คอลัมน์ : SD Talk ผู้เขียน : ดร.นพ.ชลธวัช สุวรรณปิยะศิริ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังและภูมิคุ้มกันวิทยา
ปัจจุบันจะได้ยินคำฮิตที่ว่า Longevity หรือการมีอายุยืนยาว โดยคนส่วนใหญ่มักนึกถึงเศรษฐีที่บินไปฉีดสเต็มเซลล์แพง ๆ การกินอาหารเสริมราคาสูง หรือการเข้าคอร์สชะลอวัยในคลินิกหรู เปลี่ยนถ่ายน้ำเหลือง ดริปวิตามิน อะไรมากมาย ฯลฯ
แท้จริงแล้ว สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเองในเรื่องต่อไปนี้
1.หยุดกิน เพื่อให้ร่างกาย “กินตัวเอง” (Autophagy)
หนึ่งในกลไกที่สำคัญที่สุดของการชะลอวัย คือกระบวนการที่เรียกว่า Autophagy หรือการกลืนกินตัวเองของเซลล์ มันคือระบบรีไซเคิลของร่างกาย เมื่อเราอดอาหารนานพอ ร่างกายจะเริ่มขาดพลังงานจากภายนอก เซลล์จึงเริ่มหันไปจับกินโปรตีนเก่า ๆ ที่เสื่อมสภาพ ขยะในเซลล์ หรือสิ่งตกค้าง ให้เปลี่ยนมาเป็นพลังงานใหม่ ทำให้เซลล์สะอาดขึ้น และทำงานได้ดีขึ้น เหมือนมัน Detox ตัวมันเอง วิธีที่คนรู้จักกันดีก็คือการทำ IF (Intermittent Fasting)
2.Hormesis คือการให้ร่างกายเจอความเครียดในระดับต่ำ ๆ เป็นระยะเวลาสั้น ๆ เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายตื่นตัว และสร้างภูมิคุ้มกันที่แข็งแกร่งขึ้น ที่กำลังฮิตกันในขณะนี้ก็คือ Ice Bath แต่เราไม่จำเป็นต้องเสียเงินขนาดนั้น ทำง่าย ๆ คืออาบน้ำเย็น หรือน้ำอุณหภูมิปกติ ซึ่งพบว่าวิธีนี้ก็ช่วยกระชับสัดส่วนได้ด้วย เพราะความเย็นจะไปกระตุ้น Mitochondria ในไขมันสีน้ำตาล (Brown Fat) ให้สร้างพลังงานขึ้นมาเป็นความร้อน เพื่อให้ความอบอุ่นต่อร่างกาย ช่วยเผาผลาญไขมันขาว (White Fat) ซึ่งเป็นไขมันที่ไม่ดี
3.นอนเร็ว นอนพอ ตื่นเช้า
4.ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ ไม่จำเป็นต้องเข้าฟิตเนส แค่เดินเยอะ ๆ อย่างน้อย 7,000 ก้าวต่อวัน ถ้าทำได้ ไม่จำเป็นต้องยึดกับตัวเลขเหล่านี้ แต่เอาตามสังขารตัวเอง เวลากินอะไรเสร็จก็เดินย่อยสัก 10 ถึง 15 นาที หรือคุยโทรศัพท์ก็เดินไปด้วย คุยไปด้วย เป็นการขยับร่างกายให้เคลื่อนไหวตลอดเวลา จะช่วยให้ร่างกายได้รับการเผาผลาญพลังงานส่วนเกิน
ในความเห็นของผม Longevity ไม่ใช่เรื่องของการพยายามฝืนสังขารไม่ให้แก่ แต่เป็นการดูแลร่างกายนี้ให้ใช้งานได้ดีที่สุด นานที่สุด และมีความสุขที่สุดตามอัตภาพของตน
จะเห็นได้ว่าทั้ง 4 ข้อด้านบนเราไม่ต้องไปเสียเงินลงคอร์ส หรือซื้อเครื่องมืออะไรที่แพง ๆ เลย ไม่ต้องฉีดโน่นนี่นั่นเข้าร่างกาย ไม่ต้องกินอาหารเสริมทีละกำมือ เป็นสิ่งที่ทำได้ทุกคน ไม่ต้องรอให้รวย และไม่ต้องพึ่งพาเทคโนโลยี
สิ่งที่คุณต้องลงทุนก็คือวินัย ความสม่ำเสมอ ความมุ่งมั่น
ยิ่งในยุคที่ภาวะเศรษฐกิจถดถอยแบบนี้ อย่าเสียเงินไปกับเรื่องไร้สาระเลยครับ