คอลัมน์ : ชั้น 5 ประชาชาติ ผู้เขียน : กฤษณา ไพฑูรย์
กลางเดือนกุมภาพันธ์ 2567จะก้าวเข้าสู่ฤดูกาลผลไม้ภาคตะวันออก ซึ่งมีมูลค่าการส่งออกกว่าแสนล้านบาท โดยเฉพาะผลผลิต “ทุเรียน” คาดการณ์กันว่าปีหน้าแนวโน้มผลผลิตทุเรียนจะเพิ่มขึ้นมากกว่าปี 2566 ที่มีผลผลิตประมาณ 7 แสนกว่าตัน
แต่สถานการณ์การส่งออก “ทุเรียนสด” ของไทยนับวันน่าเป็นห่วงยิ่ง เพราะไทยยังคงอาศัย “จีน” เป็นตลาดหลักในการส่งออกถึง 90%
ขณะที่มีประเทศคู่แข่งเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะ “เวียดนาม” ซึ่งได้รับอนุญาตจากทางการจีนให้เป็นผู้ส่งออก “ทุเรียนสด” ได้เมื่อเดือนกรกฎาคม 2565 สามารถเข้าไปแย่งชิงตลาดทุเรียนสดของไทยไปได้พอสมคร เพราะเวียดนามตัดทุเรียนแก่ และราคาถูกกว่า
แม้วันนี้รสชาติของทุเรียนเวียดนามอาจจะยังเป็นรองไทย แต่เชื่อมั่นว่าอีกไม่นาน ทุเรียนเวียดนามจะมีรสชาติที่ดีกว่าพันธุ์หมอนทองของไทย
จากตัวอย่างล่าสุดจากผลการประกวดข้าวที่ดีที่สุดในโลก The World’s Best Rice 2023 ในการประชุมข้าวโลก (2023 International IWRC) ณ เมืองเซบู ประเทศฟิลิปปินส์ ปรากฏว่า “ข้าวสายพันธุ์ ST25” ของเวียดนาม ได้รับ “รางวัลข้าวที่ดีที่สุดในโลก” ประจำปี 2566
ขณะที่ทุเรียนไทยยังมีพ่อค้าที่เห็นแก่ตัว ส่งออก “ทุเรียนอ่อน” ปะปนส่งออกไปตลาดจีน และราคาทุเรียนไทยสูงกว่าเวียดนาม
ตามติดมาด้วย “ฟิลิปปินส์” อีกหนึ่งคู่แข่งที่ได้รับอนุญาตจากทางการจีนให้ส่งทุเรียนสดเข้าไปเมื่อเดือนเมษายน 2566 แต่คู่แข่งฟิลิปปินส์วันนี้อาจจะไม่น่ากลัวสำหรับทุเรียนไทย แต่คงประมาทไม่ได้
แต่ที่จะน่ากลัวสูสีกับเวียดนามนั่นคือ “มาเลเซีย” โดย “สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองกว่างโจว” แจ้งว่า มีแนวโน้มที่ทางการจีนอาจจะอนุญาตให้มาเลเซียส่งทุเรียนสดเข้าไปขายในตลาดจีนได้ในปี 2567
ตามข้อมูลของสำนักข่าว Lianhe Zaobao รายงานว่า กระทรวงเกษตรฯของมาเลเซียกำลังดำเนินการขออนุมัติจากสำนักงานศุลกากรจีน (GACC) เพื่อส่งออกทุเรียนผลสดไปยังประเทศจีน จากปัจจุบัน มาเลเซียได้รับอนุญาตให้ส่งออกได้เฉพาะ “ทุเรียนแช่แข็ง” โดยเฉพาะ “ทุเรียนแช่แข็งพันธุ์มูซานคิง” ถือเป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภคจีนจำนวนมาก แม้จะมีราคาแพง !
และมีข้อมูลว่า รัฐบาลมาเลเซียได้มีการสนับสนุนการปลูกทุเรียนจำนวนมาก และวางแผนจะเพิ่มการส่งออกถึง 50% คาดว่าในอีก 7 ปีข้างหน้า ทุเรียนพันธุ์มูซานคิงจะเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว และราคาอาจจะถูกลงมา
หันกลับมามองที่ประเทศไทย มีแต่ข่าวเกษตรกรโค่นพืชอื่นหันไปปลูกทุเรียนเพิ่มขึ้น แต่ด้านงานวิจัยและการปรับปรุงสายพันธุ์ เพื่อพัฒนาคุณภาพอย่างเป็นรูปธรรม ยังไม่มีปรากฏ !
แถมปีนี้ทุเรียนในภาคใต้ยังประสบปัญหา “หนอนเจาะเมล็ดทุเรียน” ระบาดอย่างหนัก และกระจายไปหลายจังหวัด
ดังนั้น ปี 2567 ถือเป็นปีที่ผู้ประกอบการส่งออกทุเรียนของไทยต้องปรับตัวอย่างหนัก กับศึกรอบด้านที่กำลังคืบคลานถาโถมเข้ามา