เปิดเหตุผลกุ้งไทยไม่โต โรคระบาดฉุดผลผลิตค้าง 2.5 แสนตัน

ประธานสมาพันธ์การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทยชี้ “โรคระบาดกุ้ง” ยังเป็นปัจจัยหลักฉุดผลผลิตกุ้งไทย โดยเฉพาะ EHP, WSSV และ EMS ที่พบการติดเชื้อร่วมกันมากขึ้น คาดทั้งปีผลผลิตทรงตัวราว 2.5 แสนตัน ไม่เป็นไปตามเป้าหมายเพิ่มการผลิต พร้อมยืนยันปลาหมอคางดำไม่กระทบภาพรวมอุตสาหกรรมกุ้ง ขณะที่ภาคเกษตรกรยังรอมาตรการช่วยเหลือจากรัฐ และผลักดันการแก้ปัญหากุ้งเป็นวาระแห่งชาติ

นายบรรจง นิสภวาณิชย์ ประธานสมาพันธ์การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย และที่ปรึกษาสมาคมกุ้งไทย เปิดเผยถึงสถานการณ์การเลี้ยงกุ้งว่า สมาพันธ์คาดว่าผลผลิตกุ้งปีนี้จะทรงตัวอยู่ที่ประมาณ 2.5 แสนตัน ใกล้เคียงกับปีก่อน และยังไม่สามารถเพิ่มผลผลิตได้ตามเป้าหมาย เนื่องจากปัญหาโรคระบาดในกุ้งยังเป็นข้อจำกัดสำคัญของอุตสาหกรรม

โรคที่ยังสร้างความเสียหาย ได้แก่ โรคขี้ขาว หรือ EHP โรคตัวแดง หรือ WSSV และโรคตายด่วน หรือ EMS โดยปัญหาที่พบในขณะนี้มีความซับซ้อนมากขึ้นจากการติดเชื้อหลายชนิดร่วมกัน เช่น การติดเชื้อ EHP ร่วมกับ EMS ทำให้เกษตรกรได้รับความเสียหาย และเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ภาพรวมผลผลิตกุ้งไทยยังไม่ขยับขึ้น

“โรคกุ้งเป็นปัญหาหลักที่เราเจออย่างต่อเนื่อง ตัวเลขผลผลิตกุ้งในปีนี้ คาดการณ์ว่าจะใกล้เคียงกับปีที่ผ่านมาที่ประมาณ 2.5 แสนตัน อย่างไรก็ตาม ในช่วงปลายปีอาจเห็นผลผลิตขยับตัวขึ้นได้เล็กน้อย จากการที่เกษตรกรเริ่มปรับปรุงวิธีการจัดการฟาร์ม และการเลือกใช้สายพันธุ์กุ้งที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่มากขึ้น ประกอบกับความต้องการของตลาดภายในประเทศที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น” นายบรรจงกล่าว

สำหรับกระแสการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ นายบรรจงยืนยันว่า ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อภาพรวมอุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้ง เนื่องจากเกษตรกรส่วนใหญ่เลี้ยงกุ้งในระบบโมโนคัลเจอร์ (Monoculture) หรือเลี้ยงสัตว์เพียงสายพันธุ์เดียว และเป็นระบบฟาร์มปิดที่มีมาตรการป้องกัน

ฟาร์มส่วนใหญ่มีระบบกรองน้ำ เช่น การใช้มุ้งเขียวขนาด 26 ตาตารางนิ้ว ซึ่งสามารถช่วยป้องกันไม่ให้ปลาหมอคางดำหลุดเข้าไปในบ่อเลี้ยงได้

นายบรรจงกล่าวว่า ปัญหาปลาหมอคางดำอาจส่งผลกระทบเฉพาะพื้นที่นาธรรมชาติที่มีการเปิด-ปิดน้ำตามธรรมชาติ แต่เมื่อพิจารณาในภาพรวมระดับจังหวัด ยังไม่พบว่าจำนวนผู้ลงทะเบียนเลี้ยงกุ้งและปริมาณผลผลิตลดลงอย่างมีนัยสำคัญตามกระแสที่เกิดขึ้น

ข้อมูลจากกรมประมงระบุว่า ปี 2568 จังหวัดสมุทรสาครมีพื้นที่เลี้ยงกุ้ง 24,491 ไร่ ผลผลิต 11,303 ตัน เทียบกับปี 2563 ที่มีพื้นที่เลี้ยง 20,837 ไร่ และผลผลิต 11,440 ตัน

ส่วนจังหวัดสมุทรสงคราม ปี 2568 มีพื้นที่เลี้ยงกุ้ง 24,591 ไร่ ผลผลิต 3,678 ตัน เทียบกับปี 2563 ที่มีพื้นที่ 17,843 ไร่ และผลผลิต 3,579 ตัน

นายบรรจงกล่าวต่อว่า ภาคอุตสาหกรรมยังคงติดตามความคืบหน้ามาตรการช่วยเหลือจากภาครัฐ โดยที่ผ่านมาได้ยื่นหนังสือและผลักดันให้รัฐบาลยกระดับการแก้ไขปัญหาอุตสาหกรรมกุ้งเป็น “วาระแห่งชาติ” เพื่อแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างทั้งระบบ และเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมกุ้งไทยในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ภาคเกษตรกรยังมองว่ามาตรการช่วยเหลือที่ได้รับยังไม่ตอบโจทย์เท่าที่ควร ส่งผลให้อุตสาหกรรมกุ้งไทยเสียโอกาสในการฟื้นตัว ขณะที่อุตสาหกรรมกุ้งโลกยังขยายตัวต่อเนื่อง

นายบรรจงเตือนว่า หากไม่มีมาตรการที่เป็นรูปธรรมจากภาครัฐเข้ามาช่วยแก้ปัญหาอย่างจริงจัง อุตสาหกรรมกุ้งไทยอาจเผชิญความเสี่ยงมากขึ้น จากปัจจุบันที่ผลผลิตยังอยู่ในภาวะทรงตัวและมีแนวโน้มถดถอย โดยภาคอุตสาหกรรมต้องการเห็นการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างที่สามารถสร้างความสามารถในการแข่งขันและรักษาฐานการผลิตกุ้งของประเทศได้อย่างยั่งยืน