ธปท. ชี้สงครามอิหร่าน หนุนเงินเฟ้อกลับเข้ากรอบเร็วกว่าคาด

ธปท.ร่อนจดหมายเปิดผนึกถึงรัฐมนตรีกระทรวงการคลัง แจงเงินเฟ้อหลุดกรอบเป้าหมายนโยบายการเงิน 1-3% ชี้สงครามตะวันออกกลางหนุนเงินเฟ้อทั่วไปกลับเข้ากรอบเร็วกว่าคาด จากเดิมครึ่งหลังของปี 2570 ตามราคาน้ำมันปรับเพิ่มขึ้น ยันไทยยังไม่เข้าสู่ภาวะเงินฝืด มองลดดอกเบี้ยเหลือ 1% ไม่ต่ำจนเกินไปยังสามารถรองรับความเสี่ยงได้

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ส่งจดหมายเปิดผนึกถึงรัฐมนตรีกระทรวงการคลัง เรื่อง ชี้แจงการเคลื่อนไหวของอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมา และ 12 เดือนข้างหน้าต่ำกว่าขอบล่างของกรอบเป้าหมายนโยบายการเงินตามที่คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังตกลงร่วมกันเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2568 กำหนดให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปในช่วง 1-3% เป็นเป้าหมายของนโยบายการเงินสำหรับระยะปานกลาง

โดยเป้าหมายในปี 2569 จะดูแลให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปทยอยกลับเข้าสู่เป้าหมายระยะปานกลาง รวมทั้งดูแลไม่ให้เกิดภาวะเงินฝืด หรืออัตราเงินเฟ้อที่ติดลบอย่างต่อเนื่องจากราคาสินค้าและบริการที่ลดลงในวงกว้าง โดยระบุให้ กนง. มีจดหมายเปิดผนึกหากอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมาหรือประมาณการอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนข้างหน้าเคลื่อนไหวออกนอกกรอบเป้าหมายนั้น

เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2569 อัตราเงินฟ้อทั่วไปของเดือนมกราคม 2569 ที่เผยแพร่โดยกระทรวงพาณิชย์อยู่ที่ -0.7% ทำให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมา (เดือนกุมภาพันธ์ 2568 ถึงเดือนมกราคม 2569) อยู่ที่ -0.3% ประกอบกับในรายงานนโยบายการเงินไตรมาสที่ 4 ปี 2568 กนง.ประเมินว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนข้างหน้า (เดือนกุมภาพันธ์ 2569 ถึงเดือนมกราคม 2570) จะอยู่ต่ำกว่าขอบล่างของกรอบเป้าหมายนโยบายการเงินในปัจจุบัน

ดังนั้น กนง. จึงขอเรียนชี้แจงใน 3 ประเด็น ได้แก่ 1.สาเหตุของเงินเฟ้อที่ต่ำในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา 2.แนวโน้มเงินเฟ้อในระยะข้างหน้า และระยะเวลาที่คาดว่าจะกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมาย และ 3.การดำเนินนโยบายการเงินเพื่อให้อัตราเงินเฟ้อกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายในระยะปานกลาง

โดยมีรายละเอียดดังนี้

1.สาเหตุของเงินเฟ้อที่ต่ำในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมา ต่ำกว่ากรอบเป้าหมายจากปัจจัยด้านอุปทานในหมวดพลังงานและอาหารสดเป็นสำคัญ ขณะที่อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานยังเป็นบวกใกล้เคียง ค่าเฉลี่ยในอดีต

โดยราคาพลังงานลดลงตามราคาน้ำมันในตลาดโลก จากค่าเฉลี่ย 12 เดือนก่อนหน้าที่ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เป็นเลี่ยที่ 68 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล (เดือนกุมภาพันธ์ 2568 ถึงเดือนมกราคม 2569) เนื่องจากความกังวลต่อภาวะเศรษฐกิจโลก ประกอบกับภาครัฐมีมาตรการช่วยเหลือ ค่าครองชีพผ่านการลดค่าไฟฟ้า ทำให้ราคาหมวดพลังงานหดตัวที่ 5.3% สำหรับราคาอาหารสดหดตัว ที่ 0.6% โดยราคาผักลดลงตามผลผลิตที่เพิ่มขึ้นจากสภาพอากาศที่เอื้ออำนวย ประกอบกับผลของฐานที่สูงจากภาวะภัยแล้งในปีก่อน

สำหรับอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานทรงตัวเฉลี่ยอยู่ที่ 0.8% ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ส่วนหนึ่งจากต้นทุนที่อยู่ในระดับต่ำ ประกอบกับการแข่งขันจากสินค้านำเข้าราคาถูกจากต่างประเทศที่สูงขึ้นต่อเนื่อง อีกส่วนหนึ่งจากแรงกดดันด้านอุปสงค์ที่มีจำกัด ตามเศรษฐกิจที่ขยายตัวต่ำกว่าศักยภาพ อัตราเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับต่ำจึงสะท้อนทั้งปัจจัยชั่วคราวที่จะทยอยคลี่คลาย และปัจจัยเชิงโครงสร้าง ที่กระทบสินค้าบางหมวดเป็นพิเศษซึ่งกดดันแนวโน้มเงินเฟ้อต่อเนื่อง

ทั้งนี้ อัตราเงินเฟ้อที่ต่ำกว่ากรอบเป้าหมายไม่ได้สะท้อนภาวะเงินฝืด สะท้อนจาก 1.ราคาสินค้าและบริการที่ไม่ใช่พลังงานและอาหารสดไม่ได้ปรับลดลงต่อเนื่องและเป็นวงกว้าง 2.อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานและเครื่องชี้แนวโน้มเงินเฟ้อที่ขจัดปัจจัยชั่วคราวออกยังเป็นบวก สะท้อนว่าราคาสินค้าไม่ได้จะลดลงต่อเนื่อง และ 3.อัตราเงินเฟ้อคาดการณ์ระยะปานกลางของสาธารณชนยังอยู่ในกรอบเป้าหมาย

2.แนวโน้มเงินเฟ้อในระยะข้างหน้า และระยะเวลาที่คาดว่าจะกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายในการประชุมเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 กนง. ประเมินว่า อัตราเงินเฟ้อทั่วไปจะมีแนวโน้มอยู่ในระดับต่ำแต่จะทยอยปรับเพิ่มขึ้นและกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายได้ในช่วงครึ่งหลังของปี 2570

อย่างไรก็ดี สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นมา อาจทำให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายได้เร็วกว่าที่คาด ตามราคาน้ำมันที่ปรับเพิ่มขึ้นมากกว่าที่ประเมินไว้ รวมถึงภาคการผลิต การขนส่ง และห่วงโซ่อุปทานโลกที่อาจหยุดชะงัก (supply disruptions)

ทั้งนี้ ผลกระทบต่ออัตราเงินเฟ้อยังมีความไม่แน่นอนสูง ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและความยืดเยื้อของสงคราม ท่าทีการตอบโต้ และการปรับตัวของประเทศเศรษฐกิจหลักต่างๆ รวมถึงมาตรการบรรเทาค่าครองชีพของภาครัฐ ซึ่ง กนง. จะติดตามพัฒนาการของเงินเฟ้ออย่างใกล้ชิดเพื่อดูแลให้อัตราเงินเฟ้อในระยะปานกลางไม่สูงหรือต่ำจนเกินไปจนกระทบต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจการเงิน

3.การดำเนินนโยบายการเงินเพื่อให้อัตราเงินเฟ้อกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายในระยะปานกลาง ภายใต้กรอบเป้าหมายเงินเฟ้อแบบยึดหยุ่น (Flexible Inflation Targeting) กนง. มุ่งดูแลเสถียรภาพด้านราคา ควบคู่ไปกับการขยายตัวของเศรษฐกิจที่สอดคล้องกับศักยภาพและเสถียรภาพระบบการเงิน โดยตั้งแต่ปลายปี 2567 กนง. ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายรวม 6 ครั้ง เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจไทยที่ยังมีแนวโน้มขยายตัวต่ำกว่าศักยภาพและเงินเฟ้อที่มีความเสี่ยงด้านต่ำ ตลอดจนได้คำนึงถึงความเสี่ยงต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจการเงินอย่างรอบด้าน

ทั้งนี้ กนง. ได้ดำเนินการอย่างเต็มที่ในการดูแลเงินเฟ้อในระยะปานกลางให้กลับเข้าสู่กรอบเป้าหมาย โดยได้ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายเพื่อยึดเหนี่ยวการคาดการณ์เงินเฟ้อระยะปานกลางที่มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นในการประชุม กนง. ล่าสุด ส่งผลให้อัตราดอกเบี้ยนโยบายลดลงมาอยู่ที่ 1% ต่อปี ซึ่งเป็นระดับที่ต่ำกว่าประเทศอื่นๆ มาก นอกจากนี้ยังเป็นระดับที่ต่ำใกล้เคียงกับช่วงวิกฤต COVID-19 จึงถือเป็นระดับที่ผ่อนคลายเพียงพอและสนับสนุนให้เงินเฟ้อทยอยกลับเข้าสู่เป้าหมายในระยะปานกลางและเอื้อต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ

อีกทั้งอัตราดอกเบี้ยที่ 1% เป็นระดับที่ไม่ต่ำจนเกินไปในการรองรับความเสี่ยงต่าง ๆ โดยเฉพาะความเสี่ยงที่เงินเฟ้ออาจปรับสูงขึ้นภายใต้บริบทที่มีความไม่แน่นอนสูงในระยะข้างหน้า

โดย กนง.จะติดตามพัฒนาการและความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจและการเงินอย่างใกล้ชิด และดำเนินนโยบายการเงินให้เหมาะสมกับแนวโน้มเศรษฐกิจและการเงินที่เปลี่ยนแปลงไป

ดร.ดอน นาครทรรพ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายนโยบายการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า จากจดหมายเปิดผนึกเรื่องเงินเฟ้อหลุดกรอบเป้าหมายการเงิน 1-3% ซึ่ง ณ ตอนที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) เป็นช่วงก่อนเกิดสงคราม (วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569) กนง.มองว่าเงินเฟ้อมีโอกาสที่จะเข้ากรอบช้ากว่าที่ประเมินไว้ ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งของการปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย

อย่างไรก็ตาม ในสถานการณ์ปัจจุบัน ธปท.คาดว่าเงินเฟ้อจะกลับเข้ากรอบในปี 2569 โดย ธปท.จะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพื่อดูแลให้อัตราเงินเฟ้อในระยะปานกลางไม่สูงหรือต่ำจนเกินไปจนกระทบต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจการเงิน