วิกฤต “กาตาลุญญา” ความท้าทายบทใหม่ผู้นำสเปน-

เทรนด์การ “แยกตัว” ในยุโรปทยอยเกิดขึ้นเป็นระลอก ไม่ว่าจะเป็นแยกออกจากสหภาพยุโรป (อียู) ของอังกฤษที่เรียกว่า เบร็กซิต จนถึงการต่อสู้ของพรรคการเมืองที่หนุนการลาออกจากอียูในประเทศต่าง ๆ และล่าสุดเกิดเหตุการณ์ความรุนแรงในแคว้นกาตาลุญญา ภายหลังจากที่ประชาชนในกาตาลุญญาออกมาทำประชามติเพื่อแยกตัวออกจากสเปน

“กาตาลุญญา” (Catalonia) เป็นแคว้นปกครองตนเองแห่งหนึ่งในสเปน ประกอบด้วย 4 จังหวัด ได้แก่ บาร์เซโลนา, ฌิโรนา, แยย์ดา และตาร์ราโกนา ได้รับการกำหนดให้เป็นชาติตามธรรมนูญการปกครองตนเองของแคว้น โดยบาร์เซโลนาซึ่งเป็นเมืองหลวงเป็นเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสองของสเปน และเป็นมหานครอุตสาหกรรมที่สำคัญแห่งหนึ่งของยุโรป ทำให้กาตาลุญญาเป็นแคว้นมีพลวัตทางเศรษฐกิจมากที่สุดของสเปน ณ วันนี้

อย่างไรก็ตาม การทำประชามติแยกออกมาเป็นสาธารณรัฐของชาวกาตาลันในวันที่ 1 ตุลาคมนั้น ไม่ได้รับความเห็นชอบจากรัฐบาล ทำให้คืนก่อนการเลือกตั้ง ประชาชนได้ออกมานอนเฝ้าคูหาเลือกตั้งเพื่อรักษาสิทธิพื้นฐานในการแสดงความคิดเห็น

การลงประชามติจึงเกิดขึ้นท่ามกลางความวุ่นวายเมื่อรัฐบาลกลางส่งกองกำลังเข้ามาสกัด รัฐบาลกาตาลันระบุว่า คูหาถูกปิดไปกว่า 319 คูหา ขณะที่รัฐบาลกลางสเปนระบุว่า ปิดไปทั้งหมด 92 คูหา

อย่างไรก็ตาม ผลจากอีกราว 2,000 คูหามีผู้ออกมาใช้สิทธิ์ 2.2 ล้านคนจาก 5.3 ล้านคน ราว 90% ต้องการแยกตัวเป็นอิสระ ทั้งนี้ รัฐบาลกาตาลันระบุว่า มีอีกกว่า 7 แสนเสียงที่ไม่สามารถนับได้เนื่องจากคูหาถูกปิดไป โดยความรุนแรงจากการปะทะที่เกิดขึ้นยังทำให้มีผู้บาดเจ็บกว่า 800 ราย

แม้ว่า “คาร์ล ปุยเดอมองต์” นายกรัฐมนตรีแคว้นจะประกาศว่า กาตาลุญญามีสิทธิ์ในการแยกจากสเปน แต่รัฐบาลกลางและศาลรัฐธรรมนูญสเปนมีคำสั่งให้การลงประชามติเป็น “โมฆะ” เนื่องจากความวุ่นวายที่เกิดขึ้น

ขณะที่สหภาพแรงงานในกาตาลุญญาประกาศเตรียมหยุดงานประท้วงรัฐบาลมาดริด 3 ต.ค.นี้ กว่า 40 แห่ง

สาเหตุที่ต้องการแยกตัวเนื่องจากปัญหาว่างงานของคนรุ่นใหม่ที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ ทางแคว้นมองว่าหากแยกตัวออกมา พวกเขาจะสามารถฟื้นฟูเศรษฐกิจได้ดีกว่า นอกจากนี้ประชาชนส่วนมากรับไม่ได้กับการคอร์รัปชั่นของนายกรัฐมนตรีสเปน “มาริอาโร ราฮอย” และต้องการที่จะใช้ภาษาและวัฒนธรรมของตนเอง

โดยผลสำรวจอัตราการว่างงานของแคว้นกาตาลุญญาในไตรมาส 2 ปี 2017 อยู่ที่ 13.2% เมื่อเทียบกับสเปนทั้งประเทศที่มีอยู่ที่ 17.2%

“ทอม เบอร์ริดจ์” นักข่าวบีบีซีในกรุงบาร์เซโลนา รายงานว่า รัฐบาลกลางจะจัดการประชุมกับพรรคการเมืองสเปนเพื่อพูดคุยถึงวิกฤตการณ์การเมืองที่ใหญ่ที่สุดที่เคยเกิดขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา

นักวิเคราะห์มองว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในกาตาลุญญาจะก่อให้เกิดความระคายเคืองใจแก่สหภาพยุโรป การลงคะแนนเสียงที่เกิดขึ้นอาจทำให้เขตปกครองตนเองอื่น ๆ ในยุโรป เช่น สกอตแลนด์ของอังกฤษ หรือแฟลนเดอรส์ของเบลเยียม อยากจะเร่งให้เกิดประชามติของตนเองขึ้น

นอกจากนี้การที่รัฐบาลกลางสั่งให้กองกำลังเข้าปราบปรามการลงประชามติ ทำให้เกิดการใช้ความรุนแรงนั้น อาจจะกลายเป็นความท้าทายครั้งใหม่ต่อเส้นทางการเมืองของราฮอย เนื่องจากจะทำให้คะแนนนิยมในตัวเขาลดลงได้