เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
‘แสนสิริ’ เปิดตัวศูนย์เรียนรู้กาแฟพิเศษ ‘ลาน Learn’ อ.กัลยาณิวัฒนา ชูโมเดลวิสาหกิจเพื่อสังคม
SD ‘แสนสิริ’ เปิดตัวศูนย์เรียนรู้กาแฟพิเศษ ‘ลาน Learn’ อ.กัลยาณิวัฒนา ชูโมเดลวิสาหกิจเพื่อสังคม
เปิดแผน Oil Plan 2026 เป้าเลิกโซฮอล์ 91 ปีหน้า-ส่วน 95 รอปี’75
Economic เปิดแผน Oil Plan 2026 เป้าเลิกโซฮอล์ 91 ปีหน้า-ส่วน 95 รอปี’75
พลิกโฉมเมืองรอง เปิดฉาก “แสงหลวง ส่องศรัทธา” ปลุกลำปางเมืองทางผ่าน
เศรษฐกิจภูมิภาค พลิกโฉมเมืองรอง เปิดฉาก “แสงหลวง ส่องศรัทธา” ปลุกลำปางเมืองทางผ่าน
‘ไอริสเฮาส์’ คอนโดใหม่ ใจกลาง ‘T77 คอมมิวนิตี้’
Real Estate ‘ไอริสเฮาส์’ คอนโดใหม่ ใจกลาง ‘T77 คอมมิวนิตี้’
ยื่น “อนุทิน” สางปมสารพิษแม่น้ำข้ามพรมแดน เปิดชื่อ 20 บริษัทเหมืองท่าขี้เหล็ก
เศรษฐกิจภูมิภาค ยื่น “อนุทิน” สางปมสารพิษแม่น้ำข้ามพรมแดน เปิดชื่อ 20 บริษัทเหมืองท่าขี้เหล็ก
สายเนื้อร่ำไห้ ราคาวากิวพุ่งทุบสถิติ
Business สายเนื้อร่ำไห้ ราคาวากิวพุ่งทุบสถิติ
รัฐบาลประสานโรงสีรับซื้อ ‘ข้าวเชียงราย’ หาช่องทางขายช่วยเกษตรกร
Politics รัฐบาลประสานโรงสีรับซื้อ ‘ข้าวเชียงราย’ หาช่องทางขายช่วยเกษตรกร
โจรขโมยทองมูลค่า 84 ล้านบาท หายจากบ้านนักธุรกิจญี่ปุ่น
World โจรขโมยทองมูลค่า 84 ล้านบาท หายจากบ้านนักธุรกิจญี่ปุ่น
คุยกับ ‘Mr.Messenger’ เทรนด์หุ้น AI ยังไปต่อ หรือพอแค่นี้ ?
Finance คุยกับ ‘Mr.Messenger’ เทรนด์หุ้น AI ยังไปต่อ หรือพอแค่นี้ ?
หุ้นเช่าซื้อ-จำนำทะเบียนรถ โกยกำไรฝ่าเศรษฐกิจ K-Shape ‘SCAP’ ลั่นชิงเค้ก มอ’ไซค์ EV
Finance หุ้นเช่าซื้อ-จำนำทะเบียนรถ โกยกำไรฝ่าเศรษฐกิจ K-Shape ‘SCAP’ ลั่นชิงเค้ก มอ’ไซค์ EV
ดูทั้งหมด

จดหมายแห่งอนาคต (9) การเสื่อมอำนาจของอเมริกาและอนาคตการค้าโลก

07 ก.ค. 2560 | 18:36น.

โดย สันติธาร เสถียรไทย [email protected]

ถึงลูกพ่อ

ในจดหมายฉบับที่ผ่านมา พ่อเล่าให้ลูกฟังถึงเรื่องพิษร้ายของความไม่เท่าเทียมกันทางเศรษฐกิจ ที่ทำให้กระแสการเมืองต่อต้านการค้าโลกเกิดขึ้นในเศรษฐกิจที่เคยเป็นโปรโมเตอร์ตัวยงของโลกาภิวัตน์อย่างสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรซึ่งตรงนี้พ่อคิดว่าจะเป็น จุดเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของการค้าโลกเลยทีเดียว

การเปลี่ยนขั้วอำนาจของโลกกับ “สุญญากาศแห่งผู้นำ”

การขึ้นสู่บัลลังก์ประธานาธิบดีของ นายโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ขี่กระแสการต่อต้านการค้าโลก และเหตุการณ์เบร็กซิต (Brexit) เป็นพลุสัญญาณเตือนที่สำคัญว่า ความเหลื่อมล้ำทางรายได้และสินทรัพย์ที่สะสมมานานและไม่ได้รับการเยียวยานั้น ทำให้โปรโมเตอร์ของการค้าโลกและโลกาภิวัตน์ คงไม่สามารถกลับมาเป็นผู้นำในการผลักดันด้านนี้ได้อีก

ล่าสุดอเมริกาได้ถอยออกจากข้อตกลงทางการค้า Trans-Pacific Partnership (TPP) ที่อเมริกาเคยเป็นตัวตั้งตัวตีให้ทำข้อตกลง ประธานาธิบดีทรัมป์ได้พยายามผลักดันให้ปิดด่านพรมแดนเพื่อสกัดกั้นให้ผู้อพยพเข้ามาทำงานในอเมริกาได้ยากขึ้นประจานบริษัทที่จะมีโครงการลงทุนในต่างประเทศ เพื่อกดดันให้มาเปิดโรงงานในประเทศแทน และนายทรัมป์ยังหักดิบด้วยการถอนอเมริกาออกจาก ข้อตกลงปารีส (Paris Agreement) ว่าด้วยเรื่องการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่ชั้นบรรยากาศเพื่อพยายามลดภาวะโลกร้อนอีกด้วย จนทำให้ความสัมพันธ์กับยุโรปเกิดรอยร้าวขึ้น

ประเด็นที่ลูกจะเห็น หากมองย้อนไปในประวัติศาสตร์ก็คือ “ภาวะสุญญากาศทางผู้นำ” นี้เป็นเรื่องอันตรายสำหรับเศรษฐกิจโลก ยกตัวอย่างในยุคที่เกิดสุญญากาศทางผู้นำ เช่น ในช่วงปี ค.ศ. 1930 ภายหลังจากที่สหราชอาณาจักรได้สูญเสียตำแหน่ง “ผู้นำเศรษฐกิจโลก” หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 1 ขณะที่อเมริกาได้ผงาดขึ้นสู่การเป็นมหาอำนาจ

แต่สหรัฐอเมริกาเองก็ยังไม่พร้อมที่จะเป็นผู้นำทางเศรษฐกิจโลกที่คอยรณรงค์เรื่องการค้าเสรีเมื่อเศรษฐกิจอเมริกาเข้าสู่ช่วงตกต่ำในปี 1929 อเมริกาจึงเลือกดำเนิน นโยบายกีดกันทางการค้า ด้วยการขึ้นกำแพงภาษีศุลกากรสินค้านำเข้าจนสูงเป็นประวัติการณ์ โดยอ้างเหตุว่าเพื่อปกป้องผู้ผลิตภายในประเทศ เป็นที่รู้จักกันในชื่อของ Smoot-Hawley Tariffs

ผลที่ตามมาก็คือ ประเทศคู่ค้าของอเมริกาต่างก็ตอบโต้ด้วยการขึ้นกำแพงภาษีใส่สินค้าส่งออกของอเมริกาเช่นกัน จนกลายเป็นสงครามการค้าโลก ที่ทำให้แต่ละเศรษฐกิจยิ่งทรุดหนักจากที่ป่วยอยู่แล้ว ส่วนอเมริกาเองการส่งออกและนำเข้าก็ทรุดฮวบลงกว่า 60% ในช่วงเวลานั้น

หลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง อเมริกาจึงได้เปลี่ยนบทบาทใหม่ ทั้งเริ่มแผนที่ต้องถูกจารึกในประวัติศาสตร์คือ “แผนมาร์แชล” (Marshall Plan) ซึ่งก็คือการส่งความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจและการเงินจากอเมริกาไปให้ยุโรปที่เศรษฐกิจอ่อนแอมากหลังสงครามให้ฟื้นตัวได้อีกทั้งอเมริกายังได้ผลักดันให้เกิดองค์กรเพื่อมาช่วยรักษาและผลักดันกติกาการค้าและการลงทุนของโลก ซึ่งต่อมาในสมัยของพ่อ องค์กรเหล่านั้นมีบทบาทอย่างมาก เช่น ธนาคารโลก (World Bank) กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) องค์การการค้าโลก (WTO จากเดิมคือ GATT) เป็นต้น

ซึ่งการร่วมมือกันของเศรษฐกิจมหาอำนาจนี้เป็นสิ่งสำคัญ เพราะกฎกติกาการค้าและการลงทุนของโลกนั้นเป็นเสมือน “สินค้าสาธารณะ” ที่ทุกคนอยากได้รับประโยชน์ โดยไม่ต้องเสียสละหรือลงแรงตัวเอง เศรษฐกิจขนาดใหญ่เท่านั้นที่จะมีแรงจูงใจและความสามารถที่จะตีกรอบและรักษากฎกติกาการค้าการลงทุนของโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แต่กฎกติกาการค้าโลกและการลงทุนภายใต้กรุงวอชิงตันก็มีปัญหาไม่น้อย

ทั้งนี้ไม่ใช่ว่าพ่อกำลังบอกว่าอเมริกาเป็นผู้นำเศรษฐกิจที่ดีนะลูก กระแสโลกาภิวัตน์ หรือการเชื่อมโยงกันทั้งการค้า การลงทุน คนและตลาดการเงินนั้น มีความเสี่ยงไม่น้อยเช่นกัน จริง ๆ แล้วพ่อโตขึ้นมาในยุคที่เห็นอเมริกาและสถาบันอย่าง IMF ผลักดัน ยัดเยียดการเปิดเสรีมากเกินไป และเร็วเกินควร ไม่ดูความพร้อมของแต่ละประเทศ จนเกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจหลายครั้งขึ้นในประเทศกำลังพัฒนา รวมทั้งวิกฤตไทยที่คนไทยเรารู้จักกันอย่างเจ็บปวดในชื่อ วิกฤตการณ์ต้มยำกุ้ง ที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ประเทศไทยในปี ค.ศ. 1997 และก็สามารถพูดได้เช่นกันว่า วิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ของอเมริกาเองในปี ค.ศ. 2008 ก็มีสาเหตุหนึ่งมาจากการปล่อยให้โลกาภิวัตน์ทางการเงินไปไกลเกินไป จนตามควบคุมดูแลไม่ทัน

เมื่อเศรษฐกิจล้ม คนที่เจ็บที่สุดก็คือคนที่มีรายได้และการศึกษาน้อย ทำให้คนพวกนี้กลายมาเป็นผู้ต่อต้านโลกาภิวัตน์ในยุคปัจจุบันของพ่อ


คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (1) ตอน : ลงทุนกับลูกให้ทันโลก 4.0

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (2) ตอน : การศึกษากับโลกเทคโนโลยี

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (3) ตอน : มหาวิทยาลัยจะอยู่หรือไป

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (4) ฤๅโลกมหาวิทยาลัยจะเดินตามโลกดนตรี

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (5) “รถไฟ” แห่งเทคโนโลยีกับผู้ถูกทิ้งไว้ที่ “ชานชาลา”

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (6) MOOC เป็นตั๋วให้ผู้ตกขบวนรถไฟได้หรือไม่

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (7) พิษร้ายความไม่เท่าเทียมกับการต่อต้านโลกาภิวัตน์

คลิกอ่าน >> จดหมายแห่งอนาคต (8) เคล็ดการเรียนรู้ตลอดชีพ