‘ปกรณ์’ ชงรื้อกฎหมายเก่า ชู 4 แนวคิดปลดล็อกธุรกิจไทย 

‘รองนายกฯ ปกรณ์’ ปาฐกถาในงานสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 44 ชูแนวคิดปรับกฎหมายและกฎระเบียบรัฐให้ทันโลกเปลี่ยน ผ่าน 4 แนวทาง ทบทวนกฎหมายล้าสมัย ลดขั้นตอนและต้นทุนธุรกิจ ดัน Digital Government เพิ่มความโปร่งใส เปิดทางเอกชนร่วมชี้ปัญหา หวังปลดล็อกข้อจำกัด เสริมขีดความสามารถแข่งขันการลงทุนระดับประเทศ

นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ปาฐกถาพิเศษ ในงานสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 44 “Unlocking New Growth: ศักยภาพใหม่แห่งการเติบโต” ในหัวข้อ “ปลดล็อกกฎหมายและกฎระเบียบเพื่อสร้างความเข้มแข็งภาดธุรกิจไทย” ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย จังหวัดเชียงราย

รองนายกฯ ปกรณ์ ระบุว่า การปรับปรุงกฎหมายและกฏระเบียบให้สอดดคล้องกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ทั้งภูมิรัฐศาสตร์ ภูมิเศรษฐศาสตร์ เทคโนโลยี AI โครงสร้างสังคม และรูปแบการค้า

โดยชี้ว่า กฎหมายไม่ควรเป็นเพียงเครื่องมือควบคุม แต่ต้องเปลี่ยนจากแนวคิด Control ไปสู่ Deregulation, Better Regulations และ Better Regulations for Better Life เพื่อให้กติกาของรัฐเอื้อต่อการดำเนินชีวิต การลงทุน และการเติบโดของภาคธุรกิจมากขึ้น

โลกปัจจุบันมีความซับซ้อนมากขึ้น ทั้งการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ การกลับมาของมาตรการกีดกันทางการค้า ความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อม เทคโนโลยี และสังคมสูงวัย ทำให้กฎหมายที่เคยเหมาะสมในอดีตอาจไม่ตอบโจทย์สถานการณ์ใหม่ หากรัฐยังใช้กติกาเดิมโดยไม่ทบทวน ย่อมเพิ่มต้นทุนและสร้างข้อจำกัดให้ประชาชนกับผู้ประกอบการ 

แนวคิดการกำกับดูแลในยุคใหม่ จึงต้องมองผลลัพธ์ที่เกิดกับประชาชนและภาคธุรกิจเป็นหลัก โดยการออกกฎหมายแต่ละเรื่องต้องตอบให้ได้ว่า จำเป็นต้องมีกฎหมายหรือไม่ หากจำเป็น ต้องจำกัดสิทธิเท่าที่จำเป็น สอดคล้องกับหลักนิติธรรม และไม่สร้างต้นทุนหรือภาระเกินสมควร พร้อมเปิดรับฟังผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและประเมินผลหลังบังคับใช้

นายปกรณ์ กล่าวต่อว่า แนวทางการปลดล็อกกฎหมายเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของประเทศสามารถสรุปได้เป็น 4 ประเด็นสำคัญ

1.ทบทวนกฎหมายอย่างต่อเนื่อง ไม่ปล่อยให้กติกาล้าสมัย :

กฎหมายและกฎระเบียบเมื่อใช้ไประยะหนึ่งอาจไม่สอดคล้องกับเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และพฤติกรรมของประชาชนอีกต่อไป จึงต้องมีระบบทบทวนเป็นระยะ 

โดยเฉพาะกฎหมายกำกับที่กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการเงื่อนไข และขั้นตอนต่อภาคธุรกิจ ซึ่งปัจจุบันไทยมีกฎหมายระดับพระราชบัญญัติประมาณ 930 ฉบับและมีกฎหมายลำดับรองจำนวนมาก ซึ่งแต่ละฉบับสามารถสร้างขั้นตอน เงื่อนไข และภาระเพิ่มเติมได้

การมีกฎหมายจำนวนมากจึงไม่ใช่คำตอบ หากกฎหมายเหล่านั้นสร้างข้อจำกัดจำกัดเกินความจำเป็น

2.ลดขั้นตอน ลดต้นทุน และลดการใช้ดุลพินิจ : 

กฎระเบียบที่ใช้ถ้อยคำไม่ชัดเจนหรือกำหนดเงื่อนไขกว้างเกินไป ทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถประเมินได้ว่าต้องเตรียมเอกสาร ลงทุน หรือปฏิบัติตามเงื่อนไขในระดับใด 

ขณะเดียวกันยังเปิดพื้นที่ให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลพินิจแตกต่างกัน จึงต้องปรับกติกาให้ ตรงไปตรงมา ชัดเจน และสามารถวัดได้ โดยใช้มาตรฐาน

ที่ยอมรับในระดับสากลเมื่อเหมาะสม เพื่อให้ผู้ประกอบการรู้ล่วงหน้าว่าต้องปฏิบัติอย่างไร และลดความไม่แน่นอนในการดำเนินธุรกิจ 

แนวทางนี้สอดคล้องกับหลัก Better Regulations ซึ่งระบุว่าระบกำกับดูแลต้องสร้างความเชื่อมั่นให้ภาคธุรกิจ เพราะความแน่นอนของกติกามีผลโดยตรงต่อการตัดสินใจลงทุนและการเติบโต ขณะเดียวกันต้องสร้างประโยชน์ต่อประชาชนและใช้ทรัพยากรภาครัฐอย่างมีประสิทธิภาพ

3.ใช้ Digital Government เพิ่มความโปร่งใส : 

การเปลี่ยนขั้นตอนอนุมัติและอนุญาตเป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์จะช่วยลดการติดต่อกับเจ้าหน้าที่โดยไม่จำเป็น เช่น กระบวนการตรวจปล่อยสินค้าของกรมศุลกากร โดยแนวทางต่อไปคือ ทำให้ประชาชนและภาคธุรกิจลามารถเห็นขั้นตอน เอกสาร เงื่อนไข และระยะเวลาดำเนินการได้อย่างชัดเจน

พร้อมพัฒนาจากคู่มือประชาชนไปสู่กระบวนการอนุมัติอนุญาตทางอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้การให้บริการของรัฐมีมาตรฐานเดียวกันมากขึ้น 

ทั้งนี้ การเปิดเผยข้อมูลและลดดุลพินิจยังเชื่อมโยงกับการลดความเสี่ยงด้านการทุจริต โดยแนวคิดที่ผลักดันร่วมกันประกอบด้วย Openness, Digital Government, Integrity และ Transparency

4.ให้กาคเอกชนร่วมชี้ปัญหาและออกแบบการแก้ไข :

ภาคธุรกิจเป็นผู้ได้รับผลกระทบจากกฎหมายและกฎระเบียบโดยตรง จึงควรมีส่วนร่วมในการะบุว่ากฎหมายใดเป็นอุปสรรค สร้างต้นทุน หรือเปิดช่องให้เกิดปัญหา 

โดยแนวทางที่เสนอคือให้ภาคเอกชนรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ โดยระบุว่า กฎหมายหรือกฎระเบียบใดมีปัญหา ปัญหาหรือภาระที่เกิดขึ้นคืออะไร ควรแก้ไขอย่างไร และเมื่อแก้แล้วจะเกิดประโยชน์อะไร เพื่อให้รัฐบาลสามารถนำข้อเสนอไปดำเนินการได้ตรงจุด 

นอกจากการทบทวนกฎหมายแล้ว การสร้างความเชื่อมั่นระหว่างรัฐกับประชาชนและภาคธุรกิจยังต้องอาศัยความโปร่งไสและความเป็นธรรม 

ขณะที่กระบวนการกำหนดนโยบายควรเปิดกว้าง ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีส่วนร่วม และใช้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือประกอบการตัดสินใจ