ยกต้นแบบสหกรณ์วังน้ำเย็น แปรรูป ‘นมผง-ชีส’ แก้นมดิบล้น

กรมส่งเสริมสหกรณ์เดินหน้าแก้ปัญหานมดิบล้นตลาด จี้รวมกลุ่มคลัสเตอร์สหกรณ์เล็ก หวังลดต้นทุน ขณะที่ใช้โมเดลสหกรณ์โคนมวังน้ำเย็น แปรรูปเป็นนมผง-ชีส

นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่ดูงานกิจการสหกรณ์โคนมวังน้ำเย็น จำกัด อ.วังน้ำเย็น จ.สระแก้ว ซึ่งเป็นสหกรณ์โคนมแห่งเดียวในประเทศไทยที่ใช้เทคโนโลยีการเป่า แปรเปลี่ยนจากน้ำนมดิบเป็นนมผง โดยปัจจุบันสหกรณ์โคนมวังน้ำเย็น จำกัด สามารถผลิตนมผงได้ปีละประมาณ 6,500 ตัน จากปริมาณน้ำนมดิบส่วนเกินกว่า 70,000 ตัน ซึ่งเป็นกระบวนการผลิตนมผงที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานเทียบเท่ากับต่างประเทศ

“ในเบื้องต้นเราจะเจรจากับผู้ประกอบการภาคเอกชน ซึ่งจะดูต้นทุนก่อนว่าสหกรณ์จะดำเนินการได้ตามสเป็กที่ทางบริษัทที่จะซื้อกำหนดได้หรือไม่ เพราะว่าสเป็กค่อนข้างสูง เขาใช้สเป็กของนิวซีแลนด์และออสเตรเลีย ซึ่งลูกค้าจะต้องส่งสเป็กนมผงที่ต้องการไปให้สหกรณ์ก่อน ซึ่งก็ไม่น่าจะมีปัญหาเพราะที่ผ่านมา เราก็ทำร่วมกับเอกชนอยู่แล้ว”

นายนิรันดร์กล่าวว่า ปัจจุบันสหกรณ์โคนมวังน้ำเย็น จำกัด มีความพร้อมในการผลิตแบบครบวงจร ทั้งเทคโนโลยีการเป่า มีทั้งห้องแล็บและรับจ้างผลิต หรือโออีเอ็ม (OEM) ให้กับบริษัทเอกชนจำหน่ายนมยักษ์ใหญ่ในตลาดหลายแห่ง นอกจากนี้ ยังผลิตนมยูเอชที (UHT) นมพาสเจอไรซ์ และสามารถแยกเป็นชีสได้ด้วย

นายนิรันดร์เผยต่อว่า ในส่วนสหกรณ์โคนมขนาดเล็กทุกวันนี้เราพยายามจัดสรรเป็นโควตาในแต่ละแห่งให้กับสหกรณ์ใกล้เคียงที่รับผลิตนมแปรรูป โดยจะให้ดำเนินการเต็มศักยภาพของเครื่องจักร อย่างเช่น สหกรณ์โคนมเชียงใหม่ จำกัด สหกรณ์โคนมไชยปราการ จำกัด ก็จะรับน้ำนมดิบจากสมาชิกในเครือข่ายสหกรณ์ใกล้เคียงที่มีนมสดเกินความต้องการก็จะนำมาแปรรูปเป็นนมพาสเจอไรซ์ โดยจัดเป็นโควตา รวมถึงส่งจำหน่ายให้กับคู่ค้าที่เป็นบริษัท โดยจะกำหนดว่าสหกรณ์ไหนควรไปส่งสหกรณ์ไหนหรือบริษัทใด ขึ้นอยู่กับความต้องการแต่ละแห่ง ทั้งนี้ เพื่อป้องกันการกระจุกตัวของน้ำนมดิบและเป็นการแก้ปัญหาน้ำนมดิบล้นตลาดในระยะยาว

“ส่วนอีกมาตรการที่เราจะเร่งดำเนินการคือ การแปรรูปนมอัดเม็ด ซึ่งขณะนี้มีอยู่หลายสหกรณ์ที่มีความพร้อมทางด้านเทคโนโลยีสามารถผลิตนมอัดเม็ดได้ ก็จะช่วยเพิ่มช่องทางการตลาดอีกทาง”

นายนิรันดร์ย้ำว่า ในส่วนสหกรณ์ขนาดเล็กที่รับน้ำนมดิบจากเกษตรกรสมาชิกส่งสหกรณ์ขนาดใหญ่ หรือบริษัทนำไปแปรรูป จึงได้หารือกับ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ว่าจะรวมสหกรณ์ขนาดเล็กเป็นกลุ่มคลัสเตอร์เข้าด้วยกัน ทำลักษณะแปลงใหญ่ ใช้อุปกรณ์เทคโนโลยีแปรรูปร่วมกัน ผลิตอาหารสัตว์ โรงงานแปรรูปอาหารสัตว์ร่วมกัน เพื่อจะได้ประหยัดต้นทุนการผลิตของสหกรณ์และสมาชิก โดยเฉพาะอาหารโคที่สูงขึ้น ทำให้การผลิตน้ำนมดิบปัจจุบันยังมีต้นทุนที่สูง จึงสู้กับนมจากต่างประเทศไม่ได้ มีต้นทุนที่ถูกกว่า

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีสหกรณ์โคนมทั่วประเทศทั้งสิ้น 92 แห่ง และชุมนุมสหกรณ์โคนมอีก 8 แห่ง กลุ่มเกษตรกร 1 แห่ง รวมเป็น 101 แห่ง ใน 33 จังหวัด สหกรณ์โคนมทั่วประเทศสามารถผลิตน้ำนมดิบได้ประมาณ 584,000 ตันต่อปี หรือเฉลี่ยวันละ 1,600 ตัน