ชีวิตที่เผชิญอยู่กับการท้าทาย

นอกรอบ
รณดล นุ่มนนท์

ปีฉลูเริ่มต้นไม่สดใสนัก ตัวเลขผู้ติดเชื้อโควิด-19 ใน 2 วันแรกมีมากกว่า 200 คน และกระโดดขึ้นไปถึง 300 กว่าคน ในวันที่ 3 นับเป็นสถิติสูงสุดตั้งแต่มีการพบเชื้อในประเทศ เราคงต้องเขม็งเกลียว ใช้ชีวิตแบบ new normal ไปอีกพักใหญ่ อย่างไรก็ดี หวังว่าพวกเราคงจะได้พักผ่อนเต็มที่ในช่วงหยุดเทศกาลส่งท้ายปีเก่า ชาร์จแบตเตรียมพร้อมรับงานที่จะมีความท้าทายเพิ่มขึ้น พร้อมตั้งปณิธานที่จะทำอะไรให้สำเร็จ เหมือนกับ ทอมมี คาลด์เวลล์ (Tommy Caldwell) หนุ่มนักปีนเขาชาวอเมริกัน ที่ได้ทำในสิ่งที่ไม่มีใครทำได้มาก่อน และยังเป็นข้อสะท้อนแง่คิดดี ๆ สำหรับปี 2564

เช้าวันที่ 14 มกราคม 2015 คาลด์เวลล์ ในวัย 37 ปี ได้ไต่ขึ้นไปถึงยอดเขา “เอล กัปตัน” ความสูง 3,000 ฟุต ในอุทยานแห่งชาติโยเซมิตี รัฐแคลิฟอร์เนีย ได้สำเร็จ ท่ามกลางการเฝ้าลุ้นระทึกของผู้ติดตามเอาใจช่วยทั่วโลก การพิชิตยอดผาหินแกรนิตครั้งนี้ เป็นการปีนที่ใช้เพียงสองมือเปล่า ยึดโยงเพียงแค่เชือก ไม่มีเครื่องมืออื่นใดช่วยเลย (free climbing) ที่สำคัญ เป็นการปีนในซีกที่ชันที่สุดของยอดเขา เพราะหากมองจากพื้นดินขึ้นไปจะตั้งฉากเกือบ 90 องศา เป็นซีกที่เรียกว่า Dawn Wall เพราะบริเวณนี้แสงพระอาทิตย์จะสาดส่องเป็นพื้นที่แรกยามรุ่งอรุณ เป็นที่ตื่นตาตื่นใจของผู้เข้าชมอุทยานในทุก ๆ เช้า

ความน่าสนใจของเรื่องนี้ไม่ใช่อยู่เพียงการพิชิต Dawn Wall ของคาลด์เวลล์เท่านั้น แต่หากเป็นเรื่องราวชีวิตของเขา จากเด็กที่เกิดมาไม่แข็งแรง ผอมบาง รูปร่างเล็กกว่าเด็กในวัยเดียวกัน จนพ่อที่เป็นนักเล่นกล้ามต้องพาลูกชายออกไปผจญภัย สู้กับความยากลำบาก ไปนอนในแคมป์ที่อากาศหนาวเหน็บตั้งแต่อายุ 2 ขวบครึ่ง ไปปีนเขา Longs Peak สูง 14,000 ฟุต ในรัฐโคโลราโด ขณะอายุเพียง 7 ขวบ สร้างแรงบันดาลใจให้เขากลายเป็นนักปีนเขาด้วยมือเปล่าตั้งแต่เด็ก สามารถพิชิตยอดเขาลูกแล้วลูกเล่า ที่นักปีนเขาคนอื่นไม่สามารถทำได้ จนขึ้นชื่อเป็นนักปีนเขามือเปล่าที่เก่งที่สุดในโลก ตั้งแต่อายุไม่ถึง 20 ปี

จุดหักเหชีวิตของคาลด์เวลล์ เกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 2000 เมื่อเขาพร้อม เบท ร็อดเดน (Beth Rodden) แฟนสาว และเพื่อนอีก 2 คน เดินทางไปพิชิตยอดเขาที่ประเทศคีร์กีซสถาน ในเอเชียกลาง แต่กลับถูกพวกกบฏชนกลุ่มน้อยชาวอุซเบกิสถานจับเป็นตัวประกันอยู่นานถึง 6 วัน ก่อนที่จะสามารถหลบหนีออกมาได้เมื่อเขาตัดสินใจผลักผู้คุมตกจากหน้าผา

จุดนี้เอง เขาได้ค้นพบถึงสัญชาตญาณความอยู่รอดของมนุษย์ว่าสามารถทำอะไรได้ทุกอย่างในเสี้ยววินาที โดยยอมแม้กระทั่งคร่าชีวิตเพื่อนมนุษย์ กลายเป็นตราบาปติดตัว แม้จะทราบในเวลาต่อมาว่า ผู้คุมคนนั้นรอดชีวิตมาได้ เหตุการณ์ร้ายแรงครั้งที่ 2 เกิดขึ้นในช่วงเวลาไม่ถึง 1 ปีหลังจากนั้น เมื่อเขาประสบอุบัติเหตุ นิ้วชี้ซ้ายถูกเลื่อยไฟฟ้าตัดขาด ต้องเข้าโรงพยาบาลเพื่อรับการผ่าตัดนานถึง 2 สัปดาห์

แม้จะผ่าตัดถึง 3 ครั้ง เพื่อต่อนิ้วเข้าด้วยกัน แต่ก็ไม่สำเร็จ คุณหมอบอกว่า เขาคงต้องหาอาชีพใหม่ทำแล้ว แต่คาลด์เวลล์กลับไม่ยอมแพ้แก่โชคชะตา เขาเริ่มฟื้นฟูร่างกายด้วยการทำกายภาพบำบัดวันละกว่า 14 ชั่วโมง จนสามารถกลับมาปีนเขาได้ดังเดิม แต่โชคร้ายยังกระหน่ำซ้ำ เมื่อเบทขอแยกทางในปี 2009 ด้วยเหตุผลว่า เขาทั้งสองรักกันในฐานะนักปีนเขา มากกว่าการจะใช้ชีวิตร่วมกัน คาลด์เวลล์ทำใจไม่ได้พักใหญ่ เพราะคบกับแฟนมาตั้งแต่วัยรุ่น เป็นคู่หู พิชิตยอดเขา และสร้างชื่อเสียงร่วมกันมาโดยตลอด

จุดนี้น่าจะเป็นจุดเลวร้ายที่สุดในชีวิตของคาลด์เวลล์ แต่แทนที่เขาจะหมดอาลัยตายอยาก กลับคิดได้ว่าเมื่อใดไม่มีเป้าหมายที่จะต่อสู้ เขาจะรู้สึกสับสนและท้อแท้ เพราะฉะนั้น ต้องทำอะไรสักอย่างเพื่อไม่ให้ชีวิตอยู่นิ่ง และนี่คือที่มาของโครงการปีนหน้าผา Dawn Wall คาลด์เวลล์เริ่มศึกษาค้นคว้าถึงสภาพ Dawn Wall อย่างละเอียด ใช้เวลากว่า 1 ปี หย่อนตัวเองจากยอดเขาเพื่อสำรวจทุก ๆ กระเบียดนิ้ว

เขาดูช่อง Dawn Wall ทุกซอกทุกมุมที่คิดว่ามือและเท้าจะแทรกเข้าไปในซอกหินแกรนิตลูกนี้ได้ พร้อม ๆ กับทำแบบจำลองกลับไปฝึกฝนที่บ้าน จนได้ข้อสรุปว่า เขาไม่สามารถจะปีนได้เพียงลำพัง คาลด์เวลล์จึงได้ชวน เควิน จอร์เกสัน (Kevin Jorgeson) นักไต่เขาอีกคนหนึ่งมาเป็นเพื่่อนร่วมทีม ทั้งสองศึกษาและฝึกฝนอยู่อีกถึง 5 ปี ออกแบบในการวางมือและวางเท้าในแต่ละซอกหินที่กว้างไม่เกิน 3 มิลลิเมตร (ขนาดกว้างไม่เกินบัตรเครดิต) และแหลมคมราวกับใบมีดโกน ต้องเรียนรู้การถ่ายเทน้ำหนักตัว การใช้ชีวิตบนแคมป์ที่ยื่นอยู่กลางหน้าผา

ก่อนที่ทั้งสองจะตัดสินใจ เริ่มปีนหน้าผาในปลายเดือนธันวาคม 2014 และใช้เวลา 19 วันจึงพิชิตยอดเขาได้

ในการปีนหน้าผา Dawn Wall ต้องผ่านจุดวางหมุดทั้งสิ้น 31 จุด แต่จุดยากที่สุด คือ จุดที่ 15 เพราะต้องปีนในลักษณะคู่ขนานกับหน้าผา ซึ่งแทบจะไม่มีที่วางมือและเท้าให้เกาะมากนัก แต่ละจุดจึงต้องระมัดระวังอย่างยิ่งยวด มือและเท้าต้องยึดเหนี่ยวให้แน่นที่สุด และใช้สมาธิอย่างสูง คาลด์เวลล์สามารถผ่านจุดนี้ได้อย่างง่ายดาย

สร้างประวัติศาสตร์เป็นนักปีนหน้าผาคนแรกที่ผ่านด้วยมือเปล่า เขาปีนต่อไปจนถึงจุดที่ 20 ในขณะที่จอร์เกสันยังไม่สามารถผ่านจุดที่ 15 ไปได้ คาลด์เวลล์จึงตัดสินใจหยุดเพื่อรอจอร์เกสัน เขากล่าวว่า “การพิชิต Dawn Wall โดยไม่มีจอร์เกสัน ก็เหมือนกับการหลอกตนเอง”

อันที่จริง เขาต้องการบอกให้ทุกคนรับรู้ว่า “ในช่วงเวลาที่เรารู้สึกแย่ที่สุด การได้รับกำลังใจจากคนที่รู้ใจเป็นแรงบันดาลใจ ที่ประเสริฐสุด” (there are low points when a friend’s presence can mean all the differences in the world)

ในที่สุด จอร์เกสันก็สามารถผ่านจุดที่ 15 ไปได้ ด้วยความเพียรพยายามอยู่ถึง 6 วัน ทำให้ทั้งสองสามารถขึ้นไปพิชิตยอดเขานี้พร้อมกัน

หลายคนตั้งคำถามว่า การปีนหน้าผา Dawn Wall ของทั้งสอง ด้วยมือเปล่าอย่างบ้าบิ่นนี้ทำเพื่ออะไร คำตอบของคาลด์เวลล์คือ เส้นทางชีวิตของเขามีเพียง 2 ทางเลือก คือ ยกธงขาวให้กับชีวิต หรือจะสู้ต่อไป ในเมื่อเขาตัดสินใจมาปีนหน้าผา Dawn Wall แล้ว เขาก็ต้องยึดมั่นว่า “ไม่มีสูตรสำเร็จรูปในการดำเนินชีวิต เส้นทางชีวิตจะทำอะไรให้สำเร็จไม่ได้ได้มาโดยง่าย เราต้องพร้อมที่จะผ่านความยากลำบาก และในช่วงที่พายุถาโถมเข้ามา ต้องกล้าที่จะเดินฝ่าไปด้วยกัน แล้วเราก็จะค้นพบทางออกในที่สุด”

การพิชิตหน้าผา Dawn Wall ของคาลด์เวลล์ ได้ให้ข้อคิดว่า มนุษย์มีสัญชาตญาณหาทางรอดได้เสมอ ผมจึงเชื่อว่า ในที่สุดเจ้าวายร้ายโควิด-19 ก็จะสิ้นฤทธิ์ ตราบใดที่เราพยายามสร้างขวัญ สร้างกำลังใจ ไม่ท้อแท้ คิดในเชิงบวก ร่วมฝ่าฟันความยากลำบากไปด้วยกัน เพื่อพร้อมทำในสิ่งที่มุ่งหวังในปี 2564 ครับ

แหล่งที่มา : 1/ Carpenter, H., 2021. ‘The Dawn Wall’ Is A Great, But Incomplete, Climbing Film. [online] Outside Online. Available at: <https://www.outsideonline.com/2344706/dawnwall-documentary-tommy-caldwell-review#close> [Accessed 2 January 2021]. 2/ Bachelor, B., 2021. 5 Life Lessons From The World’S Hardest Rock Climb. [online] RootsRated. Available at: <https://rootsrated.com/stories/5-life-lessons-fromthe-worlds-hardest-rock-climb> [Accessed 2 January 2021]. 3/ S, P., 2021. Transcript: Tommy Caldwell On What Are You Up Against? At Tedxkc. [online] The Singju Post. Available at: <https://singjupost.com/transcript-tommycaldwell-on-what-are-you-up-against-at-tedxkc/> [Accessed 2 January 2021].