เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
Politics สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
Economic ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
Politics คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 60 ปี BOI
Finance ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 60 ปี BOI
ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 25 ปี ศาลปกครอง
Finance ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 25 ปี ศาลปกครอง
ดัน ‘พ.ร.บ.ประกันสังคม’ 4 ร่าง เข้าสภาฯ พรุ่งนี้ ย้ำ ‘3 ขอ’ คืนสิทธิผู้ประกันตน
Politics ดัน ‘พ.ร.บ.ประกันสังคม’ 4 ร่าง เข้าสภาฯ พรุ่งนี้ ย้ำ ‘3 ขอ’ คืนสิทธิผู้ประกันตน
อนันดาฯ ออกหุ้นกู้มีประกัน ชูดอกเบี้ย 7.20% เปิดจอง “ไอดิโอ เมิร์จ สะพานควาย” ต้นปีหน้า
Real Estate อนันดาฯ ออกหุ้นกู้มีประกัน ชูดอกเบี้ย 7.20% เปิดจอง “ไอดิโอ เมิร์จ สะพานควาย” ต้นปีหน้า
มท.จ่อแก้กฎกระทรวง คุมเข้มตั้ง ‘มูลนิธิ’ แจ้งงบเข้า-ออก ทุก 3 เดือน
Politics มท.จ่อแก้กฎกระทรวง คุมเข้มตั้ง ‘มูลนิธิ’ แจ้งงบเข้า-ออก ทุก 3 เดือน
‘กึ้ง เฉลิมชัย’ โชว์กำไร TTA ไตรมาส 3 พุ่ง 181% แรงหนุนจากธุรกิจขนส่งทางเรือ-บริการนอกชายฝั่ง
Finance ‘กึ้ง เฉลิมชัย’ โชว์กำไร TTA ไตรมาส 3 พุ่ง 181% แรงหนุนจากธุรกิจขนส่งทางเรือ-บริการนอกชายฝั่ง
ดูทั้งหมด

ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน

17 พ.ย. 2569 | 11:10น.

3 องค์กรเศรษฐกิจเปิดภาพอุตสาหกรรมอาหารไทย ส่งออก 9 เดือนแรกปี 2569 หดตัว 3.7% ส่วนแบ่งตลาดโลกลดลง อันดับผู้ส่งออกอาหารร่วงจาก 15 มาอยู่ที่ 18 เจอเวียดนาม-จีนไล่บี้หนัก คาดปี 2570 ส่งออกฟื้น 7.5% แตะ 1.58 ล้านล้านบาท ชูจุดแข็งฐานการผลิตอาหาร ดันแปรรูปเพิ่มมูลค่า ลดการแข่งขันด้านราคา เร่งใช้ FTA เปิดตลาดใหม่

นางสาวไปยดา หาญชัยสุขสกุล ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร หน่วยงานเครือข่ายกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยในการแถลงข่าวร่วม 3 องค์กรเศรษฐกิจด้านธุรกิจเกษตรและอาหาร ครั้งที่ 37 ภายใต้หัวข้อ “สถานการณ์ธุรกิจเกษตรและอาหารในปัจจุบัน และแนวโน้มในอนาคต” ว่า ภาพรวมอุตสาหกรรมอาหารไทยในช่วง 9 เดือนแรกปี 2569 ยังคงเผชิญแรงกดดันจากกำลังซื้อภายในประเทศที่อ่อนแอ ต้นทุนพลังงานและค่าขนส่งที่เพิ่มสูงขึ้น รวมถึงการแข่งขันในตลาดโลกที่รุนแรง โดยธุรกิจอุตสาหกรรมอาหารไทยหดตัว 1.5%

ขณะที่การส่งออกอาหารมีมูลค่า 1,140,100 ล้านบาท หดตัว 3.7% และคาดว่าตลอดปี 2569 จะมีมูลค่า 1.47 ล้านล้านบาท ลดลง 2.7% จากเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว ความขัดแย้งระหว่างประเทศ ต้นทุนการผลิตสูง และการแข่งขันจากประเทศคู่แข่ง โดยเฉพาะเวียดนาม อินเดีย และจีน

อย่างไรก็ตาม การลงทุนในสาขาเกษตรและแปรรูปอาหารยังขยายตัว โดยมียอดขอรับการส่งเสริมการลงทุน 80,190 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 58.7% สูงเป็นอันดับ 3 รองจากอุตสาหกรรมดิจิทัล และอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า สะท้อนความเชื่อมั่นต่อศักยภาพของไทยในการเป็นฐานการผลิตสินค้าเกษตรและอาหาร รวมถึงโอกาสในการพัฒนาอุตสาหกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีในระยะยาว

เมื่อพิจารณาสินค้าส่งออกอาหารหลัก 15 กลุ่ม พบว่ามีเพียง 5 กลุ่มที่ขยายตัว ได้แก่ ส่วนประกอบอาหารและสารปรุงแต่งรสชาติ เพิ่มขึ้น 23.8% ผักและผลไม้สด 12.3% อาหารสัตว์เลี้ยง 9.6% อาหารพร้อมรับประทาน 5.0% และซอสและเครื่องปรุงรส 0.4%

ส่วนอีก 10 กลุ่มหดตัว โดยเฉพาะมันสำปะหลังลดลง 29.9% จากข้อจำกัดด้านวัตถุดิบ น้ำตาลลดลง 21.7% ข้าวลดลง 15.2% จากมาตรการระงับการนำเข้าของอินโดนีเซีย และเครื่องดื่มลดลง 10.4% จากกำลังซื้อที่อ่อนตัวและความขัดแย้งในตลาดอาเซียน

สำหรับอาหารอนาคต (Future Food) ส่งออกลดลง 7.1% แต่กลุ่มอาหารทางการแพทย์ (Medical Food) กลับเติบโตสูงถึง 43.8% สะท้อนโอกาสของผลิตภัณฑ์อาหารเฉพาะทางที่ตอบโจทย์ด้านโภชนาการและสุขภาพ

ด้านตลาดส่งออก พบว่ามี 4 ตลาดที่ขยายตัว ได้แก่ โอเชียเนียเพิ่มขึ้น 10.2% สหภาพยุโรป 7.0% อาเซียน 5 ประเทศ 4.8% และสหราชอาณาจักร 2.3% จากความต้องการอาหารและความกังวลด้านความมั่นคงทางอาหารของประเทศคู่ค้า

ขณะที่อีก 8 ตลาดหดตัว โดยตะวันออกกลางลดลง 26.6% กลุ่มประเทศมุสลิมลดลง 6.9% จากความขัดแย้งและความไม่แน่นอนในภูมิภาค ส่วน CLMV ลดลง 23.4% ตามภาวะเศรษฐกิจและกำลังซื้อที่อ่อนตัว ด้านจีนแม้ส่งออกลดลง 2.5% แต่ยังคงเป็นตลาดส่งออกอาหารอันดับ 1 ของไทย ด้วยสัดส่วน 24.6%

นางสาวไปยดากล่าวต่อว่า มูลค่าการค้าอาหารโลกปี 2569 คาดว่าจะอยู่ที่ 2,186 พันล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น 1.9% จากปีก่อน แต่ส่วนแบ่งตลาดอาหารโลกของไทยกลับลดลงจาก 2.14% เหลือ 2.05% สะท้อนการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น โดยเฉพาะเวียดนามที่มีต้นทุนการผลิตต่ำและมีความพร้อมด้านวัตถุดิบ ขณะที่จีนมีความได้เปรียบด้านผลิตภาพและการประหยัดต่อขนาด (Economies of Scale)

ปัจจุบันจีนมีส่วนแบ่งตลาดอาหารโลก 4.47% อินโดนีเซีย 2.63% และเวียดนาม 2.36% ซึ่งต่างมีส่วนแบ่งเพิ่มขึ้น ขณะที่อินเดียและมาเลเซียมีส่วนแบ่งลดลง อยู่ที่ 2.38% และ 1.48% ตามลำดับ

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้อันดับผู้ส่งออกอาหารโลกของไทยในปี 2569 ลดลงจากอันดับ 15 มาอยู่ที่อันดับ 18 โดยผู้ส่งออกอาหาร 5 อันดับแรกของโลก ได้แก่ สหรัฐอเมริกา บราซิล เนเธอร์แลนด์ เยอรมนี และจีน ขณะที่เวียดนามยังรักษาอันดับ 14 ส่วนออสเตรเลียขยับจากอันดับ 17 ขึ้นมาอยู่ที่อันดับ 15 และอาร์เจนตินาจากอันดับ 18 ขึ้นมาอยู่ที่อันดับ 17

ทั้งนี้ ออสเตรเลียและอาร์เจนตินาไม่ใช่คู่แข่งโดยตรง เนื่องจากมีสินค้าเด่นแตกต่างจากไทย เช่น เนื้อวัว ผลิตภัณฑ์นม ข้าวสาลี น้ำมันถั่วเหลือง และข้าวโพด ขณะที่เวียดนามถือเป็นคู่แข่งสำคัญ เพราะมีโครงสร้างสินค้าส่งออกใกล้เคียงกับไทย ทั้งข้าว อาหารทะเล มันสำปะหลัง ทูน่ากระป๋อง และทุเรียน โดยเฉพาะมันสำปะหลังที่เวียดนามมีส่วนแบ่งตลาดในจีนสูงกว่าไทยในช่วง 1–2 ปีที่ผ่านมา

จึงจำเป็นที่ไทยต้องเร่งเพิ่มผลิตภาพ พัฒนานวัตกรรม ยกระดับการแปรรูป และสร้างความแตกต่างของผลิตภัณฑ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าและลดการแข่งขันด้านราคา แทนการพึ่งพาความได้เปรียบจากทรัพยากรและการส่งออกสินค้าเกษตรหรืออาหารขั้นต้นเพียงอย่างเดียว

สำหรับแนวโน้มปี 2570 คาดว่าการส่งออกอาหารไทยจะกลับมาขยายตัว 7.5% คิดเป็นมูลค่า 1.58 ล้านล้านบาท โดยไทยยังมีศักยภาพรองรับคำสั่งซื้อเพิ่มเติม เนื่องจากปัจจุบันอุตสาหกรรมอาหารมีอัตราการใช้กำลังการผลิตประมาณ 58% และมีดุลการค้าอาหารเกินดุลประมาณ 800,000 ล้านบาทต่อปี สูงเป็นอันดับ 6 ของโลก ประกอบกับความต้องการอาหารและความกังวลด้านความมั่นคงทางอาหารของตลาดโลก รวมถึงความเชื่อมั่นต่อมาตรฐานความปลอดภัยอาหารไทย

เมื่อจำแนกตามกลุ่มสินค้า คาดว่าจะมี 6 กลุ่มที่เติบโตมากกว่า 7.5% ได้แก่ สารเติมแต่งกลิ่นรส น้ำตาลทราย อาหารพร้อมรับประทาน มันสำปะหลัง อาหารสัตว์เลี้ยง และข้าว ส่วนอีก 8 กลุ่มคาดว่าจะเติบโต 0–7.5% ได้แก่ ซอสและเครื่องปรุงรส มะพร้าว เครื่องดื่ม ไก่ สับปะรด น้ำมันปาล์ม ปลาทูน่า และผักผลไม้สด

ขณะที่กุ้งเป็นสินค้ากลุ่มเดียวที่คาดว่าจะหดตัว 1.5% จากต้นทุนการผลิตสูง สภาพอากาศแปรปรวน และการแข่งขันจากเอกวาดอร์และอินเดีย

อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมยังต้องเผชิญความเสี่ยงจากภัยพิบัติ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ และความไม่แน่นอนของเส้นทางขนส่ง ซึ่งอาจกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานและต้นทุนวัตถุดิบ พลังงาน ปุ๋ย บรรจุภัณฑ์ และค่าขนส่ง รวมถึงมาตรการจำกัดการส่งออกของประเทศผู้ผลิต

อีกทั้งสินค้าเกษตรและอาหารแปรรูปขั้นต้นยังมีสัดส่วนสูงถึง 60% ของการส่งออกอาหารไทย ทำให้ต้องเผชิญการแข่งขันด้านราคา ขณะที่ผู้ประกอบการยังต้องบริหารความผันผวนของคำสั่งซื้อ การขนส่ง การส่งมอบ และเงื่อนไขการชำระเงินที่เข้มงวดขึ้น

ด้าน ดร.วิศิษฐ์ ลิ้มลือชา รองประธานกรรมการหอการค้าไทย และประธานคณะกรรมการอาหารแปรรูปและอาหารแห่งอนาคต พร้อมด้วย ดร.ทองดี ปาโส ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และนางสาวไปยดา เห็นตรงกันว่า แม้อุตสาหกรรมอาหารไทยเผชิญแรงกดดันจากเศรษฐกิจโลกและการแข่งขันที่รุนแรง แต่ไทยยังมีข้อได้เปรียบจากฐานการผลิตสินค้าเกษตรที่หลากหลาย ทั้งพืช ปศุสัตว์ และประมง ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางอาหาร (Food Security) และการเป็นครัวของโลก (Kitchen of the World)

ปัจจุบันไทยมีสินค้าเกษตรสำคัญ 8 รายการ ได้แก่ กุ้ง ทุเรียน สับปะรด ลำไย มันสำปะหลัง ข้าว มะพร้าว และปาล์มน้ำมัน มีมูลค่าตลาดรวม 500,000 ล้านบาท ซึ่งสามารถต่อยอดจากการจำหน่ายวัตถุดิบสู่การแปรรูปด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงและสร้างโอกาสทางธุรกิจให้ผู้ประกอบการไทย

ทั้ง 3 องค์กรจึงเสนอให้ปี 2570 เร่งเชื่อมโยงฐานเกษตรกับศักยภาพอุตสาหกรรมแปรรูป เพื่อพัฒนาไทยเป็นแหล่งผลิตและจัดหาอาหารของโลกที่สามารถส่งมอบสินค้าได้อย่างน่าเชื่อถือ โดยวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของโรงงาน พัฒนาคุณภาพวัตถุดิบและระบบตรวจสอบย้อนกลับ พร้อมใช้กำลังการผลิตที่ยังเหลืออยู่รองรับการรับจ้างผลิต การร่วมพัฒนาสูตร และการผลิตภายใต้ตราสินค้าของคู่ค้าต่างประเทศ

ควบคู่กับการยกระดับเทคโนโลยี ทักษะแรงงาน และมาตรฐานการผลิต รวมถึงพัฒนาอาหารสุขภาพ อาหารที่ตอบโจทย์โภชนาการและรสชาติ ผลิตภัณฑ์ที่เก็บรักษาได้นาน และอาหารสะดวกบริโภค ตลอดจนเตรียมผลิตภัณฑ์รองรับตลาดสำรองในภาวะฉุกเฉิน โดยคำนึงถึงกำลังซื้อและข้อกำหนดของแต่ละตลาด

นอกจากนี้ ยังเสนอให้ภาครัฐและเอกชนเร่งปรับตัวใน 4 ด้านสำคัญ เริ่มจากการสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบและห่วงโซ่อุปทาน โดยภาครัฐสนับสนุนการวิจัยพันธุ์พืชทนต่อสภาพภูมิอากาศ พัฒนาระบบน้ำและเฝ้าระวังโรคพืช เชื่อมโยงข้อมูลผลผลิตกับความต้องการโรงงาน ส่วนเอกชนวางแผนการผลิตและรับซื้อร่วมกับเกษตรกร กระจายแหล่งจัดหา และเตรียมวัตถุดิบสำรอง

ด้านเทคโนโลยี แรงงาน และมาตรฐาน ภาครัฐควรสนับสนุนเงินทุน การพัฒนาทักษะ และบริการทดสอบมาตรฐาน ขณะที่เอกชนนำ AI ระบบอัตโนมัติ และเซนเซอร์มาเพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยอาหาร ลดการใช้น้ำและพลังงาน พร้อมเสริมความมั่นคงทางไซเบอร์และจัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ

ส่วนการบริหารต้นทุนและโลจิสติกส์ ภาครัฐควรติดตามต้นทุนและปริมาณสำรองอาหาร พัฒนาระบบขนส่งและห่วงโซ่ความเย็น พร้อมสนับสนุนเงินทุน ขณะที่เอกชนต้องกระจายผู้ให้บริการขนส่งและเส้นทาง บริหารกระแสเงินสดและสินค้าคงคลัง รวมถึงสำรองปัจจัยการผลิตที่จำเป็น

อีกด้านหนึ่ง ต้องเร่งใช้ประโยชน์จากความตกลงการค้าเสรี (FTA) เพื่อขยายตลาดและเพิ่มมูลค่าสินค้า โดยภาครัฐควรอำนวยความสะดวกในการใช้สิทธิ ผลักดันการเจรจาการค้าและเปิดตลาดใหม่ พร้อมสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา ขณะที่ภาคเอกชนต้องใช้สิทธิ FTA อย่างถูกต้อง กระจายตลาดและช่องทางจำหน่าย ตลอดจนพัฒนาอาหารสุขภาพ อาหารสะดวกบริโภค และผลิตภัณฑ์ที่มีอายุการเก็บรักษานานขึ้น เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมอาหารไทยในระยะยาว

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ส่งออกอาหาร