สุภาพร สุขมาก อสังหา-ไฟแนนซ์ธุรกิจดาวรุ่งเวียดนาม-

สัมภาษณ์

เป็นที่ทราบดีว่าในบรรดากลุ่มอาเซียนนั้น “เวียดนาม” ถือเป็นประเทศที่มีอัตราการขยายตัวด้านเศรษฐกิจมากที่สุดขณะนี้ ทั้งยังเนื้อหอมจนทุนต่างชาติแห่ย้ายฐานผลิตอุตสาหกรรมเข้าไปลงทุนเพิ่มมากขึ้น โดยรัฐบาลอัดฉีดสิทธิประโยชน์ดึงดูดให้นักลงทุนต่างชาติเต็มที่ จนเริ่มเห็นทิศทางนักลงทุนหน้าใหม่ที่เป็นกลุ่ม startup ในประเทศเพื่อกระตุ้นรายได้ คำถามก็คือทำไมจึงเป็นเวียดนาม มีธุรกิจอะไรน่าจับตา “ประชาชาติธุรกิจ” ได้สัมภาษณ์ “นางสุภาพร สุขมาก” กงสุล (ทูตฝ่ายการพาณิชย์) สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครโฮจิมินห์ ซึ่งดูแลพื้นที่โซนเวียดนามใต้

ภาพรวมการค้าเวียดนาม

ตอนนี้เศรษฐกิจเวียดนามกำลังเติบโตดีมาก หากดูตัวเลข GDP ปี”60 ขยายตัว 6.81% เทียบดี ๆ แล้วใกล้เคียงกับจีนเลย ที่น่าสนใจไปกว่านั้นคืออดีตจะเห็นการลงทุนเมืองหลักฮานอย แต่ระยะหลังมานี้กว่า 60% มาจากเศรษฐกิจตอนใต้ของเวียดนาม นั่นคือ โฮจิมินห์ เพราะเป็นฐานการค้าการลงทุนหัวเมืองหลักสำคัญกระจายไปชานเมืองเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยรัฐบาลเวียดนามได้เปิดทางให้ชาวต่างชาติเข้ามาลงทุนอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ทั้งการตั้งโรงงานการผลิตอิเล็กทรอนิกส์ ชัดเจนที่สุดคือธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่ตามหัวเมืองหลักโฮจิมินห์เกิดขึ้นเร็วมากในห้วงปีนี้

ปัจจัยหลักคือรัฐบาลปกครองระบอบสังคมนิยมสามารถแก้ไขปลดล็อกกฎหมายที่เป็นอุปสรรคได้ทันที ทั้งยังมีเสถียรภาพทางการเงิน เพราะฉะนั้น การออกนโยบายใด ๆ ก็แล้วแต่ที่เอื้อต่อเศรษฐกิจในประเทศก็สามารถทำได้เลย โดยมีกฎหมายอำนวยความสะดวกนักลงทุนทันที เช่น มีบางบริษัทที่ต้องการเข้ามาลงทุนขนาดใหญ่ ติดปัญหาบางอย่าง อาทิ ผังเมือง รัฐบาลก็สามารถแก้ไขปลดล็อกได้ทันที ทำให้เห็นว่าเวียดนามไปได้เร็วในระยะหลัง

ประเทศที่เข้าไปลงทุนมากที่สุด

ที่เด่นชัดที่สุด คือ ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ แต่ละประเทศก็มีการค้าการลงทุนแตกต่างกันไป แต่ล่าสุดจะเห็นว่าเกาหลีใต้มีการย้ายฐานผลิตชิ้นส่วนมา นั่นคือฐานผลิตซัมซุง เป็นโรงงานที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก สะท้อนให้เห็นว่าตัวเลขการส่งออกหลักของเวียดนามมาจากอิเล็กทรอนิกส์ หนึ่งในนั้นคืออุปกรณ์ไฟฟ้าซัมซุง ดังนั้นจึงเกิดการจ้างงานและปัจจัยกระตุ้นเศรษฐกิจมากทีเดียว

“แน่นอนว่าเกาหลีใต้สนใจการลงทุนไทยและแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่เมื่อเวียดนามมีสิทธิประโยชน์จูงใจนักลงทุนต่างชาติมากเช่นกัน จึงตัดสินใจมาตั้งโรงงานฐานผลิตใหญ่ที่นี่ ช่วยผลักดันการส่งออกเพิ่มขึ้น โดยปีที่แล้วสูงมากถึง 2.1 แสนล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในระยะ 3 ปี ดังนั้นเมื่อการส่งออกเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกัน เวียดนามก็นำเข้าจากไทยมากเช่นกัน ในการประชุมคณะกรรมการด้านการค้าและการลงทุน (JTC) ต้องมีการผ่อนคลายกฎระเบียบทั้งชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ รถยนต์ และยามากขึ้น ที่ผ่านมากลุ่มเซ็นทรัลได้มีการร่วมมือจัดงานเวียดนามทัวริสซึ่ม สร้าง CSR ผลักดันการค้าของทั้งสองประเทศในคราวเดียวกัน

ทำไมต่างชาติสนใจเวียดนาม

ต้องมองไปที่รัฐบาลหลังจากผ่านพ้นสงครามโลก เวียดนามพยายามเริ่มกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยการทำข้อตกลงทางการค้าต่าง ๆ จะเห็นได้ว่าที่ผ่านมา เวียดนามมีข้อตกลงการค้าเสรีเยอะมาก ที่ทำไปแล้วหรือรื้อฟื้นขึ้นมาใหม่กว่า 10 ฉบับ โดยเฉพาะที่ได้อานิสงส์ เช่น CPTPP แม้อเมริกาถอนตัวไปแล้วแต่ประเทศอื่น ๆ ก็ยังอยู่ ตอนนี้ก็มีอีกหลายข้อตกลง เพราะฉะนั้น ไม่แปลกเลยที่ฐานการส่งออกอาเซียน ภาษีเวียดนามเป็น 0 ก็ดึงดูดให้ต่างชาติเข้ามาตั้งฐานผลิตในเวียดนามแล้วส่งออก

เทรนด์ธุรกิจที่มาแรง

ธุรกิจไฟแนนซ์และอสังหาริมทรัพย์มาแรงมาก ก่อนหน้านี้ไม่นานก็มีตัวเลขเศรษฐกิจโลกที่ชี้ให้เห็นว่า ทั้งสองธุรกิจนี้กำลังเติบโตในเวียดนาม จะเห็นว่าธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ โดยเฉพาะคอนโดมิเนียมเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากต่างชาติมาทำงาน ดังนั้น อสังหาริมทรัพย์ อาคารสำนักงาน บ้าน คอนโดฯ ที่อยู่อาศัย โรงแรม อพาร์ตเมนต์ ก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ส่งผลให้มีการจ้างงานมากขึ้น อัตราการว่างงานลดลง เมื่อคนมีงานก็สะท้อนถึงกำลังซื้อที่มากขึ้น การเติบโตที่เป็นลูกโซ่คือทิศทางที่ดีมากในโฮจิมินห์ นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมจีดีพีเวียดนามโตเกือบเท่าจีน

ขณะเดียวกัน สถาบันการเงินมาตั้งเยอะ จากหลายกลุ่มทุน เนื่องจากรัฐบาลเวียดนามต้องการ investment ดังนั้น สิ่งที่ตามมาคือเงินเซอร์วิสไฟแนนซ์โต

ไม่เพียงเท่านั้น จะเห็นว่าอีคอมเมิร์ซโตเวียดนามโดยเฉพาะโฮจิมินห์ทุกที่มีไวไฟ (WiFi) คนเวียดนามหาข้อมูล และซื้อของบนแพลตฟอร์มออนไลน์มากขึ้น เพราะไลฟ์สไตล์เปลี่ยนมาใช้มือถือซื้อของ

โดยเฉพาะกลุ่มหนุ่มสาวคุ้นเคยการซื้อสินค้าออนไลน์เป็นอย่างดี อีคอมเมิร์ซจึงเป็นช่องทางศักยภาพสําหรับผู้ค้าปลีก โดยคาดว่ามูลค่าของธุรกิจนี้จะมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 5-10 ของมูลค่าค้าปลีกรวมในอนาคต และในปี 2020 คนเวียดนามประมาณร้อยละ 30 จะซื้อสินค้าและบริการผ่านอินเทอร์เน็ต และมีมูลค่าการใช้จ่ายต่อคนเฉลี่ยอยู่ที่ 350 เหรียญสหรัฐต่อปี (ประมาณ 2 เท่าของมูลค่าปี 2016)

แพลตฟอร์มยอดนิยม

ในไตรมาสสองของปี 2018 “Lazada” มีอัตราเฉลี่ยของผู้เข้าชมเว็บไซต์ 32.7 ล้านคนต่อเดือน ถือเป็นเว็บไซต์ค้าปลีกแบบ multilndustry ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในเวียดนาม โดยมีสถิติการใช้เวลาเข้าชมเว็บไซต์นี้เฉลี่ยครั้งละ 6.3 นาที เป็นสถิติสูงสุดเมื่อเทียบกับเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซอื่น ตรงนี้น่าสนใจมาก

โอกาสอีคอมเมิร์ซในเวียดนาม

ตอนนี้มากกว่า 60% เป็นคนทำงานอายุไม่มาก และมีครอบครัวแล้ว (20-30 ปี) เพราะฉะนั้น รัฐบาลเวียดนามเริ่มสร้างประชากร จึงไม่แปลกใจเลยว่าช่วงวัยกลุ่มใหญ่ คือ วัยทำงานที่ยังเป็นวัยรุ่น ขณะที่หนุ่มสาวรุ่นใหม่เปิดรับเทคโนโลยี โมเดิร์นเทรดเข้ามาแทนที่ร้านค้า โชห่วย และเป็นกลุ่มทุนจากต่างประเทศเป็นหลัก เช่น คนโฮจิมินห์ชอบสินค้าไทย ทำให้มีนักธุรกิจไทยเข้ามาลงทุนโฮจิมินห์เป็นทุนรายใหญ่ค่อนข้างมาก ส่วนรายเล็กก็เข้ามาเยอะเหมือนกัน เพราะคนโฮจิมินห์ชอบความทันสมัย ตื่นตัว ผู้ประกอบการไทยจึงสนใจมาลองตลาด แต่เราจะบอกว่าโดยเนเจอร์คนเวียดนามต้องมีพาร์ตเนอร์ที่เป็นคู่คิดคู่ค้า ประกอบกับรัฐบาลเวียดนามสนับสนุนแมตชิ่ง

จากสถิติในปี 2017 ตลาดอีคอมเมิร์ซเวียดนามโตขึ้นร้อยละ 25 เมื่อเทียบกับปี 2016 โดยมีรายได้รวมจากการค้าในรูปแบบ B2C ผ่านระบบอีคอมเมิร์ซในปี 2016 มีมูลค่า 5 พันล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 3 ของมูลค่าค้าปลีกรวมทั้งหมดในประเทศ และตัวเลขการใช้จ่ายผ่านโลกออนไลน์ต่อคนในปี 2016 เฉลี่ยที่ 170 เหรียญสหรัฐ นับเป็นตัวเลขที่น้อยอยู่ แต่ในขณะเดียวกันก็แสดงให้เห็นว่า ธุรกิจอีคอมเมิร์ซในเวียดนามยังมีศักยภาพในการเติบโตอีกมาก ทำให้ปี 2018 เวียดนามมีบัญชีผู้ใช้งานสมาร์ทโฟนลงทะเบียนไว้เกือบ 50 ล้านบัญชี และมีจํานวนผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ต 64 ล้านบัญชี เพิ่มขึ้นร้อยละ 27.5

หากดูโครงสร้างรัฐบาลวางยุทธศาสตร์ในปี 2020 จะมีเครือข่ายขนส่ง จัดส่งสินค้า และระบบ fulfillment services เพื่อรองรับการขยายตัวของธุรกิจอีคอมเมิร์ซในทุกจังหวัดและทุกเมืองทั่วประเทศ และจะขยายตัวต่อไปยังระดับภูมิภาค

เอกชนไทยต้องเตรียมตัว

ต้องบอกก่อนเลยว่า กฎหมาย กฎระเบียบการค้าเยอะมาก แม้รัฐบาลกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศให้คนรุ่นใหม่ในประเทศทำธุรกิจแล้วก็ยังเปิดทางต่างชาติด้วย ฉะนั้น อะไรก็ตามที่เอื้อก็จะช่วย แต่คนไทยที่จะมาต้องหาเอเย่นต์ให้ดี ศึกษาตลาดให้ดี หรือโฟกัสกลุ่มเป้าหมายมาก่อน ไม่ใช่มาหาข้างหน้าก็ยากและไม่มั่นคง คือ การเข้ามาก่อนก็ดี แต่เข้ามาแล้วต้องพร้อม ต้องศึกษากฎหมาย สร้างคอนเน็กชั่นรัฐและคู่ค้า ซึ่งทางไทย
เทรดเวียดนามมีทั้งฮานอยและโฮจิมินห์ก็ทำหน้าที่ช่วยขยายตลาดอยู่แล้ว

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ อย่าลืมกดติดตาม
และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”