อว. โดยนาโนเทค สวทช. จัดงานประชุมแลกเปลี่ยนความรู้-อนาคตยั่งยืน

อว. โดยนาโนเทค สวทช. จับมือสมาคมนาโนฯ จัดงาน “การประชุมวิชาการและนิทรรศการนานาชาติทางนาโนเทคโนโลยี ครั้งที่ 9 (NanoThailand 2025)” ภายใต้แนวคิด “Revolutionizing the Future”

พญ.เพชรดาว โต๊ะมีนา ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานเปิดการประชุม NanoThailand 2025 กล่าวว่า การประชุม NanoThailand 2025 ถือเป็นเวทีแห่งวิสัยทัศน์ที่รวมพลังนักวิทยาศาสตร์ นักวิจัย ผู้ประกอบการ และผู้นำนโยบายจากทั่วโลกมาร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และอนาคตที่ยั่งยืน

“เพราะในยุคที่โลกหมุนเร็วด้วย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม “นาโนเทคโนโลยี” กลายเป็นหนึ่งในพลังสำคัญที่ขับเคลื่อนความเปลี่ยนแปลงและส่งผลกระทบในระดับมหภาค”

NanoThailand 2025 ไม่ได้เป็นเพียงเวทีวิชาการ แต่เชื่อมโยงภาควิชาการ ภาคอุตสาหกรรม และภาครัฐ เข้าด้วยกัน เพื่อแปลงความรู้เป็นนวัตกรรม และแปลงนวัตกรรมเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจและสังคม

โลกปัจจุบันนั้นเปลี่ยนแปลงรวดเร็วและซับซ้อน ไม่มีใครสามารถพัฒนาเทคโนโลยีแห่งอนาคตได้โดยลำพัง นาโนเทคโนโลยีเอง ก็ต้องอาศัยความร่วมมือระดับโลก ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาพลังงานสะอาด วัสดุอัจฉริยะ การแพทย์แม่นยำ หรือระบบการผลิตยุคใหม่ ความร่วมมือระหว่างประเทศคือปัจจัยสำคัญที่ช่วยเร่งการค้นพบ ยกระดับมาตรฐาน และสร้างความยืดหยุ่นให้สังคมโลก เราคาดหวังและเชื่อมั่นว่า เวที NanoThailand 2025 เป็นการสร้างความร่วมมือที่ไม่เพียงพลิกโฉม แต่สร้างอนาคตที่เท่าเทียม ครอบคลุม และยั่งยืน

ขณะที่ ดร.ภญ.อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการนาโนเทค สวทช. และประธานคณะทำงานอำนวยการจัดงานฯ กล่าวว่า การประชุมวิชาการและนิทรรศการนานาชาติทางนาโนเทคโนโลยี (NanoThailand) ในปี 2025 นี้นับเป็นครั้งที่ 9 โดยจัดขึ้นภายใต้กรอบแนวคิด “Revolutionizing the Future” นาโนเทคโนโลยีพลิกโฉมโลกอนาคต ที่มีผู้ลงทะเบียนเข้าร่วมงานกว่า 500 คน จาก 20 ประเทศทั่วโลก ตอบโจทย์ในด้านการแลกเปลี่ยนและเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการ ผลงานวิจัย รวมทั้งการนำความรู้ด้านนาโนเทคโนโลยีไปประยุกต์จากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ และนำไปสู่การสร้างความร่วมมือการวิจัยทั้งในและนอกประเทศ

เวที NanoThailand นี้ จะเป็นหนึ่งในกำลังสำคัญขับเคลื่อนความก้าวหน้าทางด้านนาโนเทคโนโลยีของไทยและของโลกไปทั้งองคาพยพ บูรณาการความร่วมมือของภาควิชาการ วิจัยและพัฒนา เอกชน รวมถึงเยาวชนที่จะเป็นกำลังสำคัญด้านนาโนเทคโนโลยีในอนาคต

ทำให้ NanoThailand 2025 สร้างปรากฏการณ์ใหม่ นอกเหนือจากความเข้มข้นด้านวิชาการและความก้าวหน้าของนาโนเทคโนโลยีในระดับนานาชาติแล้ว ยังเปิดพื้นที่ให้ภาคเอกชนที่นำนาโนเทคโนโลยีไปต่อยอดใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ติดอาวุธให้กับธุรกิจของตน ทั้งผู้ประกอบการขนาดใหญ่ ขนาดกลาง ขนาดย่อม หรือบริษัทสตาร์ตอัพ

ด้าน รศ.ดร.สุรินทร์ เหล่าสุขสถิตย์ นายกสมาคมนาโนเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กล่าวว่า สมาคมนาโนเทคโนโลยีแห่งประเทศไทยเป็นหน่วยงานอิสระที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการเชื่อมโยง แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ทางวิชาการจากองค์กรภาครัฐ ตลอดจนมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ให้ไปสู่ภาคอุตสาหกรรมทั้งในระดับประเทศและต่างประเทศ

พร้อมทั้งการเป็นศูนย์กลางประสานงาน แก้ปัญหาและพัฒนาอุตสาหกรรมต่าง ๆ เชื่อมโยงภาควิชาการและภาคอุตสาหกรรมในวงการนาโนเทคโนโลยีของประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม และกว้างขวางมากยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันก็เป็นศูนย์กลางในการเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจให้กับสังคมและประชาชนในประเทศ ซึ่งงาน NanoThailand ก็เป็นอีกหนึ่งเวทีที่จะช่วยส่งเสริมและสร้างความรู้ ความเข้าใจ รวมถึงพัฒนานาโนเทคโนโลยีร่วมกับเครือข่ายพันธมิตรจากทั่วโลก

งาน NanoThailand 2025 นี้ ได้รับเกียรติจาก 3 นักวิจัยด้านนาโนเทคโนโลยีระดับโลก ได้แก่ Professor Dr. Hiromi Yamashita, Osaka University, Japan ที่จะนำเสนอการออกแบบและพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาที่มีประสิทธิภาพสูงในพื้นที่นาโนของวัสดุต่าง ๆ เชื่อมโยงกับวัสดุนาโนที่สร้างแรงกระเพื่อมจากเวทีโนเบลเคมีในปีนี้อย่าง MOF

รวมถึงวัสดุอื่น ๆ อย่าง ซีโอไลต์และซิลิกาเมโสพอร์ ที่จะนำเสนอในหัวข้อ “Design of Nanostructured Catalysts for Sustainable Energy and Environmental Uses”, Professor Michiya Matsusaki จาก Graduate School of Engineering, Osaka University, Japan ที่จะพาไปสัมผัสประสบการณ์ของ “เนื้อวากิวเพาะเลี้ยง” ด้วยเครื่องพิมพ์ชีวภาพ 3 มิติ (3D-bioprinting) ผสานองค์ความรู้วัสดุชีวภาพและวิศวกรรมชีวการแพทย์ ในหัวข้อ “Nanostructured Extracellular Matrices for Biomedical and Food Application”

และ Professor Duncan Graham จาก University of Strathclyde, UK ที่จะนำเสนอความก้าวหน้าด้านการพัฒนาชุดทดสอบวินิจฉัยใหม่ ด้วยการใช้อนุภาคนาโนร่วมกับเทคนิคสเปกโทรสโกปี มุ่งเป้าไปที่โมเลกุลชีวภาพอย่างเช่น DNA, RNA, โปรตีน และไบโอมาร์กเกอร์โมเลกุลขนาดเล็ก ปูทางรับมือความเสี่ยงของโรคระบาด โรคอุบัติใหม่ รวมถึงสร้างความมั่นคงด้านสาธารณสุขของโลก ในหัวข้อ “New Capabilities for improved Health through Nanochemistry”

และยังมีสัมมนาอีก 12 หัวข้อ ครอบคลุมการวิจัย พัฒนา และต่อยอดใช้นาโนเทคโนโลยีในทุกมิติจากผู้เชี่ยวชาญทุกมุมโลก

ดร.ภญ.อุรชา เผยว่า กิจกรรมในเชิงภาคธุรกิจ (Business Session) ปีนี้ นำเสนอภายใต้แนวคิด Nanotechnology for Industry Impact & Commercialization โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ที่มุ่งเน้นสนับสนุนผู้ประกอบการที่ต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้านนาโนเทคโนโลยีสู่ตลาดสากล ที่มีการนำเสนอความสำเร็จของผลิตภัณฑ์ที่ใช้นาโนเทคโนโลยีจากสารสกัดสมุนไพรมูลค่าสูง ความสำเร็จจากพันธมิตรภาคเอกชนในหัวข้อ “Challenging Factors in Advancing a Nano Product from Lab to Market” โดย IRPC และ “การนำเสนอกลไกการส่งเสริมภาคธุรกิจ” โดย NIA ตลอดจนเวทีเสวนาที่รวมภาคเอกชนที่นำนาโนเทคโนโลยีไปใช้ประโยชน์ในภาคธุรกิจ ในหัวข้อ “Nano Revolution: Transforming Business in Times of Economic Crisis”

นอกจากนี้ยังมีงานบรรยาย symposium ที่สนับสนุนโดยสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย Biotech Industry Club ในหัวข้อ Biotech Frontiers: BioNano Innovations for longevity economy นาโนไบโอนวัตกรรมเพื่อเศรษฐกิจอายุยืน ซึ่งกิจกรรมต่าง ๆ เหล่านี้ เปิดลงทะเบียนเข้าร่วมกิจกรรมฟรี โดยไม่มีค่าใช้จ่าย (ไม่รวมสิทธิในการเข้าร่วมกิจกรรมวิชาการที่มีค่าใช้จ่ายในการเข้าร่วม)

ดร.ภญ.อุรชา เผยว่า นับเป็นครั้งแรกกับรางวัล Thailand Nanotechnology Hall of Fame 2025 เพื่อเชิดชูเกียรติสำหรับบุคคลและหน่วยงานที่มีส่วนสำคัญในการสนับสนุนและขับเคลื่อนผลงานวิจัยด้านนาโนเทคโนโลยีไปสู่การใช้ประโยชน์จริงในมิติต่าง ๆ แบ่งออกเป็น 5 ประเภท จำนวน 6 รางวัล คือ

1. บุคคลสนับสนุนนาโนเทคโนโลยีแห่งปี จำนวน 2 รางวัล ได้แก่ ศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ และศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิวัฒน์ ตัณฑะพานิชกุล
2. องค์กรภาครัฐในการสนับสนุนนาโนเทคโนโลยีของประเทศจำนวน 1 รางวัล ได้แก่ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
3. องค์กรภาคเอกชนในการสนับสนุนการพัฒนานาโนเทคโนโลยีของประเทศ จำนวน 1 รางวัล ได้แก่ บริษัท พาราไซแอนติฟิค จำกัด
4. องค์กรสนับสนุนกิจกรรมทางสังคมด้วยนาโนเทคโนโลยี จำนวน 1 รางวัล ได้แก่ บริษัท โว อินโนเวชั่น จำกัด
5. Startup of the Year ด้านนาโนเทคโนโลยี จำนวน 1 รางวัล ได้แก่ บริษัท นาโน โค๊ตติ้ง เทค จำกัด

และครั้งแรกอีกเช่นกัน สำหรับรางวัล Young Nanotechnologist Award 2025 ที่มอบให้นักนาโนเทคโนโลยีอายุไม่เกิน 40 ปี ที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนอนาคตของนาโนเทคโนโลยีผ่านผลงานวิจัยที่สร้างสรรค์ มีความโดดเด่น และมีความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์

ซึ่งในปีแรกนี้ Young Nanotechnologist 2025 ได้แก่ ผศ.ดร.ภาวินทร์ เอี่ยมประเสริฐกุล อาจารย์ประจำสถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร และหัวหน้ากลุ่มวิจัย Sustainable Electrochemical Intelligent มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยได้รับเงินรางวัลจำนวน 50,000 บาท พร้อมโล่เกียรติยศ

ส่วนของรางวัล High School Student Awards และ รางวัล 3-Minute Pitching Awards ที่เปิดเวทีสำหรับนักเรียน นักศึกษาที่จะเป็นกำลังทางด้านนาโนเทคโนโลยีและสาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องในอนาคต ซึ่งจะประกวดและประกาศผลในพิธีปิดงาน NanoThailand 2025

“เราคาดหวังให้งาน NanoThailand เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการพัฒนาและต่อยอดงานวิจัยด้านนาโนเทคโนโลยี อีกทั้งสร้างความร่วมมือทางด้านการวิจัยและการใช้ประโยชน์ในระดับนานาชาติอีกด้วย ไม่เพียงแค่ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แต่ผนวกรวมถึงศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมในหลายมิติ ขับเคลื่อนไทยสู่ประเทศพัฒนาแล้วที่ยั่งยืนและสามารถแข่งขันได้ในระดับโลก” ดร.ภญ.อุรชาย้ำ