ความท้าทายในการลงทุนปี 2019

คอลัมน์ จัตุรัสนักลงทุน

โดย วีระพงษ์ ธัม Thaivi.org

ปี 2018 เป็นปีที่ค่อนข้างยากลำบากของตลาดหุ้นและนักลงทุนโดยเฉพาะนักลงทุนรายย่อย นักเศรษฐศาสตร์วิเคราะห์ตั้งแต่ต้นปีว่า ปี 2018 จะเป็นปีที่เศรษฐกิจโลกขยายตัวดีที่สุดในรอบ 10 ปี แม้ว่าการขยายตัวทางเศรษฐกิจดูเหมือนจะเป็นไปตามคาด แต่ในขณะเดียวกันครึ่งปีหลังนี้กลับเป็นหนังคนละม้วน เป็นปี “อวสาน” ของหุ้นและนักลงทุนจำนวนมาก หุ้นยอดนิยมมากกว่า 50 ตัวราคาลดลงมากกว่า 50% ผมลองทบทวนดูสาเหตุสำคัญ ๆ น่าจะมีดังนี้ครับ

1.ตลาดหุ้นโดยรวมยังคงแพง เนื่องจากภาวะดอกเบี้ยต่ำมายาวนาน สภาพคล่องล้นตลาด ผู้มีเงินไม่มีทางเลือกจึงเข้ามาลงทุนในตลาดหุ้น ยังรวมไปถึงสินทรัพย์อื่น ๆ เช่น อสังหาริมทรัพย์ นักลงทุนประเมินความเสี่ยงต่ำเกินไป

2.ธุรกิจยุคใหม่มีการแข่งขันรุนแรง และเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว การเติบโตหลายครั้งมาจากกระแสแฟชั่นที่ไม่ยั่งยืน เกิดธุรกิจใหม่ที่เข้ามากดดันหรือทำลายธุรกิจแบบดั้งเดิม ที่เราเรียกว่า disruption

3.ฟองสบู่ในตลาดหุ้น ที่เกิดจากการ “ปั้น” เรื่องราว หรือเราเรียกว่า สร้าง story เพื่อ “ปั่น” ให้หุ้นมีราคาสูง เริ่มตั้งแต่ IPO และยังมีอาการไล่ราคาจนสูงขึ้นอีกหลายเท่า เกิดอาชีพนักสร้างราคาหุ้นเหมือนนักการตลาดหุ้น

4.เศรษฐกิจในภาพใหญ่ก็เกิดภาวะไม่แน่นอนสูงขึ้น เศรษฐกิจโดยรวมของยุโรปและญี่ปุ่นยังคงอ่อนแอ อเมริกาใช้ไม้แข็งกับจีนเพื่อรักษาตำแหน่งมหาอำนาจโลกของตนในอนาคต อังกฤษกำลังออกจากสหภาพยุโรป ตะวันออกกลางโดนกดดันจากราคาน้ำมัน อินเดีย แอฟริกายังคงมีปัญหาโครงสร้าง ภาวะดอกเบี้ยที่ยังมีแนวโน้มขาขึ้นทั้งโลก

5.นักลงทุนมีความสามารถสูงขึ้นมากและมีจำนวนมากขึ้น เรียกได้ว่าเป็นอาชีพที่แข่งขันรุนแรงไม่แพ้อาชีพอื่น และยังมี AI, robot หรือสุดแล้วแต่ที่เราจะเรียก เข้ามาแข่งขันในตลาดหุ้นอีก

ความท้าทายทั้ง 5 ข้อ คือ สิ่งที่ยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่องในปีต่อ ๆ ไป โอกาสที่นักลงทุนได้ผลตอบแทนง่าย ๆ สูงกว่าตลาดจึงจำกัดลงมาก และก่อนวางแผนลงทุนปีหน้า นักลงทุนควรปรับตัวอย่างไร ? พื้นฐานที่สำคัญสำหรับผม คือ การระลึกถึง “ความจริง 4 ประการ” ในตลาดหุ้น ดังนี้

ความจริงแรก คือ เราไม่สามารถคาดหวังผลลัพธ์ที่ดีมาก ๆ ในระยะเวลาสั้น ๆ ได้ ตลาดหุ้นไม่ใช่ที่ที่เราจะ “รวยเร็ว” นี่คือความเข้าใจผิดที่มากที่สุด ตลาดหุ้นต้องอาศัยเวลา ความพยายามและอดทนไม่ต่างจากอาชีพอื่น มีทักษะที่เราจะศึกษา และมีทักษะที่เราต้องพัฒนาตลอดเวลา

ความจริงที่สอง คือ เราไม่สามารถรู้ได้ทุกเรื่อง เราต้องเข้าใจข้อจำกัดข้อนี้ และหลีกเลี่ยงการลงทุนในหุ้นทุกตัว และวิ่งตามกระแส ความรู้ที่เพียงพอในการลงทุนหุ้นตัวหนึ่ง ๆ ให้ชนะนั้น มีจำนวนเยอะมาก เราต้องแยกแยะให้ออกว่า เรารู้ เราไม่รู้ หรือเราไม่รู้ว่าเราไม่รู้

ความจริงข้อที่สาม คือ ตลาดหุ้นไม่แน่นอน อย่าลงทุนด้วยความเสี่ยง ความเสี่ยงสูงสุดของทุกวิกฤต คือ การมี “หนี้เกินตัว” และสิ่งสำคัญในตลาดหุ้น คือ สภาพคล่อง ไม่ว่าจะเป็นสภาพคล่องของหุ้นที่เราถือ หรือสภาพคล่องของครอบครัวเรา เงินปันผลคือสภาพคล่องที่แท้จริง ถ้าเงินปันผลจากหุ้นยังไม่พอค่าใช้จ่ายหลาย ๆ เท่า จงอย่าเป็นนักลงทุนเต็มตัว ให้ทำงานอื่นเสริมไปด้วย

ความจริงข้อสุดท้าย คือ ทุกสิ่งมีเกิดและดับเสมอ อย่ายึดมั่นถือมั่นเกินไป อย่าชอบหุ้นมากเกินไป อย่ายึดติดอะไรบางอย่าง ต้องไม่ประมาท ระวังจุดจบของหุ้นของเราไว้ตลอดเวลา สิ่งที่ดีที่สุด คือ การเป็นอิสระต่อฝูงชน เป็นอิสระจากตัวกู ของกู ในใจเรา

เวลาที่เลวร้ายอาจจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด ผมไม่คิดว่าจะมีธุรกิจหรือการลงทุนไหนที่หมดความหวัง หรือไม่มีทางออก สิ่งที่แย่กว่า คือ การอยู่เฉย ๆ โดยไม่ทำอะไรเลย ผู้ชนะ คือ ผู้ที่ไม่ยอมแพ้ และมุ่งมั่นปรับตัว ผมขอนำพรปีใหม่ในอดีตของในหลวง ร.9 ที่ว่า “ขอจงมีความเพียรที่บริสุทธิ์ ปัญญาที่เฉียบแหลม กำลังกายที่สมบูรณ์” เปรียบเหมือนพระมหาชนกที่เพียรว่ายน้ำข้ามทะเล 7 วัน 7 คืน จนรอดถึงฝั่งฝันทุกท่านในปี 2019 นี้ครับ

ไม่พลาดข่าวสารเศรษฐกิจ เจาะลึกทุกประเด็นทั้งภาครัฐ-เอกชน เพิ่มเราเป็นเพื่อนที่ Line ได้เลย พิมพ์ @prachachat หรือ คลิกลิงก์ https://line.me/R/ti/p/@prachachat

หรือจะสแกน QR Code ในรูป เราพร้อมเสิร์ฟข่าวเศรษฐกิจ-ธุรกิจถึงมือผู้อ่านทันที!