เชื่อมั่นผู้บริโภคทรุด 2 เดือนติด ห่วงการเมือง-น้ำมันแพง  พ.ย.-ธ.ค. จุดชี้ชะตาเศรษฐกิจไทย

ความเชื่อมั่นผู้บริโภคเดือนตุลาคม 2569 ลดลงต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 2 แตะ 50.9 ต่ำสุดในรอบ 4 เดือน หลังน้ำท่วมใหญ่ น้ำมันแพงทะลุ 40 บาท และความกังวลเสถียรภาพรัฐบาลกดดันกำลังซื้อ ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทยลดลงเหลือ 40.9 สะท้อนภาคธุรกิจยังเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุนและการบริโภค “ธนวรรธน์” มองปัจจัยลบส่วนใหญ่เป็นสถานการณ์ชั่วคราว จับตาเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม เป็นจุดเช็กพอยต์เศรษฐกิจไทย ก่อนส่งสัญญาณไปยังปี 2570 ลุ้น GDP โตเกิน 2.5%

นายธนวรรธน์ พลวิชัย อธิการบดีมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย และประธานที่ปรึกษาศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย เปิดเผยว่า ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคเดือนตุลาคม 2569 อยู่ที่ระดับ 50.9 ลดลงจากเดือนกันยายนที่อยู่ระดับ 52.1 เป็นการปรับตัวลดลงต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 2 หลังผู้บริโภคมีความกังวลต่อผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วมใหญ่ในกรุงเทพมหานครช่วงปลายเดือนกันยายนต่อเนื่องถึงต้นเดือนตุลาคม

ประกอบกับราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศปรับตัวสูงเกินระดับ 40 บาทต่อลิตร ส่งผลกระทบต่อต้นทุนการดำรงชีวิตและกำลังซื้อของประชาชน แม้รัฐบาลจะดำเนินโครงการไทยช่วยไทย พลัส ต่อเนื่องอีก 2 เดือน ระหว่างเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน 2569 เพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายก็ตาม

นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังเริ่มกังวลต่อสถานการณ์ทางการเมือง โดยเฉพาะเสถียรภาพของรัฐบาลในอนาคต หลังมีกระแสข่าวฝ่ายค้านเตรียมยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อบรรยากาศความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ

สำหรับดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคในองค์ประกอบต่าง ๆ พบว่าปรับตัวลดลงต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 2 เช่นเดียวกัน ได้แก่ ดัชนีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับเศรษฐกิจโดยรวมอยู่ที่ 40.0 ดัชนีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับโอกาสหางานอยู่ที่ 48.8 และดัชนีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับรายได้ในอนาคตอยู่ที่ 60.0

ทั้งนี้ การที่ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคยังเคลื่อนไหวต่ำกว่าระดับ 100 สะท้อนว่าผู้บริโภคยังมองว่าเศรษฐกิจไทยฟื้นตัวช้า ค่าครองชีพอยู่ในระดับสูง ขณะที่ความไม่แน่นอนของสถานการณ์สงครามระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่าน รวมถึงสถานการณ์ทางการเมืองภายในประเทศ ยังคงเป็นปัจจัยที่อาจบั่นทอนความเชื่อมั่นทั้งในปัจจุบันและอนาคต

มองแรงกดดันชั่วคราว-จับตาการเมือง

นายธนวรรธน์กล่าวว่า การปรับตัวลดลงของดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคในเดือนตุลาคม น่าจะมีสาเหตุหลักจากปัจจัยชั่วคราว โดยเฉพาะสถานการณ์น้ำท่วม ซึ่งปัจจุบันเริ่มคลี่คลายและกลับเข้าสู่ภาวะปกติแล้ว ขณะเดียวกันแรงกดดันด้านราคาน้ำมันในตลาดโลกเริ่มลดลง ส่งผลให้ราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศที่เคยปรับขึ้นสูงกว่า 40 บาทต่อลิตร เริ่มทยอยปรับลดลง ประกอบกับรัฐบาลมีมาตรการปรับลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่ยังต้องติดตามคือสถานการณ์ทางการเมืองภายในประเทศ โดยเฉพาะการชุมนุมของกลุ่มกำนันมะโนบริเวณข้างทำเนียบรัฐบาล ว่าจะมีการยกระดับความเข้มข้นของการชุมนุมหรือไม่ จะมีกลุ่มแนวร่วมเข้าร่วมเพิ่มเติมมากน้อยเพียงใด และท้ายที่สุดจะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของรัฐบาลหรือไม่

ทั้งนี้ ยังไม่เห็นสัญญาณว่าเศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญแรงกดดันเชิงลบรุนแรงจนทำให้ความเชื่อมั่นผู้บริโภคลดลงอย่างมากและต่อเนื่อง แต่การฟื้นตัวของความเชื่อมั่นจะเกิดขึ้นได้มากน้อยเพียงใด ยังต้องติดตามสถานการณ์ในเดือนพฤศจิกายนอย่างใกล้ชิด

โดยเฉพาะการรายงานตัวเลขผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ไตรมาส 3/2569 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ในสัปดาห์หน้า รวมถึงการประเมินภาพรวมเศรษฐกิจไทยปี 2569 และแนวโน้มปี 2570 ซึ่งคาดว่าจะมีการปรับประมาณการการเติบโตทางเศรษฐกิจใหม่ หลังการปรับปรุงข้อมูลดัชนีผลผลิตภาคอุตสาหกรรม (MPI) ให้สอดคล้องกับโครงสร้างอุตสาหกรรมอนาคตของไทย

นอกจากนี้ ยังต้องติดตามทิศทางนักท่องเที่ยวต่างชาติในช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว รวมถึงแนวโน้มการคลี่คลายของสงครามการค้าภายหลังการประชุม APEC ว่าจะช่วยสนับสนุนบรรยากาศเศรษฐกิจไทยได้มากน้อยเพียงใด

ชี้ พ.ย.-ธ.ค. จุดเช็กพอยต์เศรษฐกิจไทย

นายธนวรรธน์กล่าวว่า มหาวิทยาลัยหอการค้าไทยยังคงประมาณการว่าเศรษฐกิจไทยปี 2569 จะขยายตัวประมาณ 2.2-2.5% แม้ยังไม่เห็นสัญญาณเชิงลบที่รุนแรง แต่ประชาชนยังระมัดระวังการจับจ่ายใช้สอย เนื่องจากได้รับผลกระทบจากราคาน้ำมันและความไม่แน่นอนทางการเมือง

อย่างไรก็ตาม หากสถานการณ์เศรษฐกิจในช่วงปลายปีเริ่มพลิกฟื้น โดยมีจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไทยเพิ่มขึ้นอย่างโดดเด่น ราคาน้ำมันปรับลดลงอย่างชัดเจน และสินค้าเกษตรไม่ได้รับผลกระทบจากภัยธรรมชาติมากนัก จนทำให้ราคาสินค้าเกษตรยังอยู่ในระดับดี ก็มีโอกาสที่ความเชื่อมั่นผู้บริโภคและความเชื่อมั่นหอการค้าไทยจะทยอยฟื้นตัวดีขึ้น

โดยช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2569 จะเป็นช่วงเวลาสำคัญในการประเมินทิศทางเศรษฐกิจไทย หรือเป็นจุดเช็กพอยต์ที่จะสะท้อนแนวโน้มเศรษฐกิจในปีหน้า

“บรรยากาศเศรษฐกิจไทยที่จะเป็นตัวเช็กสำคัญ คือช่วงพฤศจิกายน-ธันวาคม เพื่อส่งสัญญาณต่อไปยังปีหน้า ถ้าเศรษฐกิจไทยมีโมเมนตัมที่ดีในช่วงปลายปีนี้ เศรษฐกิจไทยปีหน้าก็น่าจะขยายตัวได้เกิน 2.5%”

สำหรับปัจจัยสำคัญที่จะกำหนดทิศทางเศรษฐกิจไทยปี 2570 ประกอบด้วย การส่งออก การลงทุนภาคเอกชน การท่องเที่ยว รวมถึงการใช้จ่ายและการลงทุนภาครัฐ ซึ่งหากทุกปัจจัยสามารถขับเคลื่อนได้ดี จะช่วยสนับสนุนให้ความเชื่อมั่นผู้บริโภคทยอยปรับตัวสูงขึ้น

ขณะเดียวกัน แนวโน้มเศรษฐกิจโลกที่อาจปรับตัวดีขึ้น และความตึงเครียดด้านสงครามการค้าที่มีโอกาสผ่อนคลายลง จะเป็นอีกปัจจัยสนับสนุนเศรษฐกิจไทย

นายธนวรรธน์กล่าวว่า ผลการเลือกตั้งในสหรัฐอเมริกาที่พรรคเดโมแครตเป็นฝ่ายชนะ สะท้อนแรงกดดันจากประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากค่าครองชีพและต้นทุนสินค้านำเข้าที่สูงขึ้น ซึ่งอาจทำให้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ต้องทยอยผ่อนคลายมาตรการด้านการค้า เพื่อฟื้นคะแนนนิยมของพรรครีพับลิกัน และอาจส่งผลเชิงบวกต่อเศรษฐกิจไทย ทั้งด้านการส่งออก การลงทุนจากต่างประเทศ และการท่องเที่ยว

ความเชื่อมั่นหอการค้าไทยลดเหลือ 40.9

รายงานดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทย (TCC Confidence Index) ประจำเดือนตุลาคม 2569 ซึ่งจัดทำโดยหอการค้าไทยร่วมกับศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย จากการสำรวจ 369 ตัวอย่าง ระหว่างวันที่ 26-30 ตุลาคม 2569 พบว่า ดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทยอยู่ที่ระดับ 40.9 ลดลงจากเดือนกันยายนที่อยู่ระดับ 41.2 และเดือนสิงหาคมที่ระดับ 41.8

เมื่อแยกองค์ประกอบ พบว่าดัชนีความเชื่อมั่นในปัจจุบันอยู่ที่ 34.9 ลดลงจาก 35.4 ในเดือนก่อนหน้า ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นในอนาคตอยู่ที่ 46.8 ลดลงจาก 47.1 สะท้อนว่าผู้ประกอบการยังมีความกังวลต่อสถานการณ์เศรษฐกิจทั้งในปัจจุบันและระยะข้างหน้า

ปัจจัยกดดันสำคัญมาจากความกังวลว่าเศรษฐกิจยังฟื้นตัวช้า รายได้ไม่สอดคล้องกับค่าครองชีพที่ปรับตัวสูงขึ้น รวมถึงความเสียหายจากสถานการณ์น้ำท่วมที่กระทบต่อทรัพย์สิน ผลผลิตทางการเกษตร การค้าขาย และการท่องเที่ยว

ขณะที่ภาคธุรกิจยังเผชิญต้นทุนปัจจัยการผลิตที่เพิ่มขึ้น ทั้งราคาน้ำมัน ค่าขนส่ง และปุ๋ยทางการเกษตร โดย ณ สิ้นเดือนตุลาคม ราคาน้ำมันแก๊สโซฮอล 91 และ 95 อยู่ที่ระดับ 41.17 บาท และ 41.54 บาทต่อลิตร ตามลำดับ ส่วนราคาน้ำมันดีเซลอยู่ที่ 42.54 บาทต่อลิตร

นอกจากนี้ ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน สงครามรัสเซีย-ยูเครน และสถานการณ์บริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา ยังคงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่กระทบต่อความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ

ทุกภูมิภาคความเชื่อมั่นลด-อีสานต่ำสุด

เมื่อพิจารณาดัชนีความเชื่อมั่นด้านเศรษฐกิจโดยรวมของจังหวัดในแต่ละภูมิภาค พบว่าปรับตัวลดลงทุกพื้นที่ โดยกรุงเทพฯ และปริมณฑลอยู่ที่ 41.5 ลดลงจาก 42.0 ภาคกลางอยู่ที่ 41.2 ลดลงจาก 41.4 ภาคตะวันออกอยู่ที่ 47.3 ลดลงจาก 47.7 ภาคตะวันออกเฉียงเหนืออยู่ที่ 35.9 ลดลงจาก 36.2 ภาคเหนืออยู่ที่ 41.3 ลดลงจาก 41.5 และภาคใต้อยู่ที่ 41.0 ลดลงจาก 41.3

โดยภาคตะวันออกยังคงมีระดับความเชื่อมั่นสูงที่สุดที่ 47.3 ขณะที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีระดับต่ำที่สุดที่ 35.9 ซึ่งมีแรงกดดันจากภาระหนี้ครัวเรือน กำลังซื้อในพื้นที่ที่จำกัด ความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ และการแข่งขันจากสินค้านำเข้าราคาถูก

ขณะเดียวกัน ผลสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์เศรษฐกิจของจังหวัดในปัจจุบัน พบว่า กลุ่มตัวอย่าง 54.4% มองว่าเศรษฐกิจจังหวัดโดยรวมแย่ลง ขณะที่ 71.4% มองว่าการลงทุนภาคเอกชนแย่ลง และ 84.3% มองว่าสถานการณ์การจ้างงานแย่ลง

อย่างไรก็ตาม ยังมีปัจจัยบวกที่ช่วยประคองเศรษฐกิจ ทั้งโครงการไทยช่วยไทย พลัส การเข้าสู่ฤดูกาลท่องเที่ยว และราคาสินค้าเกษตรหลัก ได้แก่ ข้าว ยางพารา ปาล์มน้ำมัน ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และมันสำปะหลัง ที่อยู่ในระดับสูงกว่าปีที่ผ่านมา ซึ่งช่วยสนับสนุนรายได้และกำลังซื้อของเกษตรกรในหลายพื้นที่

เสนอรัฐแก้หนี้-เร่งลงทุนฟื้นกำลังซื้อ

สำหรับข้อเสนอแนะต่อภาครัฐ รายงานดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทยเสนอให้เร่งดำเนินมาตรการประคองกำลังซื้อและบรรเทาภาระค่าครองชีพ ควบคู่กับการแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือนและหนี้ธุรกิจ SMEs ผ่านการปรับโครงสร้างหนี้และการเติมสภาพคล่องด้วยสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ เพื่อป้องกันการเพิ่มขึ้นของหนี้เสีย

พร้อมทั้งเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณลงทุนภาครัฐ อำนวยความสะดวกและดึงดูดการลงทุนภาคเอกชน โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเทคโนโลยี อิเล็กทรอนิกส์ และยานยนต์ไฟฟ้า รวมถึงส่งเสริมการจ้างงานและพัฒนาทักษะแรงงานให้สอดคล้องกับความต้องการของภาคบริการและอุตสาหกรรม

นอกจากนี้ ยังเสนอให้ดูแลเสถียรภาพค่าเงินบาทและการค้าต่างประเทศ บริหารจัดการน้ำเชิงรุกเพื่อรองรับภัยแล้งและปรากฏการณ์เอลนีโญ ตลอดจนเชื่อมโยงตลาดผลผลิตทางการเกษตรและส่งเสริมอุตสาหกรรมแปรรูป เพื่อเพิ่มมูลค่าและกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น