อาหารไทยกับบทบาทตัวแทนซอฟต์พาวเวอร์ที่มีมาตรฐานสะท้อนวัฒนธรรมไทยสู่สายตาสากล

อาหารไทยและขนมไทยไม่ได้เป็นเพียงแค่สิ่งที่สร้างความอิ่มท้อง แต่ยังเป็น ซอฟต์พาวเวอร์ทรงพลัง ที่สะท้อนถึงวัฒนธรรม วิถีชีวิต และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดมายาวนาน ด้วยรสชาติที่มีเอกลักษณ์ วัตถุดิบที่สดใหม่จากท้องถิ่น และศิลปะการปรุงอย่างพิถีพิถัน อาหารไทยจึงได้รับความนิยมในระดับนานาชาติและกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศไทย

ร้านขนมไทยเกศมณี หนึ่งในร้านเก่าแก่ที่อยู่คู่ตลาดน้ำอัมพวามากว่า 50 ปี ได้รับการยกระดับครั้งสำคัญ เมื่อคนทำขนม (ผู้ประกอบอาหาร) ผ่านการประเมิน ได้การรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ และป้ายรับรอง “ร้านนี้มืออาชีพ” จากสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) ซึ่งการันตีว่าคนทำมีมาตรฐาน ทั้งกระบวนการปรุง การจัดเก็บ จัดการวัตถุดิบตรงตามมาตรฐานอาชีพในระดับมืออาชีพ 

นางสาวณฐา จันทนู รองผู้อำนวยการสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ กล่าวถึงบทบาทสำคัญของการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพว่า การที่ร้านขนมไทยเกศมณีได้รับการรับรองมืออาชีพ ไม่เพียงแสดงถึงคุณภาพและมาตรฐาน แต่ยังสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคและนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะชาวต่างชาติที่ต้องการสัมผัสอาหารไทยแท้ การที่เชฟระดับโลกเลือกมาเรียนรู้จากร้านที่ได้รับการรับรองจากเรา ถือเป็นตัวอย่างที่ดีของการผลักดันซอฟต์พาวเวอร์อาหารไทยสู่ระดับสากล ความร่วมมือนี้ไม่เพียงช่วยเชื่อมโยงวัฒนธรรมไทยกับโลก แต่ยังแสดงให้เห็นว่ามาตรฐานอาชีพที่สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ ให้การรับรองนั้นสามารถผลักดันซอฟต์พาวเวอร์ไทยสู่เวทีโลกได้อย่างแท้จริง เพราะหัวใจสำคัญของการประกอบอาหารก็คือคนปรุงที่ต้องมีความชำนาญ ความรู้ ซึ่งสถาบันมีมาตรฐานอาชีพผู้ประกอบอาหารไทย และผู้ประกอบอาหารริมบาทวิถี โดยยึด มาตรฐานการรับรองคน ภายใต้การยอมรับร่วม International Accreditation Forum (IAF) โดยสถาบันได้นำกระบวนการ ISO/IEC17024 การรับรองบุคลการ หรือ เรื่องคนมาเป็นกรอบ การกำหนดมาตรฐาน การประเมินการทดสอบที่จะได้มาซึ่ง การให้คุณวุฒิวิชาชีพ ที่ผู้บริโภคหรือนักท่องเที่ยวจะมั่นใจในอาหารที่ปรุงตามกระบวนการที่เป็นไปตามมาตรฐานสากลแต่ยังคงความเป็นไทย

นางสาวณฐา กล่าวว่า สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพยังร่วมมือกับ อนุกรรมการขับเคลื่อนซอฟต์พาวเวอร์ด้านอาหาร และอนุฯ การท่องเที่ยว ในการผลักดันและสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อย ให้สามารถยกระดับคุณภาพสินค้าหรือบริการ ผ่านการขับเคลื่อนลงทะเบียนเฟ้นหาผู้ที่ต้องการพัฒนาตนเองจากกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ โดยเฉพาะโครงการ 1 หมู่บ้าน 1 เชฟชุมชน ซึ่งจะเป็นการปูพื้นฐานการถ่ายทอดวิถีการปรุงอาหารไทยอย่างมีมาตรฐานด้วยรสชาติวิธีการปรุงอย่างไทย พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการนำเสนอเอกลักษณ์ไทยให้เป็นที่ยอมรับในสายตาโลก จึงไม่เพียงเป็นการสะท้อนความงดงามของวัฒนธรรมไทย แต่ยังสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว การส่งออกวัตถุดิบ และช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศไทยกับนานาชาติ ซอฟต์พาวเวอร์นี้คือเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและสืบสานเอกลักษณ์ไทยให้คงอยู่ในเวทีโลกอย่างยั่งยืน

นายโสภณ ศรีราษฎร์ เจ้าของร้านขนมไทยเกศมณี เล่าว่าหลังจากได้รับการรับรอง ร้านเกศมณีได้มีโอกาสต้อนรับ เชฟต่างชาติจากร้านแมงโก้ ทรี ซึ่งมีสาขากว่า 9 ประเทศทั่วโลก เชฟเหล่านี้เดินทางมาเรียนรู้การทำขนมไทยแท้ เช่น ฝอยทอง ขนมครก ด้วยการใช้วัตถุดิบชั้นเลิศจากท้องถิ่น เช่น น้ำตาลมะพร้าว ใบเตย และกะทิสด ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจของร้านที่ได้เป็นตัวแทนในการถ่ายทอดวิถีวัฒนธรรมการทำขนมไทยที่ได้การรับรองมาตรฐาน ถ่ายทอดไปสู่เชฟชาวต่างชาติที่จะมีโอกาสทำอาหารให้คนทั่วโลกได้ลิ้มลอง

นายเทรเวอร์ แม็กแคนซี กรรมการผู้จัดการของแมงโก้ ทรี เวิลด์ไวด์ กล่าวว่า การได้มาเรียนรู้จากต้นตำรับอย่างร้านขนมไทยเกศมณี ทำให้เชฟของเราเข้าใจถึงความซับซ้อนและความลึกซึ้งของวัฒนธรรมอาหารไทย ไม่มีวิธีใดที่จะเข้าถึงอาหารไทยได้ดีไปกว่าการได้สัมผัสวัฒนธรรมไทยอย่างแท้จริง 

“ผมได้เดินทางมาท่องเที่ยวประเทศไทย กว่า 20 ปีแล้ว และทำให้ผมตกหลุมรักกับวัฒนธรรมไทย โดยเฉพาะอาหารไทย จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางของผม และเป็นจุดเริ่มต้นในการทำร้านอาหารไทยแมงโก้ ทรี เพื่อให้คนทั่วโลกได้มีโอกาสสัมผัสเสน่ห์อาหารไทย” เทรเวอร์ แม็กแคนซี กรรมการผู้จัดการของแมงโก้ ทรี เวิลด์ไวด์ กล่าว

นายอภิชาติ  ตระดวงดี เล่าประสบการณ์กว่า 20 ปี ในการเป็นเชฟอาหารไทยที่ปัจจุบันรับผิดชอบดูแล 5 สาขา ของร้านแมงโก้ทรี ในประเทศจีน ว่าเริ่มแรก นอกจากการที่ต้องรู้จักอาหารไทยที่เป็นอาหารประเทศแม่แล้ว ยังต้องพยายามเรียนรู้วัฒนธรรมการกินของคนจีน หรือคนต่างชาติที่ชื่นชอบอาหารไทย เพื่อนำมาปรับสูตรอาหารให้เข้ากับรสชาติของคนท้องถิ่น แต่สิ่งสำคัญคือการคัดเลือกวัตถุดิบดั้งเดิมที่มีคุณภาพนำเข้าจากประเทศไทยโดยตรงเหล่านี้จะทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงรสชาติอาหารไทยแท้ได้จริงๆ การเป็นเชฟมืออาชีพ ต้องรู้พื้นฐานของอาหาร และวัฒนธรรมของคนต่างชาติ การที่เราไปทำอาหารที่ต่างชาติ ก็เหมือนเป็นตัวแทนประเทศไทย ในการไปสอนให้คนต่างชาติรู้จักอาหารไทย และสามารถเรียนรู้ เข้าถึงความเป็นอาหารไทยได้มากขึ้น