลือกใช้เชื้อเพลิงชีวภาพด้วยความสมัครใจ ไม่ใช่การบังคับยกเลิกน้ำมันชนิดเดิม

ปัจจุบันไทยนำเข้าน้ำมันดิบประมาณ 90% ของปริมาณที่ใช้ ส่งผลให้ต้องเผชิญความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาดโลกโดยตรง เฉพาะช่วง 4 เดือนแรกของปีนี้ มีค่าใช้จ่ายนำเข้าน้ำมันดิบกว่า 4 แสนล้านบาท ขณะที่มูลค่าการนำเข้าพลังงานรวมอยู่ที่ประมาณ 1.24 ล้านล้านบาทต่อปี เมื่อเกิดวิกฤตการณ์หรือราคาน้ำมันโลกปรับตัวสูงขึ้น ประเทศไทยจึงได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะยังต้องพึ่งพาเชื้อเพลิงจากต่างประเทศเป็นหลัก

ที่ผ่านมา นายเอกนัฏได้เดินหน้าปรับโครงสร้างราคาพลังงาน ทั้งการถอดต้นทุนที่ไม่เหมาะสมซึ่งสะสมมายาวนาน 22 ปี มูลค่า 1.08 หมื่นล้านบาทต่อปี และการนำผลประโยชน์ส่วนเกินของโรงกลั่นประมาณ 3.1 หมื่นล้านบาท มาใช้ลดภาระราคาน้ำมันให้ประชาชน อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาที่ปลายทางด้านราคาเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ หากประเทศไทยยังต้องนำเข้าเชื้อเพลิงในสัดส่วนสูง การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนจึงต้องเริ่มจากต้นทาง ด้วยการเพิ่มการใช้วัตถุดิบและพลังงานที่ผลิตได้เองภายในประเทศ

ทั้งนี้ ตัวอย่างประเทศที่นำศักยภาพด้านการเกษตรมาต่อยอดเป็นความมั่นคงทางพลังงาน โดยบราซิล ซึ่งเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลอันดับ 1 ของโลก ประกาศใช้เบนซิน E32 ที่ผสมเอทานอล 32% เป็นน้ำมันพื้นฐาน ขณะที่อินโดนีเซีย ซึ่งเป็นผู้ผลิตปาล์มอันดับ 1 ของโลก ประกาศใช้ดีเซล B50 ที่ผสมไบโอดีเซลจากน้ำมันปาล์ม 50% เป็นน้ำมันพื้นฐาน ส่วนประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลอันดับ 2 และผู้ผลิตปาล์มอันดับ 3 ของโลก แต่ยังใช้น้ำมันพื้นฐานเพียง E10 และ B7 เท่านั้น สะท้อนให้เห็นว่าไทยยังมีศักยภาพในการต่อยอดพลังงานชีวภาพได้อีกมาก

สำหรับการผลักดัน E20 ให้เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐานแทน E10 มีการประเมินว่าจะช่วยลดความต้องการใช้น้ำมันเบนซินในปริมาณเทียบเท่าน้ำมันดิบกว่า 700 ล้านลิตรต่อปี และสามารถทดแทนมูลค่าการนำเข้าน้ำมันได้มากกว่า 4 หมื่นล้านบาทต่อปี เงินจำนวนนี้จะมีโอกาสหมุนเวียนกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจไทย ผ่านการรับซื้ออ้อยและมันสำปะหลังเพื่อผลิตเอทานอล ช่วยสร้างตลาดรองรับผลผลิตทางการเกษตรและเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรไทย

ขณะเดียวกัน สัญญาณการเปลี่ยนผ่านเริ่มเห็นได้จากพฤติกรรมผู้บริโภค หลังภาครัฐส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ โดยยอดใช้น้ำมัน B20 ล่าสุดอยู่ที่วันละ 8.29 ล้านลิตร และ E20 อยู่ที่วันละ 6.72 ล้านลิตร สำหรับ E20 มีราคาถูกกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 ประมาณ 8 บาทต่อลิตร แม้อัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงอาจเพิ่มขึ้นราว 3% แต่ค่าใช้จ่ายในการเติมน้ำมันลดลงได้เกือบ 20% จึงเป็นทางเลือกที่ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของผู้ใช้รถยนต์ ทั้งนี้ ประชาชนสามารถตรวจสอบว่ารถยนต์รองรับ E20 หรือไม่ ได้จากข้อมูลบริเวณฝาถังน้ำมันหรือคู่มือประจำรถ

อย่างไรก็ตาม หากประเทศไทยจะเดินหน้าไปสู่การใช้ E20 เป็นน้ำมันพื้นฐานจริง ไม่ควรเริ่มต้นด้วยการบังคับยกเลิกน้ำมันชนิดเดิม แต่ควรใช้กลไกราคาเป็นเครื่องมือจูงใจ เปิดโอกาสให้ประชาชนตัดสินใจจากความคุ้มค่าและความเหมาะสมกับรถยนต์ของตนเอง หากมีการปรับเปลี่ยนในอนาคตจะต้องดำเนินการเป็นขั้นตอน รับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน และมีทางเลือกสำหรับรถยนต์ที่ยังไม่รองรับ E20 เพื่อไม่ให้ประชาชนได้รับผลกระทบ

“หัวใจของเรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่ปั๊ม แต่อยู่ที่ไร่” นายพงศ์พลกล่าว พร้อมระบุว่า โจทย์สำคัญของการพัฒนาพลังงานชีวภาพไทย คือการเพิ่มผลผลิตต่อไร่ของอ้อย มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมัน เพื่อให้ต้นทุนการผลิตเอทานอลและไบโอดีเซลลดลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้พลังงานชีวภาพมีราคาถูกลงจากประสิทธิภาพการผลิตที่แท้จริง และส่งผ่านประโยชน์ไปถึงผู้ใช้รถยนต์ ขณะเดียวกันต้องสร้างการแข่งขันที่โปร่งใส และดูแลให้รายได้จากห่วงโซ่พลังงานกระจายถึงเกษตรกรรายย่อย ไม่กระจุกตัวอยู่กับกลุ่มทุนขนาดใหญ่

ทุกครั้งที่ประเทศไทยปรับเปลี่ยนน้ำมันพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนจาก E0 เป็น E10 หรือจาก B5 เป็น B7 มักเกิดความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อเครื่องยนต์ แต่ท้ายที่สุดค่ายรถยนต์สามารถสร้างความเชื่อมั่น ผู้ใช้รถปรับตัวได้ และประเทศได้รับประโยชน์ด้านความมั่นคงทางพลังงานกลับมา

“เงินนับแสนล้านที่ไหลออกนอกประเทศทุกปี ควรได้วนกลับมาสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรไทย และกลับมาเป็นน้ำมันที่ถูกลงอย่างยั่งยืนให้คนไทยทุกคน”