เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
ตลท.จับตาชอร์ตเซล หลังใช้เกณฑ์ใหม่ ย้ำลด Tick Size เพิ่มสภาพคล่อง
Finance ตลท.จับตาชอร์ตเซล หลังใช้เกณฑ์ใหม่ ย้ำลด Tick Size เพิ่มสภาพคล่อง
ทีทีบีผนึกอิเกีย ส่ง ‘บัตรเครดิต ttb IKEA’​ คาดหนุนลูกค้าบัตรถึง 2 ล้านในปี’70
Finance ทีทีบีผนึกอิเกีย ส่ง ‘บัตรเครดิต ttb IKEA’​ คาดหนุนลูกค้าบัตรถึง 2 ล้านในปี’70
asap ส่งมอบรถอีวีลอตใหญ่ ย้ำศักยภาพ Mobility Solutions
Automotive asap ส่งมอบรถอีวีลอตใหญ่ ย้ำศักยภาพ Mobility Solutions
‘สมัชชา อภัยสุวรรณ’ บันทึกจิตวิญญาณศาลเจ้าแม่ทับทิม สะพานเหลือง
Biz Movement ‘สมัชชา อภัยสุวรรณ’ บันทึกจิตวิญญาณศาลเจ้าแม่ทับทิม สะพานเหลือง
ซีพีเอฟผนึกบังกี้ ยกระดับห่วงโซ่อาหารสัตว์ ใช้บล็อกเชนตามรอยถั่วเหลืองถึงต้นทาง
Business ซีพีเอฟผนึกบังกี้ ยกระดับห่วงโซ่อาหารสัตว์ ใช้บล็อกเชนตามรอยถั่วเหลืองถึงต้นทาง
3 ทศวรรษของการเปลี่ยนผ่าน ‘ธุรกิจ Retail’ ไทย
Business 3 ทศวรรษของการเปลี่ยนผ่าน ‘ธุรกิจ Retail’ ไทย
ราคาทองวันนี้ (19 พ.ย. 69) ร่วงลง 700 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 60,850 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (19 พ.ย. 69) ร่วงลง 700 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 60,850 บาท
ผู้ว่าฯ ธปท. ชี้เศรษฐกิจมหภาคยังมีความท้าทาย แนะภาคธุรกิจเร่งปรับตัวรับเอไอ
Finance ผู้ว่าฯ ธปท. ชี้เศรษฐกิจมหภาคยังมีความท้าทาย แนะภาคธุรกิจเร่งปรับตัวรับเอไอ
แบงก์ชาติคงจีดีพีปีนี้โต 2.4% พร้อมจับตาสหรัฐคุมการส่งออกชิปชั้นสูง
Finance แบงก์ชาติคงจีดีพีปีนี้โต 2.4% พร้อมจับตาสหรัฐคุมการส่งออกชิปชั้นสูง
AWC ปักหมุด “แทรมไฟฟ้า” เชียงใหม่ รับเมืองคาร์บอนต่ำ ชูโมเดล Social Enterprise เชื่อม 15 แลนด์มาร์ก
Business AWC ปักหมุด “แทรมไฟฟ้า” เชียงใหม่ รับเมืองคาร์บอนต่ำ ชูโมเดล Social Enterprise เชื่อม 15 แลนด์มาร์ก
ดูทั้งหมด

พิธีไหว้ครู : เปิดใจนายกองค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ ต่อปมยกเลิกการหมอบกราบในพิธีไหว้ครูและบายศรีสู่ขวัญ

30 มิ.ย. 2565 | 11:26น.

กิจกรรมพิธีไหว้ครูเมื่อปี 2562

ที่มาของภาพ, องค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ

นายกองค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเปิดเผยว่า “การยกเลิกการหมอบกราบ” ในพิธีไหว้ครูและบายศรีสู่ขวัญ” ประจำปี 2565 ในวันนี้ (30 มิ.ย.) ไม่ใช่การบังคับและการลดทอนคุณค่าทางวัฒนธรรมเดิม และเคารพสิทธิของนักศึกษาที่ต้องการสืบสานรูปแบบการเคารพต่อครูเช่นเดิม

หลังจากเว้นว่างการจัดพิธีกรรมอันสำคัญของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีมาร่วมสองปีเนื่องจากการระบาดของโรคโควิด-19 การกลับมาครั้งนี้ได้สร้างกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสังคม โดยเฉพาะหลังจากที่องค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ ชุดใหม่ที่เพิ่งได้รับการเลือกตั้งมาในช่วง มี.ค. ที่ผ่านมา ประกาศ “ยกเลิกการหมอบกราบ” ในงานพิธีไหว้ครูและบายศรีสู่ขวัญ” โดยเปลี่ยนเป็นการ “ไหว้” แทน

ไม่นานหลังจากข้อความที่โพสต์บนเฟซบุ๊กขององค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ เผยแพร่ออกไป ความคิดของคนสังคมก็แตกออกเป็นสองฝ่ายทั้งเห็นด้วยและคัดค้าน จนถึงขณะนี้โพสต์ดังกล่าวมีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นเกือบ 400 ข้อความและแบ่งบันข้อความไปกว่า 2,000 ครั้ง รวมทั้งมีสื่อมวลชนนำไปขยายต่อในระดับประเทศอีกด้วย

คำอธิบายจากองค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ ต่อเรื่องนี้คือ ต้องการส่งเสริมความเสมอภาคและความเท่าเทียม ที่แฝงไปด้วยความเคารพ การให้เกียรติซึ่งกันและกัน

หนึ่งในผู้วิพากษ์วิจารณ์คือ นายวิมล ไทรนิ่มนวล นักเขียนรางวัลซีไรต์ ได้โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 25 มิ.ย. ถึงกรณีดังกล่าวว่า “ไม่กราบก็ไม่กราบ​ แต่ในหัวอย่ามีแต่อาจมีแทนสมอง​เพราะการกราบคือการแสดงความเคารพสูงสุดแด่ผู้มีพระคุณ​ เช่น กราบพระสงฆ์​ กราบพระพุทธรูปที่เป็นสัญลักษณ์แทนพระพุทธองค์​ กราบพ่อแม่​ กราบครูอาจารย์​ ฯลฯ

นอกจากกระแสคัดค้านของคนในสังคมบางส่วนแล้ว ประเด็นนี้ก็ยังสร้างความไม่สบายใจให้กับบรรดาผู้บริหารของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีด้วย

องค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ

ที่มาของภาพ, องค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ

นายสุประสิทธิ์ ชินวงษ์ นายกองค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ ซึ่งปัจจุบันเป็นนักศึกษาคณะรัฐศาสตร์ชั้นปีที่ 4 บอกกับบีบีซีไทยว่า จากการสังเกตการณ์พิธีกรรมที่เป็นธรรมเนียมปฏิบัติประจำปีที่ผ่านมาพบว่า “การหมอบกราบ” เป็นวัฒนธรรมในระบบไพร่ทาสเดิมในสังคมไทย จึงมีคำถามว่าสมควรจะเปลี่ยนแปลงพิธีกรรมเช่นนี้หรือไม่

“ในการหมอบกราบนั้น เป็นเหมือนกับการน้อมรับสิ่งที่สังคมไทยถูกกดขี่มาโดยตลอด ดังนั้นจึงมองว่า ลองมาเป็นวัฒนธรรมจากการหมอบกราบมาเป็นการไหว้ไหม ซึ่งไม่ได้ลดทอนคุณค่าทางสังคมหรือคุณค่าทางวัฒธรรมนั้นลงเลย เพียงเป็นการเปลี่ยนแบบรูปแบบและวิธีการเท่านั้น” นายกองค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ อธิบาย

นายสุประสิทธิ์ ชินวงษ์ นายกองค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ

ที่มาของภาพ, สุประสิทธิ์ ชินวงษ์

เมื่อถามว่ามติขององค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ ที่ออกมากระทบสิทธิของบุคคลอื่นหรือไม่ เขาตอบว่า ตามหลักการองค์การนักศึกษามีอำนาจมีสิทธิที่ประกาศเรื่องดังกล่าวโดยชอบธรรม เนื่องจากองค์การนักศึกษาเป็นตัวแทนของนักศึกษา ถ้าผู้ใดรู้สึกว่าได้รับผลกระทบในสิทธิก็สามารถเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบในระดับสภานักศึกษา ซึ่งมีหน้าที่ตรวจสอบองค์การนักศึกษาอีกที

“ภายในงาน เราไม่บังคับ (ผู้ร่วมงาน) ว่าจะกราบหรือจะไหว้ เพียงประกาศในธีมของงานที่ต้องการให้ไหว้ เพราะต้องการเปลี่ยนแปลงสังคมและวัฒนธรรมแบบใหม่ที่สร้างสรรค์และยังคงคุณค่าเดิมเอาไว้”

ในแต่ละปีสำงานพิธีไหว้ครูและบายศรีสู่ขวัญ มีนักศึกษารวมงานประมาณ 3,200-3,400 คน เป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ทั้งหมด โดยปีนี้เริ่มต้นราว 12.00 น. นอกจากกิจกรรมทางวัฒนธรรมแล้ว ยังมีขบวนแห่ ขบวนฟ้อนนางรำ และกิจกรรมบันเทิงต่าง ๆ ของกลุ่มนักศึกษาคณะต่าง ๆ

พบกันครึ่งทาง

จากแรงกดดันในสังคมและความกังวลใจของคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีต่อเรื่องนี้ ทำให้เป็นที่มาของการประชุมหารือระหว่างอธิการบดีและคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเมื่อวันที่ 28 มิ.ย. ร่วมกันองค์การนักศึกษา สภานักศึกษา และนายกสโมสรนักศึกษาแต่ละคณะเพื่อหาทางออกและแนวปฏิบัติ

ผลการสรุปของการหารือดังกล่าวซึ่งเผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊กของสำนักงานพัฒนานักศึกษา ม.อุบลฯ ประกอบด้วย การแสดงความเคารพ เป็นสิ่งสะท้อนระบบความสัมพันธ์ที่เราแสดงออกต่อกันโดยไม่มีปราการกั้นของอายุ วัย ประสบการณ์ หรือสถานะ

สำนักงานพัฒนานักศึกษา ม.อุบลฯ

ที่มาของภาพ, Facebook/สำนักงานพัฒนานักศึกษา ม.อุบลฯ

ส่วนการแสดงออกถึงความเคารพนั้นเป็นการสื่อสารที่ละเอียดอ่อน หากนักศึกษาจะแสดงความเคารพ ไม่ว่าในแบบขนบเดิม หรือขนบใดย่อมเป็นในนามของ “ความเคารพ” ทั้งสิ้น

นายสุประสิทธิ์ กล่าวว่าเขาได้อธิบายต่อคณาจารย์ว่า การเปลี่ยนรูปแบบกิจกรรมดังกล่าวไม่ได้กระทบสิทธิผู้ใด แต่เป็นการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับกระแสโลกที่กำลังเปลี่ยนไป และไม่ได้สร้างความเสียหายและยังคงคุณค่าวัฒนธรรมยังนำเสนอวัฒนธรรมแบบอีสาน และสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมของชาวอีสาน และสร้างสามารถสร้างผลกระทบเชิงความคิดต่อนักศึกษาที่สนใจเรื่องวัฒนธรรม

“บทสรุปในวงหารือกันในวันนั้นคือ ให้มองคนละครึ่งทาง โดยในวันงานจะไม่บังคับนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ซึ่งก็เป็นนโยบายของผมอยู่แล้ว เพราะเป็นสิทธิโดยชอบของนักศึกษาว่าจะกราบหรือจะไหว้” เขาอธิบาย

ความสัมพันธ์ระหว่างครู-นักศึกษากำลังเปลี่ยนแปลง

นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ในพื้นที่ตั้งข้อสังเกตว่า สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีในวันนี้ (30 มิ.ย.) เป็นส่วนหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นการขับเคลื่อนทางสังคมรูปแบบหนึ่ง โดยเฉพาะค่านิยมและคุณค่าในแง่ความสัมพันธ์ระหว่างครูและลูกศิษย์ที่กำลังเปลี่ยนไป ท่ามกลางความเห็นต่างระหว่างคนต่างวัยและต่างความคิด

ดร. ฐิติพล ภักดีวานิช คณบดีคณะรัฐศาสตร์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี บอกกับบีบีซีไทยว่า วิธีคิดเกี่ยวกับการให้ความสำคัญระหว่างครูอาจารย์และลูกศิษย์หรือนักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงตามยุคตามสมัย

“ผมว่าถึงเวลาแล้วที่ประเทศไทยควรที่จะมองถึงความเปลี่ยนแปลง การที่ยึดถือวัฒนธรรมที่ผ่านมาเป็นสิ่งที่ต้องรักษาไว้ แต่การรักษาไว้ก็ควรรักษาไว้ตามบริบทที่เปลี่ยนแปลงให้เกิดความเหมาะสม และสอดคล้องกับวิธีคิดของคนและการดำรงชีวิตของคนในปัจจุบัน” นักวิชาการรายนี้กล่าว

เขาอธิบายเพิ่มเติมว่า หากพิจารณาผ่านความสัมพันธ์ระหว่างครูอาจารย์และลูกศิษย์ แนวความคิดเดิม ๆ จะให้ความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องของ “บุญคุณ” ทั้ง ๆ ที่ควรจะเป็นมองอาชีพ (professionalism) ที่ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพมากกว่า

กิจกรรมพิธีไหว้ครูเมื่อปี 2562

ที่มาของภาพ, องค์การนักศึกษา ม.อุบลฯ

ตามทัศนะของนักวิชาการด้านรัฐศาสตร์รายนี้มองว่า แนวความคิดที่ว่าการสอนเป็นบุญคุณที่จะนักเรียนต้องสำนึกบุญคุณ วิธีคิดเป็นการฝั่งรากลึกในสังคมไทยมาอย่างช้านาน จนบางครั้งก็นำไปสู่ปัญหาเช่น การที่ครูในสถาบันการศึกษาละเมิดสิทธิของนักเรียน เพราะนักเรียกถูกปลูกฝังเช่นนั้นและก็ไม่กล้าตั้งคำถามและเรียกร้องความเป็นธรรมจากการที่พวกเขาถูกเลือกปฏิบัติ

อย่างไรก็ตาม หากมองอีกมุมหนึ่ง ในส่วนนักศึกษาหรือคนรุ่นใหม่ก็ควรจะเคารพสิทธิของคนอื่น โดยไม่ต้องบังคับให้คนที่ยังไม่เห็นด้วยต้องปฏิบัติและยังเปิดพื้นที่ให้กับคนที่เห็นต่างอย่างเคารพด้วย

“คนรุ่นเก่าอาจจะต้องเปิดใจรับฟังคนรุ่นใหม่ให้มากขึ้น ในขณะเดียวกันคนรุ่นใหม่จำนวนหนึ่งพูดถึงสิทธิจนบางครั้งมองข้ามการเขาเคารพสิทธิของคนอื่น เช่นในบางกรณีเขาอาจจะไม่ต้องการเปลี่ยนเราก็ไม่ควรบังคับให้พวกเขาเปลี่ยน แต่ปล่อยให้เขาเรียนรู้ด้วยตัวเอง” กล่าวทิ้งท้าย

……..

ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ประเพณี มหาวิทยาลัย