TISA ทิศทางลงตัว รอคลังเคาะวงเงิน ก.ล.ต. เร่งปูระบบรับออม-ลงทุนระยะยาว

ก.ล.ต. เผยความคืบหน้า TISA หลังหารือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทิศทางหลักเริ่มลงตัว เดินหน้าเตรียมระบบรองรับกับผู้ประกอบธุรกิจ เหลือรอคลังเคาะวงเงิน พร้อมวางโครงสร้าง “1 บัญชี 2 เป้าหมาย” หวังดึงคนไทยจากเงินฝากสู่การลงทุน

นางพรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เปิดเผยความคืบหน้าการผลักดันโครงการบัญชีการออมการลงทุนส่วนบุคคล หรือ Thailand Individual Savings Account (TISA) ว่าขณะนี้ทิศทางหลักของโครงการมีความชัดเจนมากขึ้น หลังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีแนวทางสอดคล้องกัน โดยขั้นตอนต่อไปจะเป็นการขับเคลื่อนรายละเอียดและเตรียมระบบงาน เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจสามารถรองรับการให้บริการได้

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดสำคัญ โดยเฉพาะวงเงินลงทุนที่จะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี ยังต้องขึ้นอยู่กับการพิจารณาของกระทรวงการคลัง เนื่องจากเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับนโยบายภาษีและผลกระทบต่อรายได้ภาครัฐ

ก.ล.ต. มองว่า TISA ไม่ควรถูกมองเพียงเป็นมาตรการลดหย่อนภาษีรอบใหม่ แต่ต้องการให้เป็นโครงสร้างพื้นฐาน ด้านการออมและการลงทุนของประเทศ เพื่อสร้างพฤติกรรมการลงทุนระยะยาว และลดการพึ่งพามาตรการกระตุ้นการลงทุนเป็นครั้งคราว แนวคิดดังกล่าวสอดคล้องกับทิศทางของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งกระทรวงการคลัง ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) และสภาธุรกิจตลาดทุนไทย (FETCO) ซึ่งเห็นภาพร่วมกันถึงการสร้างระบบการออมที่สามารถเปลี่ยนเงินออมของประชาชนไปสู่การลงทุนระยะยาวได้มากขึ้น

สำหรับโครงสร้างเบื้องต้นของ TISA จะเป็น 1 บัญชี รองรับการออม 2 วัตถุประสงค์ โดยแต่ละส่วนจะมีรูปแบบสิทธิประโยชน์ทางภาษีแตกต่างกัน ส่วนแรกคือ การออมเพื่อเกษียณ ซึ่งมีแนวคิดนำผลิตภัณฑ์เพื่อการเกษียณที่มีอยู่มาอยู่ภายใต้โครงสร้างเดียวกัน เช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) รวมถึงประกันบำนาญ

หลักการสำคัญคือเพิ่มความยืดหยุ่นให้ประชาชนสามารถจัดสรรการออมระหว่างผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้ตามความเหมาะสม ภายใต้วงเงินที่ภาครัฐกำหนด ขณะที่สิทธิทางภาษีจะอยู่ในรูปแบบที่ผู้ลงทุนคุ้นเคย คือสามารถนำเงินลงทุนไปลดหย่อนเงินได้ก่อนคำนวณภาษี

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดเพิ่มทางเลือกให้สามารถลงทุนโดยตรงได้ หากผู้ลงทุนมีความรู้และสามารถรับความเสี่ยงได้เหมาะสม จากเดิมที่ผลิตภัณฑ์เพื่อการเกษียณส่วนใหญ่เป็นการลงทุนผ่านตัวกลาง เช่น กองทุนรวม

ส่วนที่สองจะเป็นการลงทุนระยะยาวที่ได้รับยกเว้นภาษีจากผลตอบแทน แตกต่างจากฝั่งการออมเพื่อเกษียณที่ให้สิทธิลดหย่อนจากเงินที่นำไปลงทุน โดยหากผู้ลงทุนปฏิบัติตามเงื่อนไข จะได้รับยกเว้นภาษีจากผลตอบแทน เช่น ดอกเบี้ยและเงินปันผล โดยผลิตภัณฑ์หลักที่สามารถนำมาใช้ภายใต้แนวคิดดังกล่าว ได้แก่ หุ้น พันธบัตร และตราสารหนี้ ซึ่งจะต้องลงทุนผ่านบัญชีหรือระบบของโครงการ เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงข้อมูลและตรวจสอบการใช้สิทธิทางภาษีได้

ทั้งนี้ โครงสร้างดังกล่าวจะช่วยสร้างเงินลงทุนระยะยาวเข้าสู่ตลาดทุน โดยเฉพาะเงินออมเพื่อเกษียณ ซึ่งถือเป็นเม็ดเงินที่มีคุณภาพ เนื่องจากมีระยะเวลาการลงทุนยาวและไม่ได้เคลื่อนย้ายตามความผันผวนระยะสั้นได้ง่าย โดยในหลายประเทศ เงินเกษียณเป็นหนึ่งในแหล่งเงินสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนตลาดทุนในระยะยาว

ขณะเดียวกัน TISA ยังถูกวางให้เป็นเครื่องมือช่วยขยายฐานผู้ลงทุน ปัจจุบันประเทศไทยมีบัญชีซื้อขายหุ้นมากกว่า 7 ล้านบัญชี แต่เมื่อหักบัญชีซ้ำออกจะเหลือผู้ลงทุนประมาณ 5 ล้านคน ขณะที่จำนวนผู้ลงทุนที่มีความเคลื่อนไหว หรือ Active ในช่วงประมาณ 6 เดือน มีไม่ถึง 1 ล้านคน เมื่อเทียบกับประชากรกว่า 60 ล้านคน

ก.ล.ต. จึงมองว่ายังมีพื้นที่อีกมากในการดึงประชาชนที่ปัจจุบันออมเงินผ่านระบบธนาคารให้เข้ามาลงทุนผ่านผลิตภัณฑ์ตลาดทุน ไม่ว่าจะเป็นหุ้น พันธบัตร ตราสารหนี้ หรือหน่วยลงทุน โดยใช้แรงจูงใจทางภาษีควบคู่กับการสร้างระบบที่เอื้อต่อการลงทุนระยะยาว

สำหรับความพร้อมด้านระบบ ก.ล.ต. อยู่ระหว่างทำงานร่วมกับผู้ประกอบธุรกิจ โดยมีแนวทางต่อยอดจากโครงสร้างระบบที่รองรับผลิตภัณฑ์เพื่อการเกษียณที่มีอยู่แล้ว และไม่ได้กำหนดว่าผู้ประกอบธุรกิจทุกรายจะต้องพร้อมให้บริการพร้อมกัน โดยผู้ให้บริการที่มีความพร้อมสามารถเข้าร่วมได้ก่อน

ดังนั้น ขั้นตอนสำคัญจากนี้จะอยู่ที่การสรุปรายละเอียดร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการกำหนดวงเงินและสิทธิประโยชน์ทางภาษีจากกระทรวงการคลัง ควบคู่กับการเตรียมระบบของภาคธุรกิจ เพื่อให้ TISA สามารถนำไปใช้ได้จริง

ก.ล.ต. คาดหวังว่า หากสามารถขับเคลื่อนโครงสร้างดังกล่าวได้ จะช่วยเปลี่ยนพฤติกรรมประชาชนจากการออมเพียงอย่างเดียวไปสู่การออมผ่านการลงทุนระยะยาว พร้อมสร้างฐานเงินลงทุนที่มีความมั่นคงให้ตลาดทุน และเป็นประโยชน์ทั้งต่อผู้ลงทุนและภาคธุรกิจที่ต้องการระดมทุนในระยะยาว