“ศุภจี” เปิดตัว “ใกล้เก็บเกี่ยว” ผนึก 4 กระทรวง ใช้ข้อมูลพุ่งเป้ารายพื้นที่ ประเดิมข้าวนาปี

“ศุภจี” เปิดตัวแอป “ใกล้เก็บเกี่ยว” ผนึก 4 กระทรวง ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีเปลี่ยนการบริหารสินค้าเกษตรจากแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ สู่ “รู้ก่อน บริหารก่อน” พุ่งเป้ามาตรการรายพื้นที่ เริ่มใช้กับข้าวนาปีก่อนฤดูเก็บเกี่ยวปลายปี พร้อมต่อยอด “ข้าวประณีต” 466 กลุ่ม เพื่อยกระดับคุณภาพ มูลค่า และรายได้เกษตรกร

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2569 ว่า กระทรวงพาณิชย์ได้เปิดตัวแอปพลิเคชัน “ใกล้เก็บเกี่ยว” ภายใต้ความร่วมมือของ 4 กระทรวง ได้แก่ กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

เป้าหมายคือการยกระดับการบริหารสินค้าเกษตรด้วยข้อมูลและเทคโนโลยี โดยเริ่มจากข้าวนาปี ก่อนขยายไปยังสินค้าเกษตรอื่น และเปลี่ยนวิธีทำงานของภาครัฐจากการแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่การ “รู้ก่อน บริหารก่อน”

หัวใจสำคัญของระบบคือการทำให้ภาครัฐสามารถมองเห็นสถานการณ์สินค้าเกษตรล่วงหน้า ทั้งด้านปริมาณ ราคา และแนวโน้มผลผลิต ก่อนนำข้อมูลมาใช้ประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบาย

ข้อมูลดังกล่าวจะใช้เตรียมความพร้อมทั้งด้านตลาด การกระจายสินค้า และมาตรการดูแลเกษตรกร โดยมีสำนักงานพาณิชย์จังหวัดเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมข้อมูลและสะท้อนสถานการณ์จากพื้นที่

นางศุภจีกล่าวว่า แนวทางดังกล่าวจะเปลี่ยนการบริหารสินค้าเกษตรจากการใช้มาตรการแบบเดียวกันในภาพรวม ไปสู่การ “พุ่งเป้ารายพื้นที่” เพื่อให้การช่วยเหลือและการจัดสรรทรัพยากรสอดคล้องกับปัญหาและศักยภาพของแต่ละพื้นที่มากขึ้น

ขณะเดียวกัน เป้าหมายไม่ได้อยู่เพียงการบริหารปริมาณและราคา แต่จะต่อยอดไปสู่การยกระดับคุณภาพและมูลค่าของสินค้าเกษตรตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การผลิต การเก็บเกี่ยว การแปรรูป ไปจนถึงการตลาด

สำหรับข้าว ซึ่งเป็นสินค้าเกษตรนำร่อง ระบบ “ใกล้เก็บเกี่ยว” จะเริ่มใช้งานก่อนเข้าสู่ฤดูเก็บเกี่ยวข้าวนาปีในช่วงปลายปีนี้ เพื่อให้ภาครัฐเห็นสถานการณ์ล่วงหน้าและสามารถเตรียมมาตรการรองรับได้ตรงจุดมากขึ้น

พร้อมกันนี้ จะเชื่อมต่อกับแนวทาง “ข้าวประณีต” เพื่อยกระดับคุณภาพและประสิทธิภาพการผลิต โดยปัจจุบันมีเกษตรกร 466 กลุ่มอยู่ในแนวทางพัฒนาข้าวประณีต

ข้อมูลจากระบบจะถูกนำมาพิจารณาว่าแต่ละพื้นที่มีศักยภาพหรือข้อจำกัดด้านใด เพื่อกำหนดแนวทางพัฒนาให้เหมาะสมกับพื้นที่ และเพิ่มทั้งคุณภาพ มูลค่าผลผลิต และรายได้เกษตรกร

นางศุภจีกล่าวว่า ความร่วมมือของทั้ง 4 กระทรวงจะเน้นให้ข้อมูลถูกนำไปใช้ประโยชน์จริง ตั้งแต่การติดตามสถานการณ์ การวิเคราะห์ การคาดการณ์ล่วงหน้า ไปจนถึงการกำหนดมาตรการและการดำเนินงานในพื้นที่

เป้าหมายคือทำให้การบริหารสินค้าเกษตรมีความรวดเร็ว แม่นยำ และตอบโจทย์เกษตรกรมากขึ้น โดยไม่ใช่เพียงการมีฐานข้อมูล แต่ต้องทำให้ข้อมูลนำไปสู่การแก้ปัญหาและสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม

“ใกล้เก็บเกี่ยว” จึงถูกวางให้เป็นจุดเริ่มต้นของการบริหารสินค้าเกษตรเชิงรุก ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีมองเห็นสถานการณ์ก่อนเกิดปัญหา พุ่งเป้ามาตรการไปยังพื้นที่ที่เหมาะสม และต่อยอดจากการบริหารปริมาณและราคาไปสู่การเพิ่มคุณภาพและมูลค่าในระยะยาว

ภายในงานมีนายวุฒิไกร ลีวีระพันธุ์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ ดร.ปิยนุช วุฒิสอน ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงพาณิชย์ นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) นางสาววราภรณ์ รุ่งตระการ รองปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม นายกฤษ อุตตะมะเวทิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และนางสาวชมภารี ชมภูรัตน์ รองปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เข้าร่วม