WORKPOINT : 37 ปีของความสร้างสรรค์ กับการคิดใหม่เพื่อไปต่อ

EXCLUSIVE
เรื่อง : พฤฒินันท์ สุดประเสริฐ
ภาพ : ชินวัฒ สมหวัง, ภูริณัฐ พูลธัญกิจ

หากพูดถึงผู้ผลิตคอนเทนต์และรายการวาไรตี้ระดับแนวหน้าของเมืองไทย คงมีไม่กี่ชื่อที่คนไทยผูกพันและนึกถึงเป็นอันดับแรก ๆ หนึ่งในนั้นคือ “เวิร์คพอยท์ (WORKPOINT)” ผู้ผลิตคอนเทนต์สัญชาติไทยที่ยืนหยัดมานานถึง 37 ปี ด้วยจุดเด่นด้านความคิดสร้างสรรค์ เปลี่ยนเรื่องราวต่าง ๆ ให้กลายเป็นคอนเทนต์ความบันเทิงมาทุกยุคสมัย ทั้งรายการเกมโชว์และรายการวาไรตี้

ในวันที่พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไปจากในอดีต ทั้งจากเทคโนโลยี และกิจกรรมการใช้ชีวิต เวิร์คพอยท์วางแนวคิดอย่างไรให้ยังไปต่อได้ และในมุมคนทำสื่อ ต้องปรับเปลี่ยนตัวเองอย่างไรบ้าง

“ประชาชาติธุรกิจ” ชวนสำรวจแนวคิดความสร้างสรรค์ของเวิร์คพอยท์ ผ่านมุมมองของ ชลากรณ์ ปัญญาโฉม ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่ม (Group CEO) บมจ.เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์

จากวิศวกรสู่คนทำงานสร้างสรรค์

ชลากรณ์ ปัญญาโฉม มีภูมิหลังเติบโตมาจากสายวิศวกรรมศาสตร์ และเคยทำงานเป็นวิศวกร ก่อนที่จะก้าวเข้าสู่เวิร์คพอยท์เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว โดยผ่านการทำงานมาแล้วแทบทุกแบบ ตั้งแต่การผลิตรายการโทรทัศน์, จัดงานอีเวนต์, คอนเสิร์ต, เทศกาลดนตรี (Festival), ภาพยนตร์, บริหารช่องทีวีดาวเทียมและทีวีดิจิทัลจนถึงการดูแลค่ายเพลง จนกระทั่งเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ได้ก้าวขึ้นรับตำแหน่ง Group CEO โดยมีภารกิจสำคัญในปีนี้คือการจัดระเบียบองค์กร และวางแผนยุทธศาสตร์เพื่อขับเคลื่อนบริษัทในระยะยาว

รายการสนุก-เก่งหาเรื่องเล่า

ตลอดการเดินทาง 37 ปีที่ผ่านมา ชลากรณ์ มองว่าผู้ชมมักจดจำภาพของเวิร์คพอยท์ผ่าน 3 กลุ่มคอนเทนต์หลัก ไม่ว่าจะเป็น รายการสาระบันเทิง นำองค์ความรู้หรือเรื่องยาก ๆ มาทำเป็นรายการทีวีที่สนุกสนาน ยุคแรก เช่น เกมแก้จน, SME ตีแตก, อัจฉริยะข้ามคืน, แฟนพันธุ์แท้, อโรคา ปาร์ตี้ จนถึงรายการฮิตในยุคหลังอย่าง Genwit อัจฉริยะพันธุ์ใหม่, The Bone เก่งเข้ากระดูก, The Heart เก่งสุดใจ ควบคู่กับ รายการวาไรตี้บันเทิง และ รายการเพลงและประกวดร้องเพลง

เบื้องหลังความสร้างสรรค์นี้ มีเอกลักษณ์เด่นที่สุดที่เป็น DNA ของเวิร์คพอยท์ตลอด 37 ปี คือ การสรรหาเรื่องราวต่าง ๆ มาแปรรูปเป็นรายการทีวีและคอนเทนต์ได้อย่างโดดเด่น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล่าสยองขวัญอย่าง ชมรมขนหัวลุก หรือ คนอวดผี ไปจนถึงเรื่องสุขภาพ วิชาการ และองค์ความรู้ต่าง ๆ ซึ่งเวิร์คพอยท์สามารถหากลวิธีเล่าเรื่องให้สนุก น่าติดตาม และเข้าถึงผู้ชมได้ง่าย

“ส่วนใหญ่คนก็จำ Workpoint ได้หลัก ๆ ก็น่าจะเป็นเรื่องของความคิดสร้างสรรค์ เพราะเราหาเรื่องมาทำรายการเก่ง เรื่องนู้นเรื่องนี้ก็จับทำเป็นรายการโทรทัศน์ได้ เป็นรายการทีวี เป็นคอนเทนต์ได้หมดเลย” ชลากรณ์ กล่าว

คอนเทนต์ มีอายุขัย

ในการทำธุรกิจให้ยังเติบโตไปในแต่ละยุคสมัย ย่อมมีบางสิ่งที่ต้องเก็บไว้และทิ้งไป เช่นเดียวกับการทำคอนเทนต์ที่ต้องเก็บและยอมปรับในแต่ละช่วงเวลา

สิ่งหนึ่งที่ชลากรณ์สะท้อน คือ คอนเทนต์มักมีอายุขัยในตัวเอง โดยเฉลี่ยประมาณ 3–5 ปีก็ต้องขยับปรับเปลี่ยน

ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัด คือ การตัดสินใจยุติรายการดังระดับตำนานที่อยู่กับเวิร์คพอยท์มานานกว่า 20 ปีอย่าง ชิงร้อยชิงล้าน หรือ ระเบิดเถิดเทิง ที่แม้จะเคยประสบความสำเร็จอย่างสูง แต่เมื่อถึงจุดหนึ่งที่ผู้ชมเติบโตขึ้น มีภาระหน้าที่การงาน เวลาดูทีวีน้อยลง ขณะที่ตัวนักแสดงเองก็เติบโตตามวัย

ชลากรณ์ มองว่า คอนเทนต์ต่าง ๆ มักมีอายุขัย และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปในแต่ละยุค การหยุดและปรับเปลี่ยนรูปแบบจึงเป็นเรื่องปกติ และเมื่อถึงเวลาเปลี่ยน ก็ต้องปรับเปลี่ยน

เบื้องหลังโจทย์ ปรับ CI-เพื่อนใหม่

ย้อนกลับไปเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา เวิร์คพอยท์ถือโอกาสเข้าสู่วงรอบที่ 4 ขององค์กร (37 ปี) ด้วยวิสัยทัศน์ใหม่ที่ว่า “บริษัทที่สร้างโอกาสและความเป็นไปได้ให้กับผู้คน ชุมชน หรือธุรกิจ ผ่านพลังของคอนเทนต์” รวมถึงการปรับโลโก้และมาสคอตใหม่อย่าง “ว้อบบี้ (Wobby)”

ชลากรณ์ เล่าเพิ่มเติมว่า เป็นการปรับครั้งใหญ่ครั้งที่ 2 โดยครั้งแรกเกิดขึ้นในยุคเริ่มทำทีวีดิจิทัลที่ใช้โลโก้รูป “น้องยุ้ง” มาสคอตแรกของเวิร์คพอยท์ ซึ่งมาจากอาคารยุ้งข้าว ด้านหน้าของสตูดิโอ ร่วมกับ Color Bar เพื่อสื่อสารว่าบริษัทมีช่องทีวีเป็นของตัวเอง

สำหรับการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ ชลากรณ์ เล่ามุมมองว่า ความสำคัญของหน้าจอทีวีอาจเริ่มลดน้อยลง และภาพของบริษัทในระยะยาวที่มุ่งเน้นการเป็นผู้สร้างสรรค์คอนเทนต์ การปรับโลโก้ครั้งนี้จึงเน้นความเรียบง่าย เพื่อให้เมื่อมองเข้ามาแล้วนึกถึงตัวคอนเทนต์เป็นหลัก โดยยังคงนำโครงสร้างเส้น ตัว W และจุด ซึ่งมาจากสถาปัตยกรรมอาคารยุ้งข้าว ภายในสตูดิโอ มาจัดระเบียบใหม่ให้สะอาดตา

“ความสำคัญของความเป็นสถานีโทรทัศน์ อาจจะลดน้อยถอยลง แล้วก็ในแง่บริษัทในระยะยาว ก็เลยคิดว่าขยับโลโก้ซะเลยดีกว่า เพราะว่ามันก็จะพุ่งไปที่คอนเทนต์เป็นหลัก อยากให้มัน simple เรียบง่าย และอยู่ได้นาน ๆ” ชลากรณ์ กล่าว

สำหรับมาสคอตตัวใหม่ น้องกระต่าย “Wobby” (ว้อบบี้) มีที่มาจากชื่อบริษัท Workpoint โดยคำว่า Point หมายถึงทั้ง “จุดเริ่มต้น” และ “จุดหมาย” ซึ่งสัญลักษณ์กระต่ายในสากลสื่อถึง การเริ่มต้นใหม่ และ การก้าวกระโดดไปทำสิ่งใหม่ ๆ ในอนาคต อีกทั้งยังมีบุคลิกน่ารัก เป็นมิตร สอดคล้องกับรายการของเวิร์คพอยท์ที่เป็นเหมือนเพื่อนบ้านอยู่เคียงข้างคนดูมาทุกยุคสมัย

โดยการปรับ CI ครั้งนี้เป็นการเปลี่ยนแปลงแรกของเวิร์คพอยท์ ส่วนทิศทางคอนเทนต์รูปแบบใหม่ ๆ จะเริ่มเห็นชัดเจนขึ้นตั้งแต่ช่วงหลังกลางปี 2570 เป็นต้นไป

แหล่งคลังรายการเก่าที่คิดถึง

นอกเหนือจากการมุ่งหน้าสร้างสรรค์คอนเทนต์ใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่องแล้ว สำหรับแฟนรายการเวิร์คพอยท์รุ่นเก๋าที่ยังคงถวิลหาความบันเทิงในอดีต เวิร์คพอยท์ได้ขยายพื้นที่ตอบโจทย์ความคิดถึง ด้วยการเปิดตัวช่อง YouTube น้องใหม่ในชื่อ “Workpoint Classic”

ชลากรณ์ เล่าว่า เวิร์คพอยท์ตัดสินใจคัดแยกรายการระดับตำนานออกจากช่องหลักอย่าง “WorkpointOfficial” แล้วนำมาจัดระเบียบใหม่บนช่อง “Workpoint Classic” เพื่ออำนวยความสะดวกให้แฟน ๆ ยุคดั้งเดิมที่ต้องการย้อนชมรายการในทรงจำ ทั้ง ชิงร้อยชิงล้าน ยุคแรก, ระเบิดเถิดเทิง หรือ ชมรมขนหัวลุก ให้สามารถเข้าถึงได้ทันที โดยไม่ต้องคอยค้นหาท่ามกลางมวลคอนเทนต์ใหม่ ๆ ที่อัปเดตอยู่ทุกวัน

“แยกออกมาให้แฟนเก่า ๆ เขาได้ดูกัน เวลาเราลงรายการไปเรื่อย ๆ มันเริ่มเยอะ บางคนเขาขี้เกียจเสิร์ช ฉะนั้นเราก็เลยเอาของเก่า ๆ แยกออกมาซะเลย เหมือนเราจัดไลบรารี่ใหม่” ชลากรณ์ เผยถึงเบื้องหลังแนวคิด

เทคโนโลยีเปลี่ยน พฤติกรรมเปลี่ยน

สำหรับคนที่เป็นนักเสพคอนเทนต์ต่าง ๆ อาจพอสัมผัสถึงความแตกต่างและการเปลี่ยนแปลงของคอนเทนต์ ตั้งแต่ยุคอนาล็อก จนถึงปัจจุบันที่หลายคนเลือกใช้งานแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งมากขึ้น

ชลากรณ์ มองว่า ปัจจัยสำคัญที่สุดที่กระทบต่ออุตสาหกรรมสื่อตลอดช่วงที่ผ่านมาคือเทคโนโลยี ซึ่งส่งผลต่อพฤติกรรมผู้บริโภคโดยตรง  ในอดีตโทรทัศน์คือศูนย์กลางความบันเทิงหลักของบ้านและมีช่องทางจำกัด กิจกรรมชีวิตของผู้คนไม่ได้หลากหลายเท่าปัจจุบัน การรับชมคอนเทนต์จึงผูกติดอยู่กับผังรายการตามช่วงเวลา

เมื่อมาถึงยุคดิจิทัล เทคโนโลยีทำให้ผู้ชมไม่จำเป็นต้องเฝ้าหน้าจอตามเวลาออนแอร์อีกต่อไป สามารถออกไปใช้ชีวิต แล้วค่อยกลับมารับชมย้อนหลังบนแพลตฟอร์มต่าง ๆ ในเวลาที่สะดวก

แต่การเปลี่ยนแปลงนี้กลับสร้าง “ช่องว่างของการวัดผล” เนื่องจากระบบเรตติ้งโทรทัศน์ยังคงวัดผลเฉพาะการรับชมสด ณ เวลาออนแอร์เท่านั้น ทั้งที่ผู้ชมยังคงติดตามคอนเทนต์เดิม เพียงแต่เปลี่ยนช่องทางและช่วงเวลาในการรับชม ประกอบกับจำนวนคอนเทนต์ ทั้งจากช่องทีวีดิจิทัลที่มีอยู่ในปัจจุบันนับสิบช่อง รวมถึงเหล่า YouTuber และ Influencer ที่ผลิตคอนเทนต์ใหม่รวมกันมากกว่าในอดีต โดยเคยมีสถิติจำนวนคอนเทนต์รวมหลักล้านชั่วโมงต่อวัน

“สิ่งที่ขยับคือคนดูเขาไม่ต้องดูรายการตามเวลา คิดว่าอันนี้เป็นโจทย์ใหญ่ที่สุด ตอนสองทุ่มเราไปแฮงเอาต์กับเพื่อนอยู่ กลับมาบ้านสี่ทุ่มค่อยกดดู แต่วิธีการวัดผลของทีวีคือฉันวัดผลเธอตอนสองทุ่ม” ชลากรณ์ อธิบาย

ไม่ใช่แค่คนดูชอบ แต่ต้องสร้างโอกาสใหม่ ๆ ได้

ท่ามกลางสมรภูมิสื่อที่เปลี่ยนแปลงไป ชลากรณ์สะท้อนว่าโจทย์ยากที่สุดของคนทำคอนเทนต์ในปัจจุบัน ไม่ใช่เพียงการสร้างสรรค์ผลงานที่ถูกใจคนดูหรือการสร้างยอดวิว แต่คือการเปลี่ยนผลลัพธ์เหล่านั้นให้กลายเป็นธุรกิจ

ในอดีต รายการโทรทัศน์ช่วงเวลา 18.00 น. หรือ 20.00 น. สามารถแปลงยอดผู้ชมเป็นรายได้ได้ทันทีเพราะคนดูรวมศูนย์อยู่หน้าจอเดียว แต่ในยุคดิจิทัล การทำสื่อจำเป็นต้องมองลึกลากยาวไปกว่าหน้าจอ โดยหันมาลงรายละเอียดและเข้าใจกลุ่มเป้าหมายแต่ละกลุ่ม

“เวลาทำของที่คนชอบ ยังไงคนมันก็ชอบ แค่ปัญหามันเป็นแค่ว่า เราจะเอาสิ่งนี้ไปทำธุรกิจยังไงมากกว่า ไม่ว่าเราจะเป็น YouTuber หรือเป็นสถานี เรา convert สิ่งนี้ให้เป็นธุรกิจได้ยังไงบ้าง”

สำหรับเวิร์คพอยท์ รากฐานสำคัญยังคงยึดมั่นในการเป็น “บริษัทผู้ผลิตคอนเทนต์” (Content Provider) ที่เริ่มต้นจากการสร้างสรรค์คอนเทนต์เป็นจุดตั้งต้น แล้วจึงนำความคิดสร้างสรรค์นั้นไปต่อยอดสร้างโอกาสทางธุรกิจที่หลากหลาย ทั้งการจัดคอนเสิร์ต งานอีเวนต์ เทศกาลดนตรี ภาพยนตร์ และ ค่ายเพลง

“บริษัทเติบโตมาจากเรื่องความคิดสร้างสรรค์ เพียงแต่ว่าเอาความคิดสร้างสรรค์นี้ไปทำคอนเทนต์ เป็นรายการโทรทัศน์ เป็นคอนเสิร์ต เป็นอีเวนต์ เป็นเฟสติวัล เป็นสร้างคาแรคเตอร์ขึ้นมาในซิทคอม แปลว่าความคิดสร้างสรรค์อาจจะสร้างโอกาสทางธุรกิจได้ เพียงแต่ว่าเอาไปทำอะไร” ชลากรณ์ กล่าว

ติดอาวุธ “บริหารเงิน”

นอกเหนือจากยุทธศาสตร์ทางธุรกิจ สิ่งที่ชลากรณ์ให้ความสำคัญคือความยั่งยืนในชีวิตของศิลปิน โดยมีการเล่าผ่านหนังสือ “Go Went Gone องค์การบริหารส่วนจังหวะ” ถึงการสอนศิลปินค่าย XOXO Entertainment ให้บริหารเงินเป็น

ชลากรณ์ สะท้อนเบื้องหลังว่า ในวงการบันเทิงตลอด 20 กว่าปีที่ผ่านมา ได้เห็นนักแสดงและศิลปินจำนวนมากที่ไม่ได้วางแผนการเงินที่ดี เมื่อถึงวัยหนึ่งชีวิตต้องประสบความยากลำบาก เนื่องจากอาชีพศิลปินมีอายุงานค่อนข้างจำกัด โดยส่วนใหญ่เมื่ออายุเข้าสู่ช่วง 30–35 ปี งานแสดงจะเริ่มลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

หากไม่มีทักษะทำธุรกิจอื่น หรือขาดความรู้เรื่องภาษีและการลงทุน เงินเก็บที่สะสมมาอาจหมดไปได้ง่าย หรือต้องเผชิญกับภาระภาษีย้อนหลังเป็นเงินก้อนใหญ่ จึงนำมาสู่แนวคิดการดึงนักบัญชีและผู้เชี่ยวชาญมาช่วยสอนเรื่องภาษีและการลงทุนให้เป็นทักษะชีวิตติดตัวศิลปินทุกคน

“อาชีพศิลปินนักแสดง มันเป็นอาชีพที่มีอายุขัย บางคนสัก 30–35 ปี งานก็เริ่มน้อยลงแบบน้อยใจหาย จึงคิดว่าสอนเรื่องนี้ตั้งแต่แรกเลยดีกว่า เอานักบัญชีมาช่วยสอนว่าต้องบริหารภาษียังไง เอาเงินเก็บไปลงทุนอะไรได้บ้าง”

นอกจากนี้ ยังมีการปรับโมเดลธุรกิจไปสู่รูปแบบการแบ่งรายได้ (Revenue Sharing) ผ่านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกัน เช่น น้ำหวาน Hello 4EVE ซึ่งร่วมมือกับ บมจ.อาร์ แอนด์ บี ฟู้ด ซัพพลาย โดยเป็นการแบ่งรายได้ 3 ฝ่าย ได้แก่ ผู้ผลิตสินค้า, ต้นสังกัด และตัวศิลปิน (4EVE) เพื่อสร้าง Passive Income เป็นเงินปันผลเข้ามาดูแลชีวิตศิลปิน  แม้ในอนาคตจะไม่ได้ทำงานในวงการบันเทิงแล้วก็ตาม

ไม่ใช่แค่สร้างสรรค์ แต่ต้องสม่ำเสมอ

นอกเหนือจาก ความคิดสร้างสรรค์ ที่เป็นจุดตั้งต้นในการเปลี่ยนไอเดียสู่โอกาสทางธุรกิจ และเป็นรากฐานที่ขับเคลื่อนเวิร์คพอยท์มาตลอด 37 ปีแล้ว ชลากรณ์มองว่า หัวใจสำคัญที่สุดในการรักษาระยะยืนขององค์กรและคนทำสื่อ คือ “ความสม่ำเสมอ”

ชลากรณ์ สะท้อนว่า เส้นแบ่งสำคัญระหว่างการทำคอนเทนต์เป็นงานอดิเรกกับการทำเป็นธุรกิจ คือการมองว่าสิ่งนี้เป็น “อาชีพ” ไม่ว่าจะเป็นสถานีโทรทัศน์ หรือเหล่า YouTuber และครีเอเตอร์บนโลกออนไลน์ หากทำเพียงเพื่อความสนุก นึกอยากผลิตเมื่อไรก็ทำ ย่อมไม่จำเป็นต้องมีกรอบเวลาที่แน่นอน ทว่าเมื่อก้าวเข้าสู่มิติของอาชีพและธุรกิจ ย่อมหมายถึงการต้องครุ่นคิดในทุก ๆ วันว่าจะสร้างสรรค์คอนเทนต์อะไร และต้องลงมือทำอย่างมีวินัยและเป็นระบบ

ประกอบกับในโลกอุตสาหกรรมสื่อ คอนเทนต์ทุกประเภทมักมีวงจรชีวิตและอายุขัยในตัวเอง คนทำสื่อจึงต้องช่างคิด คิดใหม่ และปรับตัวอยู่ตลอดเวลา ครีเอเตอร์จำนวนมากที่ต้องล้มหายตายจากไปตามกาลเวลา ส่วนหนึ่งเกิดจากการหมดแรงและขาดความต่อเนื่อง หัวใจของการยืนระยะจึงเป็นการบริหารจัดการพลังงาน และการรักษาวินัยในการผลิตผลงานอย่างสม่ำเสมอแม้ยุคสมัยจะเปลี่ยนไป

“พี่ว่าเรื่องความสม่ำเสมอเป็นหัวใจที่สุด เป็นคีย์หลักสำคัญที่สุด โดยเฉพาะพวก YouTuber หรือ Influencer เพราะว่ามันไม่ได้ถ่ายเอาสนุก แต่มันถ่ายเป็นอาชีพ แปลว่าตื่นเช้ามาก็ต้องนึกแล้วว่าวันนี้จะถ่ายอะไรดี พอ 3 ปี 5 ปี คอนเทนต์หมดอายุ ก็ต้องคิดใหม่ ต้องช่างคิด และมีความสม่ำเสมอในการทำงาน” ชลากรณ์ สรุปบทเรียน