สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
‘สุริยะ’ รับสารหนูในแม่น้ำกก เพิ่มขึ้น 25 เท่า สั่งหน่วยงานเช็กผลกระทบห่วงโซ่อุปทาน ด้าน รมว.สาธารณสุข เตือนประชาชนห้ามสัมผัสน้ำ ตะกอนดินโดยตรง กินอาหารจากพื้นที่หลากหลาย แต่ยืนยัน น้ำประปายังสะอาด ‘ยศชนัน’ สั่งเข้ม 6 มาตรการ แก้ปัญหา พร้อมสั่งหาแหล่งน้ำดิบทดแทนเพิ่ม
ที่ทำเนียบรัฐบาล นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้สัมภาษณ์ก่อนการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ถึงกรณีสารพิษปนเปื้อนในข้าว แม่น้ำ และดิน จากการปนเปื้อนในแม่น้ำกก และแม่น้ำสาย ว่ากรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่าการตรวจสารหนูในแม่น้ำกกเพิ่มขึ้นจากเดิม 25 เท่า
จึงสั่งการให้กรมประมง และกรมวิชาการเกษตร ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยสรุปให้ทราบภายในสัปดาห์นี้ โดยเฉพาะต้องตรวจสอบดูว่าจะกระทบห่วงโซ่อุปทานต่าง ๆ ที่เกิดจากสารพิษนี้หรือไม่ ขณะเดียวกันอยากให้ทราบว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเกิดขึ้นอยู่ขณะนี้เป็นเรื่องเฉพาะจุดไม่ใช่ทั่วประเทศ
สธ.เตือนเลี่ยงสัมผัสน้ำ
ด้านนายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาได้สั่งการให้กรมอนามัยและกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เข้าไปตรวจในพื้นที่เพื่อดูปริมาณสารโลหะหนักต่าง ๆ ที่อยู่ในแม่น้ำ ซึ่งได้เข้าไปตรวจสอบแล้ว พบว่าในพื้นที่มีปริมาณโลหะหนักและสารหนูอยู่ในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาวได้ และในพื้นที่ทางกรมอนามัยได้มีการสื่อสารให้กับประชาชนในพื้นที่ทราบว่า
อยากให้พยายามหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำและตะกอนดินโดยตรง เพราะการที่เราสัมผัสน้ำบางทีอาจมีการสำลักน้ำหรือกลืนน้ำอาจทำให้สารพิษเข้าไปในร่างกายได้ ซึ่งอาการอาจไม่ได้ออกในทันที ลักษณะอาจเป็นการสะสม ซึ่งประชาชนในพื้นที่อาจได้รับการสะสมต่อเนื่องเป็นระยะเวลายาวนานได้ ระหว่างนี้ที่รัฐบาลกำลังแก้ไขปัญหาอยู่หากสามารถหลีกเลี่ยงใดบ้าง อยากจะแนะนำให้หลีกเลี่ยง
จับมือท้องถิ่น เช็กน้ำประปา
นายพัฒนากล่าวว่า ในส่วนของน้ำประปา นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้ลงไปในพื้นที่ได้ยืนยันว่าน้ำจากการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) ยืนยันว่าสะอาด สามารถใช้อุปโภคบริโภคได้ตามปกติ แต่ในส่วนที่เราอาจมีความกังวล ในเรื่องประปาหมู่บ้าน ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่ใช้ประปาหมู่บ้านกันอย่างแพร่หลาย มีการแนะนำให้หมั่นตรวจสารบ่อย ๆ ซึ่งได้สั่งการให้กรมอนามัยและกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ไปช่วยเหลือในการตรวจทดสอบต่าง ๆ โดยร่วมมือกับองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น
ต้มน้ำดื่ม ไม่ได้ช่วยให้สารหาย
ในเรื่องของอาหาร ผัก ปลาต่าง ๆ หากหลีกเลี่ยงอาหารในพื้นที่ไม่ได้ อยากจะให้ทานอาหารให้มีความหลากหลายจากพื้นที่ใกล้เคียงบ้าง เพื่อดำเนินการลดปริมาณสารที่อาจเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งจะเป็นคำแนะนำในส่วนของกระทรวงสาธารณสุขเบื้องต้น และหากประชาชนเกิดความเจ็บป่วยท้องร่วงท้องเสียรุนแรง อาเจียน แนะนำให้พบแพทย์ หรือบุคลากรทางสาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) โดยเร่งด่วน เพื่อจะได้ดูว่ามีสารตกค้างหรือไม่
“ในส่วนของเรื่องการต้มน้ำก่อนจะนำไปอุปโภคบริโภคนั้น การต้มไม่ได้ทำให้สารโลหะหนักหายไป จึงอยากให้ประชาชนระมัดระวัง” รมว.สาธารณสุข กล่าว
นายพัฒนากล่าวอีกว่า ในส่วนของเกษตรกรที่ต้องใช้เวลาอยู่ในพื้นที่อาจต้องทำการเกษตร มีคำแนะนำว่า อยากให้สวมถุงมือ ถุงเท้า หรือรองเท้าบูทเพื่อหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับน้ำโดยตรง สำหรับพื้นที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ และมีสารปนเปื้อนอยู่ในน้ำ หรือในพื้นที่ที่มีสารโลหะหนักปริมาณสูง
ส่วนในพื้นที่ที่ไม่ได้รับผลกระทบ หรือมีปริมาณสารไม่มากหรือไม่เกินมาตรฐาน สามารถดำเนินชีวิตได้ตามปกติ แต่อย่างไรก็ตาม ต้องป้องกันโรคด้านอื่น ๆ ด้วย แนะนำเรื่องการใช้ถุงมือ หรือรองเท้าบูทกันน้ำ ในทางการแพทย์เรายังอยากให้ใช้อยู่
ยศชนัน สั่ง 6 ประเด็นแก้สารปนเปื้อน
ขณะที่ นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้มีหนังสือด่วนที่สุด เรื่อง ขอให้เตรียมความพร้อมเพื่อประชุมคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ครั้งที่ 2/2569 เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยสั่งการให้เร่งจัดประชุมหารือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเร่งด่วน พร้อมทั้งให้นำเสนอแนวทางและมาตรการต่อที่ประชุม
1.การตรวจสอบและควบคุมแหล่งกำเนิดสารปนเปื้อน เร่งตรวจสอบแหล่งกำเนิดและสาเหตุของการปนเปื้อนสารโลหะหนักในพื้นที่ต้นน้ำ รวมถึงพิจารณามาตรการกำกับดูแลและจำกัดการนำเข้าแร่จากต่างประเทศที่มีข้อกังวลด้านสิ่งแวดล้อม ตลอดจนประสานความร่วมมือกับประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยร่วมกับ
หน่วยงานด้านความมั่นคง เพื่อเร่งเจรจาและแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุอย่างเป็นรูปธรรม
2.การควบคุมการแพร่กระจายและฟื้นฟูแหล่งน้ำ ศึกษาความเป็นไปได้ในการก่อสร้างฝายดักตะกอน พร้อมประเมินความเหมาะสมและผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างรอบด้าน รวมทั้งวิธีการกำจัด ตลอดจนกำหนดมาตรการฟื้นฟูคุณภาพน้ำและระบบนิเวศที่ได้รับผลกระทบ
3.การเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยด้านอาหาร จัดให้มีระบบตรวจวัดและติดตามคุณภาพน้ำและตะกอนดินอย่างต่อเนื่อง พร้อมเร่งตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำ ดิน และผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่เสี่ยง รวมถึงกำหนดมาตรการควบคุมความปลอดภัยของสินค้าเกษตรและประมงเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน
4.การคุ้มครองสุขภาพและความปลอดภัยของประชาชน กำหนดแนวทางตรวจคัดกรองและเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง จัดทำเกณฑ์และคำแนะนำด้านความปลอดภัยในการใช้น้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค พร้อมกำหนดมาตรการแจ้งเตือนและสื่อสารความเสี่ยงให้ประชาชนรับทราบอย่างทั่วถึงเพื่อป้องกันและลดผลกระทบต่อสุขภาพ
ชงจัดหาแหล่งน้ำดิบใหม่ทดแทน
5.การจัดหาแหล่งน้ำดิบแห่งใหม่และสร้างความมั่นคงด้านน้ำ เร่งสำรวจและจัดหาแหล่งน้ำดิบแห่งใหม่เพื่อทดแทนแหล่งน้ำที่ได้รับผลกระทบ ทั้งการพัฒนาแหล่งน้ำสำรอง การผันน้ำจากแหล่งน้ำอื่น และการเชื่อมโยงระบบส่งน้ำ รวมถึงการปรับปรุงระบบผลิตและกระจายน้ำประปาให้มีประสิทธิภาพและเพียงพอต่อความต้องการของประชาชนในระยะยาว
6.การเตรียมความพร้อมช่วยเหลือประชาชนในระยะเร่งด่วน จัดเตรียมแผนสำรองน้ำสะอาดทั้งการจัดหา การกักเก็บ และการกระจายน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคให้แก่ประชาชนในพื้นที่ได้รับผลกระทบ พร้อมจัดทำแผนเผชิญเหตุและกลไกบูรณาการความช่วยเหลือ ในกรณีที่แหล่งน้ำไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างปลอดภัย เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงน้ำสะอาดได้อย่างเพียงพอและต่อเนื่อง
ดังนั้น เพื่อให้การดำเนินการแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเกิดผลเป็นรูปธรรม จึงขอให้ท่านเตรียมความพร้อมในการนำเสนอข้อมูลและแนวทางการดำเนินงานเพื่อขับเคลื่อนการดำเนินการให้เป็นไปตามข้อสั่งการของคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ทั้งนี้ จะแจ้งกำหนดวัน เวลา และสถานที่ประชุมให้ทราบโดยเร็วต่อไป