“คณะกรรมการหมู่บ้าน” สร้างสุขสู่ชุมชนเข้มแข็ง กรมการปกครอง เผยส่งเสริมการปฎิบัติงานอย่างต่อเนื่อง สู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

กรมการปกครองฯ กระทรวงมหาดไทย เดินหน้าส่งเสริมการปฏิบัติงานของคณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.) เร่งสร้างชุมชนแข็งแกร่ง สู่รากฐานการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน นายพิริยะ ฉันทดิลก รองอธิบดีกรมการปกครอง ฝ่ายปกครองท้องที่ กระทรวงมหาดไทย กล่าวถึงแนวทางการสานต่อนโยบายในปี 2565 ว่า “ในปี 2565 กรมการปกครอง มีทิศทางและนโยบายในการขับเคลื่อนพัฒนาหมู่บ้านในเรื่อง“ดำเนินการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”  โดยแผนการปฎิบัติงานจะมีการส่งตัวแทนลงพื้นที่ไปเก็บข้อมูลปัญหาความเดือดร้อนรวมไปถึงความต้องการของประชาชนทุกคนเรือนผ่านระบบเทคโนโลยีที่เรียกว่า THAI GM ซึ่งเป็นระบบที่ทางกรมการปกครองได้มีการพัฒนาตั้งแต่ช่วงสถานการณ์โควิด 19 โดยจะนำระบบดังกล่าวมาใช้เพื่อให้สอดรับกับยุคดิจิตอล และทราบปัญหาของพี่น้องประชาชนได้อย่างทันท่วงที เพื่อนำมาวางกรอบแนวคิดและสร้างหนทางสู่ความช่วยเหลือต่อไป โดยคาดว่าจะมีการเก็บข้อมูลดังกล่าวเสร็จสิ้นภายในสิ้นปี 2565

นายพิริยะ กล่าวเพิ่มว่า “ปัจจุบันกรมการปกครองมีหมู่บ้านที่อยู่ในการดูแล 74,709 หมู่บ้าน ตามพ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่และมีการขับเคลื่อนไปพร้อมกันทั้งหมด ในทุกปีจะมีการมอบรางวัลถ้วยพระราชทาน โครงการหมู่บ้านเข้มแข็ง ตามแนวทางแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง (หมู่บ้านอยู่เย็น) โดยในปี 2564 ที่ผ่านมา มีหมู่บ้านที่มีผลงานดีเด่นในระดับจังหวัด 93 หมู่บ้าน ในระดับอำเภอ 877 หมู่บ้าน และในระดับตำบล 7,069 หมู่บ้าน โดยมีเกณฑ์การตัดสิน 5 ด้าน คือ 1.ผลการบริหารงานการจัดการหมู่บ้าน 2.การมีส่วนร่วมของพี่น้องประชาชน 3.นวัตกรรม ความคิดริเริ่มใหม่ ๆ ที่นำมาประยุกต์ใช้ในหมู่บ้าน 4.การเฝ้าระวังการระบาดของโรคโควิด-19 และ 5.การขับเคลื่อนนโยบายต่าง ๆ ของกรมการปกครอง โดย หมู่บ้านที่ได้รับรางวัลจะเป็นแบบอย่างที่ดีแก่หมู่บ้านอื่น ๆ  เช่น หมู่บ้านศาลายา หมู่บ้านที่สุรินทร์และบึงกาฬ ส่วนที่ไม่ได้รับรางวัลจะได้รับการปรับปรุงให้ได้ตามเกณฑ์มาตรฐานต่อไป นอกจากนี้ ในส่วนของการขานรับต่อนโยบายของกรมการปกครอง กม. ยังมีหน้าที่ขับเคลื่อนโครงการ 10 Flagships to DOPA All Smart 2022 ซึ่งประกอบด้วย 4 ส่วนสำคัญ ประกอบด้วย E-DOPA Heart, E-DOPA Services, E-DOPA Sustainability, E-DOPA Digitalization รวมจำนวน 10 โครงการ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ “ประชาชนทุกข์น้อยลง สุขมากขึ้น”

คณะกรรมการหมู่บ้าน หรือ กม. ถือกำเนิดขึ้นครั้งแรก เมื่อวันที่ 9 มีนาคม พุทธศักราช 2486 มีบทบาทหน้าที่ในการช่วยเหลือแนะนำให้คำปรึกษาแก่ผู้ใหญ่บ้านเกี่ยวกับกิจการอันเป็นอำนาจหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านและปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายหรือระเบียบแบบแผนของทางราชการ รวมทั้งเป็นองค์กรหลักที่รับผิดชอบในการบูรณาการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านและบริหารจัดการกิจกรรมที่ดำเนินงานในหมู่บ้านร่วมกับองค์กรอื่นทุกภาคส่วน

คณะกรรมการหมู่บ้าน หรือ กม. ประกอบไปด้วย ผู้ใหญ่บ้าน เป็นประธานคณะกรรมการหมู่บ้านและประกอบด้วย ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำ ผู้แทนกลุ่ม หรือองค์กรในหมู่บ้าน ผู้ที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชน และผู้ทรงคุณวุฒิจำนวนไม่น้อยกว่า 2 คน รวมทั้งคณะจำนวนอย่างน้อย 10 คน โดย กม.ประสานการทำงานเป็นหนึ่งเดียวกัน เป็นพลังสำคัญในการช่วยเหลือแนะนำและให้คำปรึกษาแก่ผู้ใหญ่บ้านเกี่ยวกับกิจกรรมอันเป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน และบูรณาการการแก้ไขปัญหาและพัฒนาหมู่บ้านให้มีความเข้มแข็งตามแนวทางแผ่นดินธรรมแผ่นดินทองพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน ก่อประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน โดยมีวาระการปฏิบัติหน้าที่ 4 ปี ส่วนผู้มีตำแหน่งอยู่แล้วเป็นไปโดยตำแหน่ง กม.เป็นการทำงานด้วยความเสียสละแบบจิตอาสา ไม่มีค่าตอบแทน

สิ่งที่เป็นหัวใจ หรือ รากฐาน ของคณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.) คืออะไร

สิ่งที่เป็นหัวใจ หรือ รากฐาน สำคัญในการทำงานของคณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.) คือ การเข้าไปมีส่วนร่วมกันระดมความคิดเห็นเพื่อหาทางออกในเรื่องต่าง ๆ รวมถึงการเข้าไปมีส่วนร่วมของพี่น้องประชาชนของหมู่บ้านนั้น ๆ เพื่อช่วยกันกำหนด กรอบ ในการวางแนวทางแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นมา ควบคู่กับการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านว่าจะให้เดินไปในทิศทางใด การรับรู้ข้อมูลข่าวสารร่วมกันของชุมชนในหมู่บ้าน และ การตอบสนองต่อปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วยังคงสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างเข้าใจกันและสงบสุข

“ทั้งนี้ อยากให้ กม.มีความภาคภูมิใจที่จะมีส่วนพัฒนาแก้ไขปัญหาของหมู่บ้านให้เป็นแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง เพื่อประโยชน์สุขของชาวบ้าน ความสุข ความทุกข์ชัยชนะ กม.คือ คนสำคัญที่จะทำให้เกิดขึ้นได้ ความเสียสละและความสามัคคีเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ทำงานได้ประสบความสำเร็จ อยากให้ กม.ภาคภูมิใจในงานที่ทำ เป็นความสำคัญรากฐานสำคัญที่สุดของประเทศ ถ้าทุกหมู่บ้านเข้มแข็ง ประเทศเราจะดี” นายพิริยะกล่าวทิ้งท้าย