เกณฑ์ใหม่ ‘ประกันสังคม’

บทบรรณาธิการ

จัดเต็มสุด ๆ กับการประชุม ครม.สัญจร ที่ จ.อุดรธานี ทั้งมีมติเห็นชอบและอนุมัติหลักการในหลายเรื่องที่เสนอเข้ามา เรื่องที่ถูกจับตามากที่สุดไม่พ้นการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิต เพิ่มภาษีนำเข้ารถยนต์ BEV (รถยนต์ไฟฟ้า 100%) และ REEV (รถยนต์พลังงานผสมชาร์จได้ และขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า) เป็นอัตรา 35% บังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2570 เป็นต้นไป

อีกประเด็นที่ร้อนแรงไม่แพ้กันเมื่อมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ..) พ.ศ… ขยายอายุผู้ประกันตนและเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้ โดยเพิ่มอายุขั้นสูงของลูกจ้างมาตรา 33 จากเดิม 60 ปี เป็นไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ เพื่อรองรับแรงงานสูงอายุ นอกจากนี้ยังเปิดให้ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน สามารถเลือกรับเงินบำนาญชราภาพหรือบำเหน็จชราภาพได้เมื่ออายุครบ 55 ปี หรือเมื่อความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง จากเดิมรับได้เแค่บำนาญ

ส่วนผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 60 เดือน สามารถขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนอายุ 55 ปีได้ในกรณีเกิดภัยพิบัติร้ายแรงต่อความเป็นอยู่ หรือนำเงินชราภาพบางส่วนไปเป็นหลักประกันกู้เงินกับสถาบันการเงินที่ทำความตกลงกับสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ทั้งนี้วงเงินไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินชราภาพ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างขั้นสูง

การปรับเกณฑ์ครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางปัญหาการเลือกตั้ง สปส.ที่ยืดเยื้อมาพักใหญ่ รวมถึงการปรับสูตรคำนวณเงินบำนาญเป็นสูตรแคร์ ที่เปลี่ยนจากเดิมคิดเฉลี่ยเงินเดือน 60 เดือนสุดท้าย มาเป็นเฉลี่ยตลอดอายุการทำงาน เพื่อแก้ปัญหาแรงงานในกลุ่ม ม.33 ที่ย้ายออกไปสมัคร ม.39 เมื่อเกษียณแล้วได้รับบำนาญน้อยลงอย่างมีนัย เพราะสมทบเงินเข้า สปส.น้อยกว่า ม.33 และยังไม่มีนายจ้างช่วยสมทบด้วย ซึ่งรอประกาศใช้อย่างเป็นทางการ

และไม่ต่างจากหลายนโยบายที่ออกมา เมื่อการสื่อสารไปยังสาธารณชนไม่ชัดเจน จนสร้างความสับสนและเข้าใจผิดพอสมควร ทั้งที่จริงแล้วการยืดอายุกลุ่ม ม.33 จ่ายเงินเข้า สปส.จาก 60 ปี เป็น 65 ปี เป็นเรื่องเฉพาะกลุ่มเท่านั้น สำหรับพนักงานที่เกษียณในช่วงอายุ 55 ปี หรือ 60 ปี แล้วได้รับการจ้างงานต่อ ซึ่งปัจจุบันมีจำนวนมากขึ้นตามสังคมสูงอายุ และบางคนยังอยากทำงานต่อด้วยเหตุผลต่าง ๆ กัน ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่เริ่มใช้กันในหลายประเทศ และอีกหลายประเทศกำลังจะขยายอายุเกษียณด้วย

ส่วนกลุ่มที่เกษียณแล้วไม่ได้รับการว่าจ้าง หรือไม่อยากทำงานต่อและจ่ายเงินเกิน 180 เดือน ขอรับสิทธิเงินบำนาญได้ตามปกติ รวมถึงเกณฑ์ใหม่ที่ออกมายังสามารถขอรับบำเหน็จก้อนเดียวได้ด้วย ถือเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เพราะมีทางเลือกให้ผู้ประกันตน ม.33 มากขึ้น โดยเกณฑ์ใหม่นี้ สปส.ควรเร่งทำความเข้าใจถึงสาระสำคัญ เหตุและผลในการดำเนินการ เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน และสำคัญที่สุดต้องแสดงบัญชีให้เห็นชัดเจนว่าเงิน สปส.ยังมีเพียงพอ ทั้งการดำเนินงานและจ่ายคืนผู้ประกันตน