พระมารดาแห่งการคุ้มครอง ความหลากหลายทางชีวภาพ

คอลัมน์ : ชั้น 5 ประชาชาติ
ผู้เขียน : กฤษณา ไพฑูรย์

การเสด็จสู่สวรรคาลัยของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2568 ได้สร้างความโศกเศร้าให้คนไทยทั้งชาติ

ตลอด 70 ปีที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ทรงครองราชย์ พระองค์เสด็จพระราชดำเนินไปทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ ในพื้นที่ห่างไกล พสกนิกรชาวไทยได้เห็นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเคียงข้าง และทรงช่วยแบ่งเบาพระราชภารกิจต่าง ๆ นานัปการ

โดยเฉพาะ “เรื่องความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย”

ดังข้อมูลที่ปรากฏในหนังสือ “พระมารดาแห่งการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ” ซึ่งจัดพิมพ์ขึ้น โดยสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในเดือนธันวาคม 2555 เพื่อเผยแพร่พระเกียรติคุณและพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศ ที่ครอบคลุมทั้งพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ ทรัพยากรทางทะเล

“…คนไทยทุกคนตระหนักในความสำคัญของป่าไม้ ว่ามีประโยชน์นานัปการ นอกเหนือจากจะช่วยขจัดอากาศที่เป็นพิษ เป็นที่อยู่อาศัยของสรรพสัตว์ และเป็นคลังแห่งยารักษาโรคหลายพันหลายหมื่นชนิดที่เราได้ใช้กันอยู่ ตลอดจนที่กำลังรอการค้นคว้าวิจัยอีกเป็นจำนวนมากแล้ว เรายังทราบดีว่าป่าไม้ทรงคุณค่ามหาศาลในการผลิตน้ำให้แก่เรา น้ำซึ่งเป็นความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ รวมไปถึงการเกษตรกรรม อุตสาหกรรม และการพัฒนาต่าง ๆ ของชาติ เราจึงมีการรณรงค์ให้ปลูกป่าและปลูกต้นไม้ตามสถานที่ทั่วไปอย่างขันแข็ง เพื่อทำนุบำรุงสภาพแวดล้อม อันจะส่งผลดีไปถึงชาวโลกทั้งมวลต่อไปด้วย..”

พระราชดำรัสตอนหนึ่งของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2534

เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2553 คณะรัฐมนตรีได้ลงมติเห็นชอบการถวายพระราชสมัญญา “พระมารดาแห่งการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ” แด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในปีสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ ค.ศ. 2010 เนื่องด้วยพระองค์ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน

อาทิ โครงการคืนกล้วยไม้ป่าสู่ธรรมชาติ โครงการอนุรักษ์พรรณไม้หายากและใกล้สูญพันธุ์ โครงการอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล โครงการทั้งหมดล้วนเพื่อการฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์ เป็นฐานทรัพยากรให้แก่ปวงชนชาวไทย

ในฐานะที่ผู้เขียนสนใจศึกษาด้านเภสัชกรรมไทย ขอน้อมสืบสานแนวพระราชดำริในการอนุรักษ์ทรัพยากร พันธุ์พืช และความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อเป็นมรดกแห่งความยั่งยืนด้านสมุนไพรไทยให้ลูกหลานมีใช้อย่างยั่งยืนสืบไป