Outward Mindset กลยุทธ์ปรับตัวนำองค์กรสู้วิกฤต

ต้องยอมรับว่าในช่วงวิกฤตผ่านมาหลายองค์กรต่างผจญอยู่ในท่ามกลางสภาวะความไม่แน่นอน ทั้งในเรื่องของกระบวนการทำงาน และการนำองค์กรเพื่อให้ก้าวข้ามผ่านวิกฤตครั้งนี้ไปให้ได้อย่างสง่างามที่สุด

เพราะดั่งที่ทราบ ๆ วิกฤตครั้งนี้หนักหนาสาหัสมาก

จึงทำให้หลายองค์กรพยายามมองหา “เครื่องมือ” ตลอดจน “หลักสูตร” ที่จะช่วยนำพาองค์กรก้ามข้ามผ่านวิกฤตครั้งนี้

เหมือนดั่งที่ “องค์ดาไลลามะ” เคยกล่าวว่า…การมองตัวเรา มองคนอื่นจะนำความสมานฉันท์ และทำให้ตัวเราสามารถใช้ชีวิต ไลฟ์สไตล์ และทำงานได้อย่างเป็นสุข

อันเกี่ยวเนื่องกับ “ความคิด” ที่จะต้องมี “คน” เข้ามาเกี่ยวข้อง

ผลตรงนี้ เมื่อสอบถาม “อริญญา เถลิงศรี” กรรมการผู้จัดการ SEAC (Southeast Asia Center) ศูนย์พัฒนาและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตแห่งภูมิภาคอาเซียนในเรื่องการจะก้าวข้ามผ่านวิกฤตครั้งนี้ เธอจึงบอกว่าสำหรับช่วงวิกฤตผ่านมา หลากหลายองค์กรต้องโอบกอดสภาวะความไม่แน่นอนเอาไว้ และไม่รู้ว่าจะสามารถฟื้นตัวกลับมาได้เมื่อไร

“SEAC ในฐานะผู้นำด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิต เราจึงมีพันธกิจ EmpowerLives Through Learning เร่งสร้างทักษะผ่านการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อตอบทุกเป้าหมายของการใช้ชีวิตอย่างสมบูรณ์แบบ ด้วยการย้ำว่าธุรกิจจะเติบโต และประสบความสำเร็จได้ ต้องเริ่มที่คน”

“เพราะคนคือรากฐานสำคัญของการพัฒนาธุรกิจ ดังนั้น จึงต้องลงให้ลึกถึงราก โดยการสร้างมุมมองความคิดแบบร่วมกันทำงาน แบบ collaboration มองเห็นเป้าหมายเดียวกันคือเป้าหมายขององค์กร หรือที่เราเรียกว่า มุมมองแบบ outward mindset”

“ดังนั้น หนึ่งในซิกเนเจอร์คอร์สของ SEAC จึงทำหน้าที่เสมือนเครื่องมือประสานรอยร้าวให้องค์กรสามารถฝ่าฟันวิกฤต และกลับมามองว่าวิกฤตยิ่งสร้างองค์กรให้แข็งแกร่งขึ้น สิ่งสำคัญที่เราต้องตระหนักคือเราต้องลดช่องว่างของความไม่เข้าใจ (empathy gap) คนในองค์กร ด้วยการกล้าคิด, ไม่กลัวโดนกล่าวโทษ, กล้าลองอะไรใหม่ ๆ และกล้าผิดพลาด เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายแบบองค์รวม แม้การเปลี่ยนแปลงจะสำเร็จบ้าง ไม่สำเร็จบ้าง แต่สุดท้ายเราจะก้าวเดินไปข้างหน้าอย่างต่อเนื่อง”

“ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างคนทั้งในสังคม และองค์กรล้วนเกิดจาก empathy gap ช่องว่างที่ทำให้คนเรายากจะเอาใจเขามาใส่ใจเรา ด้วยเหตุผลที่ว่าเราไม่เห็นด้วย หรือรู้สึกเช่นเดียวกันกับเขา เพราะไม่เคยมีประสบการณ์แบบเดียวกันกับเขามาก่อนจึงทำให้จินตนาการไม่ออกว่าทำไมเขาต้องทำ หรือรู้สึกแบบนั้น แล้วถ้าเป็นเรา จะทำอย่างไร แน่นอนว่าแม้แต่คนที่ฉลาด รอบคอบ ซื่อสัตย์ บางครั้งอาจตัดสินใจผิดพลาดได้ เมื่ออยู่ในสภาวะอารมณ์ที่ไม่ปกติ”

ฉะนั้น การแก้ไขปัญหาที่ถูกต้องคือต้องมีความคิดที่ว่าจริง ๆ แล้วเราไม่สามารถบังคับ หรือเปลี่ยนใครได้ แต่สิ่งที่เปลี่ยนได้คือมุมมอง และวิธีคิดของเราเท่านั้น หรือที่เรียกว่ามุมมอง “outward mindset” ด้วยการเปลี่ยนวิธีมอง เพื่อมองในมุมของคนอื่น ๆ จึงจะทำให้เราเปลี่ยนวิธีแก้ปัญหา และเห็นเรื่องราวต่าง ๆ ออกไป

ฉะนั้น ถ้ายกตัวอย่างในเรื่องของ “outward mindset” คงต้องกล่าวถึงบริษัท ฟู้ดแพชชั่น จำกัด ที่มี “ชาตยา สุพรรณพงศ์” ดำรงตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่ เพราะจุดเริ่มต้นของบริษัทมาจากครอบครัวเล็ก ๆ จนสู่อาณาจักรที่รวบรวมคนกว่า 4,000 ชีวิต ต้องพูดว่าไม่ง่ายเลยเมื่อการดำเนินธุรกิจต้องมาสะดุด

“ดังนั้น หากมองย้อนกลับไปฟู้ดแพชชั่นคือหนึ่งในองค์กรที่มีเป้าหมายต้องการที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงที่มีผลบวกกับชีวิตคนในวงกว้าง และแนวทางการบริหารธุรกิจด้วยแนวคิดองค์กรแห่งความสุขที่ให้ความสำคัญกับคน ผ่านการรณรงค์แนวคิด outward mindset มาอย่างต่อเนื่อง แน่นอนว่าช่วงวิกฤตผ่านมาไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับสำหรับฟู้ดแพชชั่น หากแต่หัวใจหลักที่บริษัททำ และยึดถือคือตื่นตัวอยู่ตลอดเวลา ยอมรับความเปลี่ยนแปลง และที่สำคัญคือหันหน้าเข้ามาคุยกันมากขึ้น”

“โดยฟู้ดแพชชั่นมีการรวมทีมทำงานแบบ SCRUM เพื่อคิดกลยุทธ์การตลาดถึง 16 โปรเจ็กต์ใน 2 เดือน จากแผนเดิมที่จะทำโปรเจ็กต์เหล่านี้ใน 2 ปี โดยมีสิ่งที่อยู่เบื้องหลังที่ทำให้การทำงานแบบนี้สำเร็จคือ outward mindset เพื่อสร้าง strong collective teamwork เพราะพื้นฐานของการสร้างทีมเวิร์กที่แข็งแรงคือการมี mindset ที่ถูกต้อง ไม่โยนปัญหา หรือชี้นิ้วใส่กัน สงสัยอะไร หรืออยากเสนออะไรให้ยกมือถาม จนช่วยลดความไม่เข้าใจ และสามารถแก้ไขปัญหาอย่างรวดเร็ว”

“ที่สำคัญ ยังเปิดโอกาสให้ลูกน้องเป็นคนตัดสินใจทันที, กล้าคิด, กล้าลงมือ จนทำให้เกิดผลลัพธ์แบบทวีคูณที่มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลมากขึ้น ทั้งนั้น เพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมายใหญ่ขององค์กร คือการเดินไปข้างหน้าได้อย่างต่อเนื่อง แม้อยู่ในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ”

ขณะที่อีกกรณีศึกษาหนึ่งสำหรับเรื่อง “outward mindset” คือ บริษัท เอพี ไทยแลนด์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งมี “อนุพงษ์ อัศวโภคิน” ดำรงตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทั้งนั้นเพราะ AP ทำธุรกิจมากว่า 29 ปี นับเป็นหนึ่งในบริษัทที่ผ่านวิกฤตเศรษฐกิจมานับครั้งไม่ถ้วน ตั้งแต่วิกฤตต้มยำกุ้ง, วิกฤตดอตคอม, วิกฤตซับไพรม รวมถึงวิกฤตโควิด-19 ครั้งนี้

“แม้จะต้องยอมรับว่าวิกฤตเหล่านี้ส่งผลกระทบไม่มากก็น้อยต่อทุกภาคธุรกิจ แต่การที่ AP THAILAND หนึ่งในบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์อันดับต้น ๆ ของประเทศสามารถปรับตัวและเตรียมตั้งรับกับวิกฤตต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว จนส่งให้วันนี้เติบโตอย่างโดดเด่นนั้น ส่วนสำคัญมาจากการนำแนวคิด outward mindset มาประยุกต์ใช้อย่างจริงจัง โดยเริ่มต้นจาก CEO และผู้บริหารระดับสูง ก่อนที่จะกระจายแนวความคิดนี้ไปสู่พนักงานกว่า 2,000 คน”

“คีย์เวิร์ดสำคัญคือการเปลี่ยน mindset และการเข้าใจ behavior ของคน เมื่อเราไม่ได้มองแค่ตัวเอง แต่มองจากมุมมองของคนที่เราทำงานด้วยจริง ๆ พยายามค้นหา และทำความเข้าใจว่าจุดมุ่งหมายของเขาคืออะไร ปัญหา และอุปสรรคที่กำลังเผชิญอยู่คืออะไร และเมื่อเราเปลี่ยนมุมมองความคิด และเข้าใจกันมากขึ้น จะทำให้เกิดเป็นการเปลี่ยนพฤติกรรมในที่สุด ควบคู่ไปกับการที่ AP ให้อิสระในการดำเนินงานภายใต้แนวคิดที่สอนให้ทุกคนเป็น independent responsible leaders”

“โดยมีเป้าหมายองค์กรเรื่อง empower living ที่เปรียบเสมือนเข็มทิศให้พนักงานทุกคนยึดเป็นหลักในการดำเนินงาน ดังนั้น outward mindset จึงไม่เพียงทำให้พนักงานทำงานดีขึ้น แต่ยังช่วยทำให้พนักงานมีความสุขมากขึ้น ทั้งยังสามารถช่วยให้การทรานส์ฟอร์มองค์กรเกิดขึ้นอย่างก้าวกระโดดอีกด้วย”

ถึงตรงนี้ “อริญญา” กล่าวสรุปว่า จากกรณีศึกษาของทั้ง 2 องค์กร อาจทำให้หลาย ๆ ครั้งเราพยายามมุ่งไปหาผลลัพธ์ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว แต่เราอาจแก้ไขปัญหาผิดจุด และอาจทำให้เราถึงเป้าหมายช้า หรืออาจไปไม่ถึง ส่วนหนึ่งเพราะคนที่ลงมือขับเคลื่อนเป้าหมายไม่มีใจอยากทำ เขาทำเพราะต้องทำ หรือโดนบังคับ

“SEAC จึงเชื่อว่าการเสริมทักษะ essential skills จะเป็นตัวเสริมความแข็งแกร่งขององค์กรในทุก ๆ มิติ เพราะการขับเคลื่อนองค์กรไม่สามารถใช้เพียงแค่ทักษะเชิงเทคนิคได้ แต่ต้องเสริมด้วยเรื่องของไมนด์เซต หรือสิ่งที่เป็นตัวกำหนดพฤติกรรมมนุษย์”

“หากมีไมนด์เซตที่ถูกต้อง จะทำให้คนปรับมุมมอง เปลี่ยนวิธีการคิด จนทำให้เข้าใจบทบาทหน้าที่ของเขาว่ามีความสำคัญอย่างไร ส่งผลอย่างไรทั้งต่อตนเอง และคนรอบข้าง จนทำให้เขามีใจอยากทำ และเขาก็จะขับเคลื่อนเป้าหมายเอง”

นับว่าน่าสนใจทีเดียว