จับตาข้อตกลงไทย-สหรัฐ (ART)
บทบรรณาธิการ
การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก หรืออาเซียนซัมมิตประเทศฟิลิปปินส์ ที่คนไทยให้ความสำเร็จมากที่สุดไม่พ้นการพบกันระหว่างนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ ซึ่งบรรลุข้อสรุปว่าด้วยการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย (Agreement Between the United States of America and the Kingdom of Thailand on Reciprocal Trade หรือ ART)
ความน่าสนใจในการเจรจาครั้งนี้ ไม่พ้นการแสดงออกอย่างชัดเจนของนายทรัมป์ ที่ให้สัมภาษณ์ผ่านสื่อโดยแทบจะผูกขาดการพูดไว้เพียงลำพัง โดยระบุว่าบรรลุข้อตกลงทางการค้าครั้งประวัติศาสตร์ระหว่างสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย เพราะไทยถือเป็นพันธมิตรที่ใกล้ชิดของสหรัฐมานานกว่า 70 ปี และมิตรภาพระหว่างเราทั้งสองประเทศนั้นย้อนกลับไปได้ไกลกว่า 200 ปี
ประธานาธิบดีสหรัฐย้ำอีกว่า กำลังจะขยายความร่วมมือทางการค้ากันอย่างจริงจัง โดยประเทศไทยจะยกเลิกภาษีศุลกากรทั้งหมดสำหรับสินค้าส่งออกของสหรัฐ ซึ่งเป็นสิ่งที่รอคอยมานาน นอกจากนี้ยังจะยกเลิกมาตรการกีดกันทางการค้าที่มิใช่ภาษีอย่างมีนัยสำคัญ สำหรับยานยนต์ อุปกรณ์ทางการแพทย์ เวชภัณฑ์ เอทานอล และผลิตภัณฑ์สัตว์ปีกจากสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยจะสั่งซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐเพิ่มเติมอีก เป็นมูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์ ราว 88,000 ล้านบาท
ขณะเดียวกันท่าทีของฝ่ายไทยโดยเฉพาะกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ทั้งพาณิชย์ และต่างประเทศ โดยนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ต่างประเทศ ระบุสาระสำคัญของการเจรจา หลัก ๆ คือการลดภาษีศุลกากร การเข้าถึงตลาด การซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐ ส่วนไทยได้สิทธิทางภาษีในการส่งออกสินค้าด้วยเช่นกัน
ปฏิเสธไม่ได้ว่าที่ผ่านมาสหรัฐเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย ปี 2568 มีมูลค่าการค้ารวม 93,651 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 3 ล้านล้านบาท ไทยเกินดุลการค้า 51,361.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ราว 1.68 ล้านล้านบาท สินค้าส่งออกสำคัญ อาทิ คอมพิวเตอร์ ผลิตภัณฑ์ยาง อัญมณีและเครื่องประดับ ฯลฯ ส่วนสินค้านำเข้า เป็นน้ำมันดิบ เครื่องจักรกล เคมีภัณฑ์ ฯลฯ ด้วยการขาดดุลของสหรัฐ ทำให้ไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ถูกจับตาและขึ้นภาษีการค้า ก่อนจับมือเจรจากันในครั้งนี้
อย่างไรก็ตามมีอีกหลายขั้นตอนกว่าจะลงนามข้อตกลง ART ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องฝ่ายไทยต้องทำการบ้านและพิจารณาเงื่อนไข ในการเปิดทางให้สินค้าชนิดไหนบ้างเข้ามาไทย และเราได้ประโยชน์อะไรจากข้อตกลงนี้ ที่สำคัญในภาพรวมสิ่งที่เสียและได้ต้องอยู่ในระดับพอดี ๆ กัน ส่วนอุตสาหกรรมภาคส่วนต่าง ๆ ที่ได้รับผลกระทบจากข้อตกลงนี้ รัฐบาลต้องมีแผนเยียวยาด้วยเช่นกัน