เศรษฐกิจอีสาน Q3/69 ฟื้นตัว จับตาภัยแล้งกดดันปี 70
แบงก์ชาติภาคอีสาน เผยเศรษฐกิจอีสานไตรมาส 3 ปี 69 พลิกกลับมาขยายตัว รับอานิสงส์มาตรการรัฐ-ยอดขายรถ EV พุ่ง จับตาไตรมาส 4 เสี่ยงหดตัวเหตุภัยแล้ง-แรงส่งแผ่ว พร้อมคุมเข้ม “เงินเทา-BNPL” ป้องกันหนี้เสียกลุ่มวัยเรียน
วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จัดงานแถลงข่าวภาวะเศรษฐกิจและการเงินภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประจำไตรมาสที่ 3 ปี 2569 โดยมี นางพรวิภา ตั้งเจริญมั่งคง ผู้อำนวยการอาวุโสคนใหม่ เป็นผู้แถลงภาพรวมและทิศทางแนวโน้มเศรษฐกิจในระยะต่อไป ทั้งออฟไลน์ และออนไลน์
นางพรวิภา เปิดเผยว่า ภาพรวมเศรษฐกิจไทยในไตรมาส 3 ขยายตัวได้จากวัฏจักรธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั้งการส่งออกหมวดอิเล็กทรอนิกส์และการลงทุนธุรกิจ Data Center ขณะที่ เศรษฐกิจภาคอีสานในไตรมาส 3 กลับมาขยายตัวได้เล็กน้อย หลังจากที่ทรงตัวในไตรมาสก่อนหน้า โดยมี 3 ปัจจัยขับเคลื่อนหลัก
ได้แก่ การบริโภคภาคเอกชน ขยายตัวโดดเด่นจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐ (โครงการไทยช่วยไทย พลัส) ซึ่งมีเม็ดเงินไหลเข้าสู่ภาคอีสานเกือบ 1 ใน 3 ของทั้งประเทศ คิดเป็นมูลค่ากว่า 62,000 ล้านบาท หรือกว่า 3% ของขนาดเศรษฐกิจอีสาน นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังปรับตัวรับมือราคาน้ำมันแพงด้วยการหันมาซื้อรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และรถยนต์ไฮบริดมากขึ้น จนปัจจุบันมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นเป็นเกือบ 50% ของตลาดรถยนต์
ขณะที่รายได้เกษตรกร ขยายตัวได้ราว 10% ตามราคาสินค้าเกษตรที่อยู่ในเกณฑ์ดี โดยเฉพาะยางพารา รวมถึงมันสำปะหลังและข้าวเปลือก แม้ปริมาณผลผลิตจะออกสู่ตลาดน้อยก็ตาม
ส่วนภาคการผลิตอุตสาหกรรม ขยายตัวเล็กน้อยจากหมวดชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และสินค้าเกษตรแปรรูป (น้ำตาลและยางพารา) ตามความต้องการของคู่ค้า

อย่างไรก็ตาม เศรษฐกิจอีสานยังมีปัจจัยกดดันสำคัญจาก ภาคการท่องเที่ยว ที่หดตัวต่อเนื่องจากต้นทุนค่าเดินทางที่สูงขึ้น และผลกระทบจากอุทกภัยในภาคกลางช่วงปลายไตรมาส รวมถึง การลงทุนภาคเอกชน และการเบิกจ่ายงบลงทุนภาครัฐ ที่ชะลอตัวลงจากต้นทุนราคาวัสดุก่อสร้างที่ปรับตัวสูงขึ้น 5-6% ประกอบกับ ภาคสินเชื่อ ที่ยังหดตัวเนื่องจากสถาบันการเงินยังคงเข้มงวดในการปล่อยกู้ท่ามกลางความสามารถในการชำระหนี้ที่อ่อนแอ
สำหรับแนวโน้มในช่วงไตรมาสที่ 4 ปี 2569 ธปท. ประเมินว่าเศรษฐกิจอีสานมีแนวโน้มกลับมาหดตัวอีกครั้ง เนื่องจากแรงส่งจากมาตรการกระตุ้นของภาครัฐเริ่มแผ่วลง ประกอบกับ ค่าครองชีพที่ยังอยู่ในระดับสูงส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นผู้บริโภค และมีปัจจัยเสี่ยงเพิ่มเติมจาก ภาวะเอลนีโญ หรือ ภัยแล้ง ที่ปริมาณน้ำฝนน้อยกว่าค่าเฉลี่ยในช่วงต้นฤดูเพาะปลูก ซึ่งจะกระทบต่อผลผลิตข้าวซึ่งเป็นพืชหลักของครัวเรือนอีสานกว่า 84%
ทั้งนี้ ธปท. ประมาณการอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ (GDP) ของภาคอีสาน ทั้งปี 2569 ไว้ที่ 0.4% ถึง 1.4% และคาดการณ์แนวโน้ม ปี 2570 จะชะลอตัวลงมาอยู่ในกรอบ -0.4% ถึง 0.6% โดยภาคเกษตรและการค้ายังคงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ

นอกจากการรายงานภาวะเศรษฐกิจ นางพรวิภา ยังได้กล่าวถึงมาตรการกำกับดูแลสถาบันการเงินและผู้ให้บริการทางการเงินของ ธปท. 3 ด้านสำคัญ เพื่อสร้างเสถียรภาพและความปลอดภัยให้ระบบการเงินไทย ดังนี้
- สกัดกั้นเส้นทางเงินเทา (มีผลบังคับใช้แล้ว 1 พ.ย. 69) ยกระดับการตรวจสอบธุรกรรมเงินสดและเช็คไม่ขีดคร่อมที่มีมูลค่าตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไปต่อวัน โดยขยายขอบเขตจากการเบิกถอน ให้ครอบคลุมถึงการฝากเงิน การฝากเช็ค/ดราฟต์ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาชัดเจน การแลกธนบัตรเงินบาท การซื้อขายเงินตราต่างประเทศ และการชำระค่าผลิตภัณฑ์ทางการเงิน เช่น เบี้ยประกันภัย หน่วยลงทุน โดยสถาบันการเงินจะสอบถามวัตถุประสงค์และเรียกขอเอกสารเพิ่มเติมเพื่อป้องกันการใช้ระบบการเงินสนับสนุนธุรกิจผิดกฎหมาย
- กำกับดูแลสินเชื่อ “ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง” (BNPL) หลังพบยอดบัญชีและมูลค่าสินเชื่อ BNPL เติบโตก้าวกระโดดเกือบ 90% ต่อปี และเริ่มสร้างปัญหาหนี้เสียในกลุ่มนักเรียน-นักศึกษาจนเสียประวัติทางการเงินก่อนวัยทำงาน ธปท. จึงเตรียมออกประกาศควบคุมมาตรฐานผู้ให้บริการ อาทิ ห้ามโฆษณาชวนเชื่อกระตุ้นให้ก่อหนี้เกินควร กำหนดอายุผู้กู้ขั้นต่ำ 20 ปี วงเงินไม่เกิน 20,000 บาทต่อราย ระยะเวลาผ่อนไม่เกิน 6 เดือน คิดดอกเบี้ยรวมไม่เกิน 15% ต่อปี และจำกัดเบี้ยปรับผิดนัดไม่เกิน 3% เฉพาะเงินต้นในงวดที่ผิดนัดเท่านั้น
- จัดระเบียบธุรกิจแลกเปลี่ยนเงินตรา (Money Changer / EC) เตรียมยกระดับมาตรฐานผู้ประกอบการเพื่ออุดช่องโหว่การฟอกเงิน โดยจะเปิดให้ผู้สนใจยื่นขอใบอนุญาตใหม่รอบสุดท้ายระหว่างวันที่ 1-30 ธันวาคม 2569 ก่อนจะปิดรับสมัครชั่วคราวตลอดปี 2570 เพื่อปรับปรุงมาตรฐานผู้ประกอบการรายเดิมทั้งหมด และจะกลับมาเปิดรับสมัครใหม่อีกครั้งในปี 2571 ปีละ 2 รอบ คือ เดือนมีนาคม และกันยายน