แผนพัฒนาประมงแม่น้ำโขงฉบับแรกของประเทศฉลุย

“เฉลิมชัย” ไฟเขียวแผนพัฒนาประมงแม่น้ำโขงอย่างยั่งยืนฉบับแรกของประเทศ “อลงกรณ์” เดินหน้า 8 โครงการเชิงรุกทันที พร้อมมอบกรมประมงร่วมมือทุกภาคีเครือข่ายจัดฟอรั่มเสนอประเด็นแม่น้ำโขงต่อที่ประชุมประมงเอเปค 2022 ตีเส้นห้ามการเมืองเรื่องมหาอำนาจเกี่ยวข้อง

วันที่ 20 พฤษภาคม 2565 นายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะประธานคณะกรรมการบูรณาการป้องกันและแก้ไขปัญหาผลกระทบต่อภาคการเกษตรจากการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศของแม่น้ำโขง เปิดเผยภายหลังเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการบูรณาการป้องกันและแก้ไขปัญหาผลกระทบต่อภาคการเกษตรจากการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศของแม่น้ำโขง ครั้งที่ 2/2565 ว่า

คณะกรรมการฯได้เสนอแผนพัฒนาด้านการประมงในพื้นที่แม่น้ำโขงอย่างยั่งยืน พ.ศ. 2566-2570 และได้รับความเห็นชอบจาก นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เมื่อต้นเดือนพฤษภาคมแล้ว ให้ดำเนินการตามแผนเป็นฉบับแรกของประเทศเพื่อป้องกันและรองรับปัญหาการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศที่เกิดผลกระทบต่อเกษตรกรและประชาชนริมแม่น้ำโขง

นอกจากนี้ที่ประชุมยังได้อนุมัติให้กรมประมงเดินหน้าขับเคลื่อน 8 โครงการ ดังนี้ 1.โครงการเพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่มีมูลค่าสูงเพื่อสร้างรายได้ 2.โครงการส่งเสริมอาชีพประมง กิจกรรมพัฒนาศักยภาพเกษตรกร 3.โครงการธนาคารผลผลิตสัตว์น้ำแบบมีส่วนร่วม 4.โครงการปล่อยปลาเอิน (ปลายี่สกไทย) คืนสู่แม่น้ำโขง

5.โครงการ “ประมงอาสาพาปลากลับบ้าน ในพื้นที่ลุ่มน้ำสำคัญของประเทศ” ด้วยชุดอุปกรณ์เพาะฟักแบบเคลื่อนที่ (Mobile hatchery) 6.กิจกรรมการติดตามผลจับสัตว์น้ำในแม่น้ำโขงและการศึกษาความชุกชุมและความหลากหลายสัตว์น้ำในแม่น้ำโขง ประเทศไทย (FADM) 7.กิจกรรมบริหารจัดการทรัพยากรประมงเชิงระบบนิเวศ (EAFM) ชุมชนประมงแม่น้ำโขง และ 8.โครงการส่งเสริมการเพิ่มประสิทธิภาพระบบนิเวศแหล่งปลาหน้าวัดบริเวณแม่น้ำโขง

ทั้งนี้ แม่น้ำโขงมีการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศที่ไม่เป็นไปตามธรรมชาติจากภาวะระดับน้ำขึ้นน้ำลงแบบฉับพลันในช่วงเดือนกุมภาพันธ์และเดือนมีนาคม 2565 ที่ผ่านมา คณะกรรมการฯจึงมีมติมอบหมายฝ่ายเลขานุการฯ ดำเนินการศึกษาและนำเสนอระบบการติดตามและแจ้งข่าวสาร (Monitor & Information) เพื่อติดตามปัญหาการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศในลุ่มน้ำโขงที่กระทบต่อวิถีชีวิตชุมชนลุ่มน้ำโขง และควรออกแบบระบบใหม่ให้สอดคล้องกับวิถีชีวิต Next Normal และมอบหมายฝ่ายเลขานุการฯ จัดการประชุมหารือเครือข่ายภาคประชาสังคมลุ่มน้ำโขงและหน่วยงานเกี่ยวข้อง

เพื่อจัดทำข้อเสนอประเด็นปัญหาและแนวทางแก้ไขเสนอต่อคณะกรรมการฯ และ รมว.เกษตรฯเพื่อพิจารณาเสนอในการประชุมประมงเอเปค (APEC) ในวาระที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพการจัดประชุมสุดยอดผู้นำ APEC ในเดือนพฤศจิกายนนี้ โดยต้องไม่มีประเด็นการเมืองในประเทศและการเมืองระหว่างประเทศมหาอำนาจมาเกี่ยวข้องในการสัมมนาดังกล่าวซึ่งตัวแทนเครือข่ายลุ่มน้ำโขงภาคประชาสังคมและตัวแทนผู้ทรงคุณวุฒิเห็นด้วย

เนื่องจากมีความพยายามโยงเรื่องการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาแม่น้ำโขงกับการเมืองระหว่างประเทศจนเกิดความเข้าใจผิดและเป็นอุปสรรคต่อการทำงานของฝ่ายต่าง ๆ

นอกจากนี้ที่ประชุมยังรับทราบรายงานการจัดตั้งองค์กรชุมชนประมงท้องถิ่นใน 8 จังหวัดริมน้ำโขง ได้แก่ เลย หนองคาย บึงกาฬ นครพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี และจเชียงราย ตลอดจนรายงานความก้าวหน้าการดำเนินงานโครงการอนุรักษ์และขยายพลับพลึงธารที่พบในจังหวัดริมแม่น้ำโขง ซึ่งเริ่มดำเนินการตั้งแต่ เดือนกันยายน 2564 จนถึงปัจจุบัน เพราะเป็นพืชน้ำที่ใกล้สูญพันธุ์ ซึ่งเดิมพบแต่ในจังหวัดพังงาและระนอง

รวมทั้งมอบหมายให้กรมประมงติดตามตรวจสอบเครื่องมือประมงที่มีลักษณะเข้าข่ายเป็นเครื่องมือทำลายทรัพยากรสัตว์น้ำอย่างรุนแรง ตลอดจนการส่งเสริมการเลี้ยงสาหร่ายเป็นอาหาร เวชสำอาง และเชื้อเพลิงชีวภาพ ซึ่งสาหร่ายทั้งน้ำจืดและน้ำเค็มยังช่วยดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ที่เป็นก๊าซเรือนกระจกช่วยลดปัญหาการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ (Climate Change) ได้เป็นอย่างดีอีกด้วย