SET เริ่มใช้ 8 เกณฑ์ใหม่ ลด Tick Size-ปรับขายชอร์ต-เปิดทาง HFT โบรกฯ ประเมินเอฟเฟ็กต์ตลาด

ดีเดย์วันที่ 16 พ.ย. 2569 เป็นต้นไป ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) เริ่มบังคับใช้หลักเกณฑ์การซื้อขายหลักทรัพย์ใหม่รวม 8 มาตรการ

โดย “อัสสเดช คงสิริ” กรรมการและผู้จัดการ ตลาดหลักทรัพย์ฯ กล่าวว่า การปรับเกณฑ์ครั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมการซื้อขายที่เปลี่ยนแปลงไป โดยมุ่งกำกับดูแลพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมให้ตรงจุดมากขึ้น แทนการใช้ข้อจำกัดในวงกว้าง พร้อมผ่อนคลายเกณฑ์บางส่วนเพื่อเพิ่มความคล่องตัวในการซื้อขาย โดยยังคำนึงถึงการรักษาสภาพคล่องและเสถียรภาพของตลาด

สำหรับมาตรการเพิ่มเติม ประกอบด้วย 1.ลดช่วงราคาเสนอซื้อขาย (Tick Size) หุ้นราคา 5-50 บาท เพื่อให้ราคาเสนอซื้อ (Bid) และราคาเสนอขาย (Offer) อยู่ใกล้กันมากขึ้น ช่วยลดส่วนต่างราคาและเพิ่มความสะดวกในการซื้อขาย

2.เก็บค่าธรรมเนียมคำสั่งซื้อขายที่ไม่ก่อให้เกิดการจับคู่ (OTR) โดยกำหนดค่าธรรมเนียม 0.15 บาทต่อรายการ สำหรับบัญชีที่ส่งคำสั่งซื้อขายจำนวนมาก แต่มีการจับคู่ซื้อขายน้อย โดยคิดเฉพาะส่วนที่เกิน 15,000 รายการต่อวัน เพื่อป้องกันการส่งคำสั่งจำนวนมากโดยไม่จำเป็น ซึ่งอาจเพิ่มภาระให้ระบบซื้อขาย

ส่วนมาตรการที่เป็นการปรับปรุงเกณฑ์เดิม ได้แก่ 3.ปรับเกณฑ์การขายชอร์ต (Short Selling) หากหุ้นมีราคาปิดลดลงตั้งแต่ 10% ขึ้นไป จะกำหนดให้การขายชอร์ตในวันทำการถัดไปต้องใช้เกณฑ์ Uptick คือ ต้องขายในราคาสูงกว่าราคาซื้อขายล่าสุด จากเดิมที่สามารถขายชอร์ตได้ในราคาเท่ากับ หรือสูงกว่าราคาล่าสุด เพื่อช่วยลดแรงกดดันต่อราคาหุ้นที่ปรับตัวลงแรง

4.จำกัดหุ้นที่สามารถขายชอร์ตได้เฉพาะหลักทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงหรือมีเกณฑ์รองรับ ได้แก่ หุ้นใน SET100 หุ้นอ้างอิง Single Stock Futures ตราสารแสดงสิทธิในหลักทรัพย์ต่างประเทศ (DR) และกองทุน ETF เพื่อให้การขายชอร์ตอยู่ในขอบเขตที่เหมาะสม

5.กำกับดูแลการซื้อขายด้วยความถี่และความเร็วสูง (HFT) กำหนดให้ผู้ที่ใช้ Dedicated API หรือมีพฤติกรรมการซื้อขายเข้าข่าย HFT ต้องขึ้นทะเบียน โดยพิจารณาจากลักษณะการส่งคำสั่งที่รวดเร็วและถี่ ปริมาณการซื้อขายสูง หรือมีสถานะหลักทรัพย์คงเหลือเมื่อสิ้นวันน้อย เพื่อให้สามารถกำกับดูแลการซื้อขายประเภทนี้ได้อย่างเหมาะสม

นอกจากนี้ ยังมีการยกเลิกมาตรการเดิม ได้แก่ 6.ยกเลิก Dynamic Price Band (DPB) รายหลักทรัพย์ โดยยกเลิกกรอบราคาที่ใช้จำกัดการเปลี่ยนแปลงของราคาหุ้นแต่ละตัวระหว่างวัน เพื่อเพิ่มความคล่องตัวในการซื้อขาย โดยเฉพาะหุ้นที่มีสภาพคล่องต่ำหรือหุ้นขนาดเล็ก 7.ยกเลิกข้อจำกัดหุ้นที่ HFT สามารถซื้อขายได้ โดยเปิดให้ผู้ซื้อขายที่ใช้ระบบ HFT สามารถซื้อขายหลักทรัพย์ได้ทุกตัวเช่นเดียวกับนักลงทุนทั่วไป จากเดิมที่มีข้อจำกัดในประเภทหุ้นที่สามารถซื้อขายได้

และ 8.ยกเลิกข้อกำหนดระยะเวลาขั้นต่ำ Minimum Resting Time (MRT) ที่คำสั่งซื้อขายต้องคงอยู่ในระบบก่อนจะยกเลิกหรือแก้ไขคำสั่ง เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารคำสั่งซื้อขาย และลดภาระด้านระบบงานของบริษัทหลักทรัพย์

ด้าน “วีระวัฒน์ วิโรจน์โภคา” ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ ฝ่ายวิเคราะห์หลักทรัพย์ บริษัทหลักทรัพย์ที่ปรึกษาการลงทุน เอฟเอสเอส อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด กล่าวว่า มาตรการใหม่ทั้ง 8 ข้อเป็นปัจจัยบวกต่อตลาดทุนไทย โดยเฉพาะการลด Tick Size และการกำกับดูแลคำสั่งซื้อขายที่ผิดปกติ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุน ทั้งนี้ การลด Tick Size ทำให้ราคาหุ้นขยับต่อช่องในสัดส่วนที่เล็กลง ส่งผลให้โปรแกรมซื้อขายอัตโนมัติต้องใช้ปริมาณการซื้อขายมากขึ้น หากต้องการผลักดันให้ราคาหุ้นเคลื่อนไหวในระดับเดิม จึงคาดว่าจะช่วยลดอิทธิพลของ Robot Trade และความผันผวนของราคาหุ้นได้

“การเก็บค่าธรรมเนียมจากบัญชีที่ส่งคำสั่งจำนวนมากแต่จับคู่ซื้อขายได้น้อย จะช่วยป้องกันพฤติกรรมส่งคำสั่งเพื่อสร้างสภาพคล่องเทียม ก่อนยกเลิกคำสั่งเมื่อราคาเคลื่อนไหวเข้าใกล้ระดับที่ตั้งไว้ การปรับเกณฑ์ขายชอร์ตจะช่วยลดแรงขายซ้ำเติมหุ้นที่ปรับตัวลงรุนแรง ส่วนการยกเลิก Dynamic Price Band การเปิดให้ HFT ซื้อขายหลักทรัพย์ได้ทุกประเภท และการยกเลิก Minimum Resting Time คาดจะไม่กระทบต่อภาพรวมตลาดอย่างมีนัย”

ฟาก “กรรณ์ หทัยศรัทธา” หัวหน้ากลยุทธ์การลงทุนและนักเศรษฐศาสตร์ (ลูกค้ารายย่อย) บริษัทหลักทรัพย์ ซีจีเอส อินเตอร์เนชั่นแนล (ประเทศไทย) จำกัด หรือ CGSI กล่าวว่า การปรับลด Tick Size มีผลเป็นกลางต่อภาพรวมตลาดทุน แม้จะช่วยลดต้นทุนการซื้อขายและทำให้ส่วนต่างระหว่างราคาเสนอซื้อและเสนอขาย (Bid-Offer Spread) แคบลง แต่ไม่ได้หมายความว่าหุ้นทุกตัวจะมีสภาพคล่องหรือมูลค่าซื้อขายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ขณะเดียวกัน ในช่วงที่ตลาดผันผวนรุนแรง ช่องราคาที่แคบลงอาจทำให้ราคาหุ้นปรับขึ้นหรือลงได้รวดเร็วกว่าเดิม จึงมองว่ามาตรการดังกล่าวยังไม่สามารถแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างของตลาดทุนได้ทั้งหมด

“Robot Trading และ HFT ประเมินว่าพฤติกรรมการซื้อขายไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงมากนัก เนื่องจากผู้เล่นกลุ่มนี้มุ่งทำกำไรจากส่วนต่างราคาระยะสั้นในหุ้นขนาดใหญ่ที่มีสภาพคล่องสูง อีกทั้งยังอาจได้รับประโยชน์จากต้นทุนซื้อขายที่ลดลง อย่างไรก็ดี การปรับเกณฑ์ขายชอร์ตอาจช่วยลดแรงกดดันต่อหุ้นขนาดกลางและเล็กได้ระดับหนึ่ง แต่ทิศทางราคาหุ้นในระยะยาวยังขึ้นอยู่กับปัจจัยพื้นฐานของแต่ละบริษัทเป็นหลัก”