ไทย-ญี่ปุ่นเปิดเกมลงทุนรอบใหม่ ดัน “Second Take-off” ปั้นฐานผลิตเทคโนโลยีขั้นสูง
ทีมไทยแลนด์ถก 38 บริษัทญี่ปุ่นบนเวที Keidanren เดินหน้าความร่วมมือลงทุนรอบใหม่ “Second Take-off” ยกระดับฐานผลิตเดิมสู่อุตสาหกรรมอนาคต ทั้งเซมิคอนดักเตอร์ แบตเตอรี่ พลังงานสะอาด และ Data Center ภาคเอกชนชูโมเดล “Made with Thailand” ดึงเงินทุน-เทคโนโลยีญี่ปุ่นพัฒนา SMEs ไทย พร้อมเปิดโอกาสลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์กว่า 2 ล้านล้านบาท และสร้างตลาดอุปกรณ์มูลค่า 5 แสนล้านบาท

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง นำคณะ Team Thailand และภาคธุรกิจไทยเดินทางเยือนประเทศญี่ปุ่น เพื่อหารือแนวทางยกระดับความร่วมมือด้านการค้าและการลงทุนระหว่างสองประเทศ โดยเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ที่กรุงโตเกียว สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) ร่วมกับสหพันธ์ธุรกิจญี่ปุ่น (Keidanren) จัดเวที Thailand–Japan Investment and Business Dialogue 2026 มีผู้บริหารและสมาชิก Keidanren เข้าร่วม 64 คน จาก 38 บริษัท ครอบคลุมธุรกิจการค้า การเงิน พลังงาน ดาต้าเซ็นเตอร์ อาหาร เคมีภัณฑ์ ยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องจักร
การหารือครั้งนี้มุ่งขยายความร่วมมือจากฐานการผลิตเดิมไปสู่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง พร้อมเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานของบริษัทญี่ปุ่นมากขึ้น ภายใต้แนวคิดการลงทุนรอบใหม่ หรือ “Second Take-off” หลังจากญี่ปุ่นมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมไทยมากว่า 4 ทศวรรษ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งนำไปสู่การสร้างฐานการผลิตและเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนภายในประเทศ
สำหรับการลงทุนรอบใหม่ ภาคเอกชนไทยต้องการยกระดับความสัมพันธ์จากการเป็นฐานรับจ้างผลิต ไปสู่การร่วมพัฒนาเทคโนโลยี สร้างมูลค่าเพิ่ม และขยายตลาดร่วมกัน โดยให้ความสำคัญกับการถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนาทักษะแรงงาน และการเพิ่มบทบาทของผู้ประกอบการไทยในห่วงโซ่อุปทานระดับโลก
นายพจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เสนอ 4 แนวทางสำคัญ ได้แก่ การยกระดับผู้ประกอบการ SMEs ไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานใหม่ของบริษัทญี่ปุ่น การถ่ายทอดเทคโนโลยีและพัฒนาทักษะแรงงาน การขยายความร่วมมือสู่อุตสาหกรรมอนาคต และการใช้ประเทศไทยเป็นประตูเชื่อมโยงตลาดอาเซียน
แนวทางดังกล่าวมุ่งให้การลงทุนญี่ปุ่นรอบใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการตั้งโรงงานหรือเพิ่มเม็ดเงินลงทุน แต่สามารถสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการผลิตที่มีมูลค่าสูงขึ้น รวมถึงพัฒนาบุคลากรและเทคโนโลยีภายในประเทศ
ด้านนางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ระบุว่า ไทยกำลังก้าวเข้าสู่ความร่วมมือกับญี่ปุ่นระลอกใหม่ หรือ “Second Wave” จากฐานอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์เดิม ไปสู่การพัฒนาระบบขับเคลื่อนยานยนต์รูปแบบใหม่ แบตเตอรี่ อิเล็กทรอนิกส์กำลัง ซอฟต์แวร์ ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid) เซมิคอนดักเตอร์ และดาต้าเซ็นเตอร์
ขณะที่นายเวทิต โชควัฒนา ประธานกรรมการบริหารและกรรมการผู้อำนวยการ บริษัท สหพัฒนพิบูล จำกัด (มหาชน) มองว่าทศวรรษนี้เป็นช่วงเวลาของ “Second Take-off” ของประเทศไทย โดยยกประสบการณ์เครือสหพัฒน์ที่ดำเนินธุรกิจมา 80 ปี และมีความร่วมมือร่วมทุนกับญี่ปุ่นมายาวนาน 60 ปี ตั้งแต่สินค้าอุปโภคบริโภคไปจนถึงธุรกิจใหม่
สำหรับความร่วมมือในระยะต่อไป เครือสหพัฒน์มองโอกาสขยายไปสู่อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ พลังงาน การผลิตที่มีความแม่นยำสูง เทคโนโลยีอัจฉริยะ และอุตสาหกรรมอวกาศ ซึ่งเป็นกลุ่มธุรกิจที่ต้องอาศัยเทคโนโลยีและองค์ความรู้ขั้นสูง
ในกลุ่มพลังงาน บี.กริม เสนอให้บริษัทญี่ปุ่นเข้ามาตั้งฐานผลิตระบบแบตเตอรี่และอุปกรณ์อัจฉริยะในประเทศไทย พร้อมส่งเสริมการร่วมทุนและถ่ายทอดเทคโนโลยีให้แก่ผู้ผลิตไทย เพื่อพัฒนาห่วงโซ่อุปทานด้านพลังงานและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง
ส่วนภาคอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ บริษัท สมบูรณ์ แอ๊ดวานซ์ เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) อยู่ระหว่างปรับตัวจากการผลิตชิ้นส่วนระบบขับเคลื่อนแบบเดิม ไปสู่ระบบขับเคลื่อนรถยนต์ไฟฟ้า เช่น e-Axle มอเตอร์ Inverter และ Converter รวมถึงการพัฒนารถอัตโนมัติไร้คนขับสำหรับภาคเกษตรและอุปกรณ์ทางการแพทย์
อีกหนึ่งอุตสาหกรรมที่ภาคเอกชนไทยมองว่ามีโอกาสขยายความร่วมมือกับญี่ปุ่นอย่างมาก คือ Data Center ซึ่งไม่ได้สร้างโอกาสเฉพาะธุรกิจให้บริการดาต้าเซ็นเตอร์ แต่ยังเชื่อมโยงไปถึงอุตสาหกรรมผลิตอุปกรณ์ ระบบไฟฟ้า ระบบทำความเย็น และเทคโนโลยีสนับสนุนอีกหลายประเภท
นายปณิธาน ปวโรฬารวิทยา เลขาธิการสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ประเมินว่า หากประเทศไทยสามารถรองรับ Data Center ได้ประมาณ 10 กิกะวัตต์ จะก่อให้เกิดเงินลงทุนด้านอาคารและระบบประกอบมากกว่า 2 ล้านล้านบาท
ขณะเดียวกัน หากประเทศไทยสามารถผลิตเซิร์ฟเวอร์หรือหน่วยประมวลผลกราฟิก (GPU) ได้ในสัดส่วนเพียง 25% ของมูลค่าดังกล่าว ก็จะเปิดโอกาสสร้างตลาดใหม่มูลค่าประมาณ 500,000 ล้านบาท
ดังนั้น ความร่วมมือกับญี่ปุ่นจึงไม่ควรจำกัดเฉพาะการดึงบริษัทเข้ามาลงทุนก่อสร้าง Data Center แต่ควรขยายไปสู่การสร้างห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่ระบบไฟฟ้า ระบบทำความเย็น ใยแก้วนำแสง ระบบรักษาความปลอดภัยอาคาร ไปจนถึงอุปกรณ์เทคโนโลยีขั้นสูง ซึ่งเป็นกลุ่มที่ญี่ปุ่นมีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและมาตรฐานการผลิต
ด้านนายผยง ศรีวณิช ประธานสมาคมธนาคารไทย เสนอให้ความร่วมมือไทย-ญี่ปุ่นครอบคลุมถึงการเชื่อมโยงระบบการเงิน (Financial Connectivity) เพื่อสนับสนุนการไหลเข้าของเงินทุนญี่ปุ่นสู่ประเทศไทย รวมถึงการต่อยอดกลไก Joint Crediting Mechanism (JCM) เพื่อพัฒนาคาร์บอนเครดิตคุณภาพสูง รองรับการลงทุนสีเขียวของบริษัทญี่ปุ่นและผู้ประกอบการไทย
ทั้งนี้ ข้อเสนอจากภาคเอกชนไทยบนเวทีดังกล่าวสะท้อนแนวทางเปลี่ยนบทบาทประเทศไทยจากการเป็นฐานผลิตสินค้าให้บริษัทต่างชาติ หรือ “Made in Thailand” ไปสู่การเป็นพันธมิตรร่วมพัฒนาสินค้า เทคโนโลยี และห่วงโซ่อุปทาน หรือ “Made with Thailand”
การขับเคลื่อนความร่วมมือรอบใหม่เกิดขึ้นท่ามกลางความท้าทายด้านมาตรการภาษีการค้า ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ การแข่งขันด้านเทคโนโลยี และการปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานโลก โดยไทยต้องการใช้ฐานอุตสาหกรรมและเครือข่ายผู้ผลิตที่พัฒนาร่วมกับญี่ปุ่นมาอย่างยาวนาน ต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น
สำหรับแนวคิด “Second Take-off” จึงเป็นการผลักดันให้ความร่วมมือไทย-ญี่ปุ่นก้าวจากการขยายฐานการผลิตแบบเดิม ไปสู่การร่วมลงทุน พัฒนาเทคโนโลยี และสร้างอุตสาหกรรมอนาคต โดยมีเป้าหมายเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทยและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจในระยะยาว