เผย 8 ปัจจัยเสี่ยงเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม รู้ก่อนป้องกันได้ทัน
ข้อเข่าเสื่อม เป็นอาการผิดปกติของกระดูกและอวัยวะต่าง ๆ ภายในข้อเข่า ซึ่งหลายคนมักจะเข้าใจผิดกันเยอะมากว่าสาเหตุของข้อเข่าที่เสื่อมสภาพ คือ อายุที่มากขึ้น ทว่าในความเป็นจริงแล้ว ข้อเข่าที่เสื่อมสภาพสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเพศ ทุกวัย และเกิดได้จากหลายปัจจัย เพราะถือเป็นอวัยวะที่ใช้งานหนักที่สุด ทำให้อาการดังกล่าวไม่ใช่เรื่องไกลตัว ควรศึกษาข้อมูล เพื่อป้องกันตนเอง ย่อมส่งผลดีต่อสุขภาพของข้อเข่าได้ในระยะยาว ซึ่งรายละเอียดต่าง ๆ ที่น่าสนใจเกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม สามารถอ่านได้ที่นี่เลย
อาการของโรคข้อเข่าเสื่อม
โดยอาการของข้อเข่าเสื่อม ระยะแรกที่สามารถสังเกตความผิดปกติได้ด้วยตนเองนั้น ไม่ได้ยาก ให้สังเกตในช่วงที่เดิน วิ่ง นั่ง หรือทำอิริยาบถที่เคลื่อนไหวและมีการขยับเข่า หากมีปัญหาข้อเข่าเสื่อมมักจะมีอาการ ดังนี้
- ตึง ปวด เมื่อยที่น่องรุนแรงร่วมกับอาการเข่าบวมผิดปกติที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
- บางครั้งที่มีการเคลื่อนไหวร่างกาย แล้วข้อเข่าถูกใช้งาน มักมีอาการเจ็บแปลบตลอด
- ทุกการเคลื่อนไหวรู้สึกไม่มีความมั่นคง เช่น การวิ่ง แล้วรู้สึกว่าหัวเข่าหลวม ฯลฯ
- เกิดเสียงดังในข้อเข่าในขณะที่ขยับร่างกายและมีอาการเจ็บร่วมด้วย
- ไม่สามารถงอเข่าหรือเหยียดเข่าได้สุดเหมือนปกติที่เคยทำได้
- ลักษณะของเข่าที่มองเห็นภายนอกผิดรูป เช่น อาจจะโก่งออก ฯลฯ
ซึ่งที่งหมดที่กล่าวไปข้างต้น เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อม หากสำรวจอาการเบื้องต้นของตนเองแล้วพบว่ามีอาการมากกว่า 4 ข้อที่กล่าวไปข้างต้น ควรรีบพบแพทย์ เพื่อทำการตรวจหาสาเหตุทันที ถ้ามีความเสี่ยงเกิดอาการดังกล่าว จะได้รักษาได้ทันการณ์
8 สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อม
จากที่กล่าวไปข้างต้นเกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม จะพบว่าเกิดขึ้นได้หลายสาเหตุมาก จนทำให้โรคดังกล่าวกลายเป็นโรคกระดูกอันดับ 1 ที่ตรวจพบในไทยตอนนี้ ข้อเข่าเสื่อมแม้จะมีทางรักษา ทว่าอาการก็ไม่ได้รุนแรงหรืออันตรายมากนัก แต่หากเป็นแล้วก็สร้างความเจ็บปวดได้เช่นกัน ดังนั้นควรรู้ไว้เพื่อป้องกันก่อนข้อเข่าเสื่อมจะดีกว่าการแก้ปัญหาเมื่อเข่าเสื่อมแล้วอย่างแน่นอน ซึ่งปัจจัยที่ทำให้เสี่ยงมีอาการของข้อเสื่อม มี 8 ปัจจัย ดังนี้
1.กล้ามเนื้อบริเวณหน้าขาอ่อนแรง
อาการกล้ามเนื้อหน้าขาอ่อนแรง ส่งผลต่อการยืดเหยียดของข้อเข่า หากกล้ามเนื้อดังกล่าวไม่แข็งแรง การยืดเหยียดข้อเข่าจึงไม่เต็มประสิทธิภาพ ทำให้มีความเสี่ยงเกิดอาการของข้อเข่าเสื่อมสภาพได้ง่ายกว่าคนปกติทั่วไป
2.ความยาวของขาไม่สมดุล (ไม่เท่ากัน)
ซึ่งหลายคนอาจจะไม่ทราบว่าความยาวของขาที่ไม่เท่ากันนั้น เกิดจากกระดูกสะโพกและข้อเข่า ดังนั้นเมื่อความยาวขาไม่สมดุลกันแล้ว จึงมีความเสี่ยงเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมได้ง่ายกว่าบุคคลปกตินั้นเอง
การเล่นกีฬาหักโหมเกินไป
ในบางกีฬาที่มีการวิ่ง กระโดด ใช้ขามาก ๆ จะใช้กระดูกข้อเข่าหนัก หากเล่นกีฬารูปแบบดังกล่าวหักโหมเกินไป โดยไม่มีการป้องกันตนเองที่ดี ย่อมมีโอกาสเกิดข้อเข่าที่เสื่อมสภาพก่อนวัยที่ควรจะเป็นได้
4.ทำงานหนักเป็นระยะเวลานาน
เชื่อว่าหลายคนที่ได้อ่านก็ตกใจ เพราะไม่คิดว่าการทำงานหนักเกินไป จะมีความเสี่ยงเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม ซึ่งการทำงานหนัก บางคนยืนนาน นั่งนาน เดินนาน ในทุกอิริยาบถที่ใช้งานข้อเข่าในท่าเดิมซ้ำ ๆ ไม่มีการขยับยืดเหยียด ล้วนทำให้เกิดอาการข้อยึดและเป็นข้อเข่าเสื่อมได้
5.กระดูกเข่าเรียงตัวผิดปกติ
โดยปกติแล้วเข่าจะมีกระดูกหลายท่อน มีหมอนรองกระดูก และกล้ามเนื้อต่าง ๆ หากกระดูกบริเวณเข่ามีการเรียงตัวผิดปกติ จากการเกิดอุบัติเหตุ สรีระทางร่างกาย ฯลฯ เมื่อไม่ได้รับการรักษา กระดูกเข่าจะผิดรูปจากการใช้งานและการซ่อมแซมตัวเองในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม ทำให้มีอาการที่รุนแรงขึ้น จนเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม ได้ในที่สุด
6.น้ำหนักร่างกายที่เกินมาตรฐาน
ต้องทำความเข้าใจก่อนว่าช่วงล่างของร่างกาย เป็นส่วนที่รองรับน้ำหนักตัว ดังนั้นน้ำหนักที่เกินมาตรฐานไปมาก ๆ ทำให้ขา เข่า และเท้า ต้องแบกรับน้ำหนักมากในทุก ๆ วัน มีโอกาสที่จะทำให้ข้อเข่านั้นเสื่อมสภาพได้ง่ายขึ้นนั้นเอง
7.มีประวัติการรักษาที่ข้อเข่า
ไม่ว่าจะเกิดจากสาเหตุใด หากครั้งหนึ่งในชีวิตเคยเข้ารับการรักษากระดูกข้อเข่า ในอนาคตไม่มีทางที่กระดูกข้อเข่าจะกลับมาคืนสภาพเดิมได้เต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ แม้จะกลับมาใช้งานได้ตามปกติก็ตาม ในผู้ป่วยกลุ่มนี้ เมื่อผ่านไปในอนาคตมักมีอัตราการเกิดข้อเข้าเสื่อมก่อนวัยกันเยอะมาก ๆ
8.ผู้หญิงมีความเสี่ยงเกิดโรคข้อเข่าที่เสื่อมสภาพไวได้มากกว่าผู้ชาย
ด้วยความที่อายุมากขึ้น ผู้หญิงจะมีฮอร์โมนเพศลดลง ซึ่งฮอร์โมนเพศมีส่วนช่วยเสริมสร้างมวลของกระดูกทำให้กระดูกมีความหนาแน่น ไม่เปราะ ไม่เสื่อมสภาพ และไม่แตกหักง่าย แต่เมื่อฮอร์โมนดังกล่าวน้อยลงย่อมส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดข้อเข่าเสื่อมมากขึ้นนั่นเอง
วิธีป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อม
การถนอมข้อเข่าเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมก่อนวัยอันควร เป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถกระทำได้ด้วยตนเอง ไม่จำเป็นต้องทานอาหารเสริมหรือพบแพทย์ ซึ่งมีวิธีการป้องกันหลัก ๆ อยู่ 4 ข้อ ต่อไปนี้
- ควบคุมน้ำหนักของร่างกายให้เป็นไปตามค่าดัชนีมวลกาย ซึ่งการควบคุมน้ำหนัก นอกจากดีต่อกระดูกเข่าแล้ว ยังดีต่อสุขภาพในทุก ๆ ด้านอีกด้วย การควบคุมน้ำหนักที่ดี คือ การออกกำลังกายและเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นโปรตีน และวิตามินมากกว่าไขมัน
- พยายามหลีกเลี่ยงการใช้ข้อเข่านานเกินไป เช่น การนั่งงอเข่านาน การยืนนาน การนั่งพับเพียบนาน ฯลฯ ให้แบ่งเวลายืดเหยียดร่างกายเป็นระยะ นอกจากช่วยเกี่ยวกับข้อเข่าแล้ว ยังช่วยให้ห่างไกลจากโรคออฟฟิศซินโดรมอีกด้วย
- ก่อนออกกำลังกายควรมีการยืดเหยียดกล้ามเนื้อทุกส่วนก่อน และควรออกกำลังกายที่เหมาะสมกับรูปร่าง วัย และปัญหาของตนเอง จะช่วยให้เกิดประโยชน์จากการออกกำลังกายได้มากที่สุด
- ควรบริหารกล้ามเนื้อขา ต้นขา และบริเวณรอบหัวเข่าเป็นประจำ จะช่วยป้องกันกล้ามเนื้อเข่าอ่อนแรง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้นั้นเอง
สรุปบทความ
ข้อเข่าเสื่อมเป็นปัญหาทางความเสื่อมของร่างกาย ยากที่จะหลีกเลี่ยง แต่สามารถที่จะป้องกันได้ ด้วยการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตต่าง ๆ ให้เอื้อต่อการทำงานของข้อเข่า และช่วยถนอมข้อเข่าให้ได้มากที่สุด หากใครที่เริ่มมีความผิดปกติของข้อเข่า ควรให้ความสำคัญ และเริ่มดูแลรักษาตั้งแต่ ๆ หากในกรณีที่เริ่มมีอาการเจ็บปวด และส่งผลกระทบต่อการ ใช้ชีวิต แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง พร้อมวางแนวทางการรักษาอย่างถูกวิธี ก็จะช่วยชะลอความรุนแรง และบรรเทาความเจ็บปวดของข้อเข่า ให้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้