เปิดนิยาม “ของเล่น” แบบไหนต้องมี มอก.
สมอ. เปิดข้อกฎหมายนิยามคำว่า “ของเล่น” แจง ลาบูบู้ หากทำมาเพื่อเป็นตุ๊กตาเด็กเล่น ต้องได้มาตรฐานและปลอดภัย เครื่องหมาย มอก. เผยโทษจำหน่ายคุก 6 เดือน ปรับ 5 แสนบาท
วันที่ 20 พฤษภาคม 2567 นายวันชัย พนมชัย เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เปิดเผยว่า สมอ. ได้กำหนดให้สินค้าที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนเป็นสินค้าควบคุม โดยผู้ทำ ผู้นำเข้า จะต้องทำ/นำเข้า สินค้าที่เป็นไปตามมาตรฐานเท่านั้น และจะต้องขออนุญาตจาก สมอ. ก่อน
รวมถึงการจำหน่ายจะจำหน่ายได้เฉพาะสินค้าที่ได้มาตรฐาน ปัจจุบันมีจำนวน 144 รายการ อาทิ เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เหล็กและวัสดุก่อสร้าง ภาชนะพลาสติกสำหรับบรรจุอาหาร เมลามีน ยางรถยนต์ แบตเตอรี่ และหมวกกันน็อก รวมทั้งของเล่น ซึ่งเป็นหนึ่งในสินค้าที่ สมอ. ควบคุมด้วย
ปัจจุบันของเล่นที่จำหน่ายอยู่ในท้องตลาดมีความหลากหลายทั้งรูปแบบและวัสดุที่ใช้ทำ สมอ. จึงต้องเข้มงวดในการตรวจควบคุมเพื่อให้สินค้ามีคุณภาพและความปลอดภัย เนื่องจากผู้ใช้เป็นเด็ก อาจสัมผัสหรือนำเข้าปากได้ ทั้งนี้ เป็นไปตามนโยบายของนางสาวพิมพ์ภัทรา วิชัยกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ที่มีความห่วงใยประชาชนในการเลือกซื้อของเล่นที่ได้มาตรฐาน หากไม่มีการควบคุมความปลอดภัย อาจทำให้เกิดอันตรายจากส่วนแหลมคม ชิ้นส่วนขนาดเล็ก โลหะหนัก และสารเคมีที่อยู่ในสีเคลือบได้ พ่อแม่จึงควรเลือกของเล่นที่ได้มาตรฐานเพื่อความปลอดภัยของเด็ก
นิยาม “ของเล่น” ตามกฏหมาย
“ของเล่น” ตามกฎหมาย หมายถึง สินค้าที่ออกแบบและทำให้เด็กอายุไม่เกิน 14 ปี เล่น เช่น ตุ๊กตา ลูกโป่ง ลูกบอล เป็นต้น ส่วนสินค้าที่ไม่จัดอยู่ในกลุ่ม “ของเล่น” เช่น พวงกุญแจ ของสะสมสำหรับผู้ใหญ่ ปืนบีบีกัน ปืนอัดลม ลูกดอก หนังสติ๊ก จักรยาน 2 ล้อที่มีอานนั่งสูงเกิน 435 มิลลิเมตร เป็นต้น
สำหรับตุ๊กตาทุกประเภทจัดอยู่ในข่ายของเล่นที่ สมอ. ควบคุม ซึ่งต้องกำกับดูแลให้มีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐาน ไม่ใช่เฉพาะตุ๊กตา “ลาบูบู้” เท่านั้น ในกรณีของลาบูบู้หากมีวัตถุประสงค์ในการทำเพื่อเป็นของเล่นสำหรับเด็ก และผู้ใช้งานคือเด็ก สมอ. ถือว่าเป็นของเล่น ซึ่งผู้ทำ ผู้นำเข้า และผู้จำหน่ายจะต้องปฏิบัติตามกฎหมาย
แต่หากมีวัตถุประสงค์ในการทำเพื่อเป็นอย่างอื่น เช่น พวงกุญแจ และผู้ใช้งานคือผู้ใหญ่ จะไม่อยู่ในข่ายของเล่นและไม่อยู่ในการควบคุมของ สมอ.
ทั้งนี้ ข้อกำหนดในมาตรฐานของเล่น มีข้อกำหนดสำคัญที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย เช่น การควบคุมปริมาณโลหะหนักอย่างสารตะกั่ว ปรอท แคดเมียม ที่อยู่ในส่วนประกอบของของเล่น ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานและไม่เป็นอันตราย ไม่มีขอบคมหรือปลายแหลม ต้องมีฉลากหรือข้อความระบุช่วงอายุของเด็กที่ของเล่นหรือภาชนะบรรจุ ต้องมีคำเตือนหรือวิธีการเล่น เช่น “มีชิ้นส่วนขนาดเล็ก อาจทำให้ อุดตันทางเดินหายใจ” “ห้ามเล่นใกล้เปลวไฟ” “ไม่เหมาะสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ขวบ” และ “ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ใหญ่” เป็นต้น
สำหรับบทลงโทษผู้ที่ฝ่าฝืนกฎหมาย กรณีทำและนำเข้าโดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี ปรับไม่เกิน 2 ล้านบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ กรณีจำหน่ายสินค้าไม่ได้มาตรฐาน มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน ปรับไม่เกิน 5 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ จึงขอฝากถึงประชาชนหากจะเลือกซื้อของเล่น ให้สังเกตเครื่องหมาย มอก. และ QR Code ทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของลูกหลาน