โมเดลพัฒนาเมืองมิติใหม่ “มาตรการการเงิน-การคลัง” ตัวช่วย

คอลัมน์ นอกรอบ

โดย พิเชษฐ์ ณ นคร

กระทรวงมหาดไทยอยู่ระหว่างจัดทำร่างประกาศเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการในการแต่งตั้งคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติ ตาม พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2562 ที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อ 29 พ.ค. 2562 และมีผลบังคับใช้เมื่อ 25 พ.ย. 2562 แทน พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2518 ซึ่งบังคับใช้มานาน 44 ปี บทบัญญัติกฎหมายจึงไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันที่การใช้ประโยชน์ที่ดิน การเติบโตของเมือง ตลอดจนการพัฒนาสาธารณูปโภค สาธารณูปการ อาทิ ถนน ทางด่วน รถไฟฟ้า อาคารสิ่งปลูกสร้าง มีการขยายตัวแบบก้าวกระโดด ส่งผลต่อเนื่องทำให้ราคาที่ดินในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นนอกเมืองในเมืองเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมาก

สาระสำคัญของ พ.ร.บ.การผังเมืองฉบับใหม่ ได้เพิ่มประเภทของผังเมืองเป็น 3 ระดับ ได้แก่ 1.ผังนโยบายระดับประเทศ 2.ผังนโยบายระดับภาค และ 3.ผังนโยบายระดับจังหวัด ขณะเดียวกัน ก็เพิ่มคณะกรรมการให้ความเห็นชอบผังเมืองเป็น 2 ระดับ คือ 1.คณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติ และ 2.คณะกรรมการนโยบายผังเมืองจังหวัด

สำหรับคณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติ มีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่นายกฯมอบหมายเป็นประธานกรรมการ กรรมการอีก 32 คน ประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นรองประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นกรรมการและเลขานุการ อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง เป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ

กรรมการโดยตำแหน่ง ประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ นายกสมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย นายกสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย และนายกสมาคมองค์การบริหารส่วนตำบลแห่งประเทศไทย

นอกจากนั้น มีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิรวมทั้งหมดไม่เกิน 13 คน โดยรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้ความสามารถทางด้านการผังเมือง โดยมีคุณสมบัติจบการศึกษาในสาขาวิชาการผังเมือง สถาปัตยกรรมศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ หรือมีประสบการณ์ทำงานเกี่ยวกับผังเมืองไม่น้อยกว่า10 ปี ด้านเศรษฐศาสตร์ต้องจบการศึกษาเศรษฐศาสตร์ มีประสบการณ์ในการทำงานด้านเศรษฐศาสตร์ไม่น้อยกว่า 10 ปี ด้านสังคมศาสตร์ ต้องจบการศึกษาสาขาวิชาสังคมวิทยา มานุษยวิทยา ประชากรศาสตร์ ประวัติศาสตร์ โบราณคดี นิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ หรือรัฐประศาสนศาสตร์ มีประสบการณ์ทำงานไม่น้อยกว่า 10 ปี ด้านภูมิศาสตร์ ต้องจบการศึกษาสาขาวิชาภูมิศาสตร์ และมีประสบการณ์ในการทำงานไม่น้อยกว่า 10 ปี หรือสาขาวิชาการด้านอื่นที่เกี่ยวข้อง มีประสบการณ์ทำงานไม่น้อยกว่า 10 ปี

โดยให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นผู้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ตามบทบัญญัติมาตรา 71 วรรค 4 แห่ง พ.ร.บ.การผังเมือง

โดยคณะกรรมการดังกล่าวมีอำนาจหน้าที่ให้ความเห็นชอบผังนโยบายระดับประเทศและระดับภาค รวมทั้งเสนอความเห็นเกี่ยวกับมาตรการด้านการเงิน การคลัง และมาตรการอื่นเพื่อส่งเสริมการลงทุน เพื่อสนับสนุนการดำเนินการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการผังเมือง และการใช้ประโยชน์ที่ดิน รวมทั้งจัดทำธรรมนูญว่าด้วยการผังเมือง สำหรับใช้เป็นหลักการพื้นฐานให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องปฏิบัติ

ต้องจับตาดูว่าบอร์ดผังเมืองแห่งชาติซึ่งจากนี้ไปจะมีตัวแทนภาคธุรกิจ อุตสาหกรรม เกษตรกร ตัวแทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาที่เกี่ยวข้องที่มีความรู้ความสามารถ ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านมามีส่วนร่วมในการพิจารณากำหนดนโยบาย ให้ความเห็นชอบผังเมืองระดับประเทศ ระดับภาค ตลอดจนเสนอมาตรการด้านการเงิน การคลัง การส่งเสริมการลงทุนในแต่ละพื้นที่ จะทำให้การพัฒนาเมือง การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมในเมืองแต่ละแห่งเป็นไปในทิศทางที่ถูกต้อง มีความเป็นระเบียบ สวยงาม ยกระดับคุณภาพเมือง คุณภาพชีวิต ตอบโจทย์ความต้องการของสังคมได้มากน้อยแค่ไหน