อิสราเอล-ปาเลสไตน์ : อิสราเอลออกกฎใหม่ให้คนเดินทางไปเวสต์แบงก์ต้องสำแดงความสัมพันธ์กับชาวปาเลสไตน์

• โยแลนด์ เนลล์
• บีบีซี นิวส์ เยรูซาเลม

ตามกฎเกณฑ์ใหม่ ชาวต่างชาติต้องแจ้งกระทรวงกลาโหมของอิสราเอลว่า พวกเขามีความรักกับชาวปาเลสไตน์ที่อยู่ในเขตเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครองหรือไม่

ถ้าพวกเขาแต่งงานกัน พวกเขาจะต้องเดินทางออกจากเขตเวสต์แบงก์หลังจากอยู่อาศัยนาน 27 เดือน และห้ามกลับเข้ามาอย่างน้อยเป็นเวลาครึ่งปี

นี่คือส่วนหนึ่งของการเพิ่มความเข้มงวดของกฎเกณฑ์สำหรับชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่หรือต้องการที่จะเดินทางเข้ามาในเขตเวสต์แบงก์

องค์กรเอกชนของอิสราเอลและปาเลสไตน์กล่าวหาอิสราเอลว่า “เพิ่มข้อจำกัดไปสู่ระดับใหม่” กฎเกณฑ์ใหม่นี้ มีกำหนดจะบังคับใช้วันจันทร์นี้ (5 ก.ย.)

ที่มาของภาพ, Getty Images

กฎเกณฑ์ซึ่งระบุอยู่ในเอกสารขนาดยาวรวมถึงการกำหนดให้ชาวต่างชาติต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ทางการอิสราเอลภายในเวลา 30 วัน หลังจากเริ่มมีความสัมพันธ์ฉันชู้สาวกับผู้ที่ถือบัตรประจำตัวประชาชนปาเลสไตน์

กฎเกณฑ์ใหม่ต่อมหาวิทยาลัยปาเลสไตน์รวมถึงการกำหนดโควตาวีซ่านักศึกษา 150 คน และอาจารย์ชาวต่างชาติ 100 คน ขณะที่ไม่มีข้อจำกัดเช่นนี้กับมหาวิทยาลัยของอิสราเอล

บรรดานักธุรกิจและองค์กรให้ความช่วยเหลือต่าง ๆ ระบุว่า พวกเขาจะได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง กฎใหม่นี้มีการจำกัดที่เข้มงวดของระยะเวลาของวีซ่าและการต่ออายุวีซ่า ในหลายกรณีเป็นการจำกัดให้คนเข้ามาทำงานหรือเป็นอาสาสมัครในเขตเวสต์แบงก์ได้เพียงแค่ไม่เกิน 2-3 เดือน

“นี่เป็นเรื่องของการควบคุมประชากรของสังคมชาวปาเลสไตน์ และการโดดเดี่ยวสังคมชาวปาเลสไตน์จากโลกภายนอก” เจสซิกา มอนเทลล์ ผู้อำนวยการบริหารของ HaMoked องค์กรเอกชนของอิสราเอล ซึ่งยื่นเรื่องคัดค้านกฎเกณฑ์ดังกล่าวต่อศาลสูงของอิสราเอลกล่าว

“พวกเขาสร้างความยุ่งยากมากขึ้นให้กับคนที่ต้องการเข้ามาทำงาน, เป็นอาสาสมัคร, ลงทุน, สอนหนังสือ และเรียนหนังสือในองค์กรของชาวปาเลสไตน์”

“หนึ่งรัฐ สองระบบ”

อิสราเอลยึดเขตเวสต์แบงก์มาจากจอร์แดนในสงครามตะวันออกกลางปี 1967 ปัจจุบัน Cogat หน่วยงานหนึ่งของกระทรวงกลาโหมของอิสราเอล รับผิดชอบในการบริหารการยึดครองดินแดนของปาเลสไตน์

คำสั่งความยาว 97 หน้าของ Cogat มีชื่อว่า ขั้นตอนในการเดินทางเข้ามาและอยู่อาศัยของชาวต่างชาติในเขตจูเดียและซามาเรีย (Procedure for entry and residence of foreigners in the Judea and Samaria area) ซึ่งเป็นชื่อตามพระคัมภีร์ไบเบิลที่อิสราเอลใช้เรียกเขตเวสต์แบงก์ โดยมีการตีพิมพ์ครั้งแรกในเดือน ก.พ. แต่ได้มีการเลื่อนการบังคับใช้ออกไป

ที่มาของภาพ, Getty Images

เอกสารนี้ระบุว่า ได้มีการ “กำหนดระดับอำนาจและกระบวนการพิจารณาการสมัครของชาวต่างชาติที่ต้องการเข้ามาในเขตจูเดียและซามาเรีย”

เอกสารนี้ได้อ้างข้อตกลงสันติภาพเฉพาะกาลที่มีการเห็นชอบร่วมกันในทศวรรษ 1990 ด้วย ซึ่งได้กำหนดให้อิสราเอลเป็นฝ่ายมอบสิทธิการพักอาศัยแก่คู่สมรสและลูกของชาวปาเลสไตน์ที่พักอาศัยอยู่ในเขตเวสต์แบงก์และกาซา และอนุมัติการอนุญาตแก่ผู้ที่ต้องการเดินทางเข้ามาด้วย

กฎเกณฑ์ใหม่นี้ไม่ได้บังคับใช้กับผู้ที่ต้องการเดินทางเยือนอิสราเอล รวมถึงพื้นที่อื่น ๆ ที่ชาวปาเลสไตน์ควบคุมอยู่ในเขตเวสต์แบงก์ และเขตตั้งถิ่นฐานของชาวยิว ในกรณีการเยือนพื้นที่เหล่านั้น จะเป็นไปตามกฎเกณฑ์การตรวจคนเข้าเมืองของอิสราเอล

องค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (Palestine Liberation Organization—PLO) ซึ่งเป็นองค์กรที่เป็นตัวแทนประชาชนชาวปาเลสไตน์ ระบุว่า อิสราเอลนำ “กฎเกณฑ์ที่แบ่งแยกชนชาติมาใช้ ทำให้เกิดลักษณะของการเป็นหนึ่งรัฐและสองระบบที่แตกต่างกันขึ้นมา”

บีบีซีได้ติดต่อ Cogat เพื่อสอบถามเรื่องนี้ แต่ไม่ได้รับการตอบกลับ เจ้าหน้าที่ทางการอิสราเอล ระบุว่า จำเป็นต้องมีข้อจำกัดเกี่ยวกับการเดินทางเข้ามาในพื้นที่ดังกล่าวด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย

สถานะทางกฎหมายที่ไม่แน่นอน

การที่อิสราเอลไม่อนุญาตให้คู่สมรสชาวต่างชาติของชาวปาเลสไตน์ในเขตเวสต์แบงก์อาศัยอยู่เป็นระยะเวลายาวนานนั้น ส่งผลให้ประชาชนหลายพันคนจะต้องอาศัยอยู่ในพื้นที่โดยมีสถานะทางกฎหมายที่ไม่แน่นอน

กลุ่มเคลื่อนไหวที่ชื่อว่า Right to Enter ได้วิพากษ์วิจารณ์ “เจ้าหน้าที่ทางการอิสราเอลที่มีการปฏิบัติตามอำเภอใจ โหดร้าย และแบ่งแยก” ทำให้เกิด “ความยุ่งยากด้านมนุษยธรรมอย่างรุนแรงขึ้น” สำหรับคู่สมรสชาวต่างชาติ ส่งผลให้พวกเขาจำเป็นต้องแยกจากครอบครัวที่อยู่ในเขตเวสต์แบงก์

กลุ่มนี้ระบุว่า ขั้นตอนใหม่นี้จะทำให้ “ข้อจำกัดต่าง ๆ ที่ใช้อยู่ในตอนนี้หลายอย่างเลวร้ายลงและกลายเป็นเรื่องถูกต้องตามระเบียบ” และ “จะบังคับให้หลายครอบครัวต้องย้ายออกไป หรือพักอาศัยในต่างประเทศ เพื่อที่จะได้อยู่เป็นครอบครัวเดียวกัน”

การเดินทางเยี่ยมญาติบางประเภทไม่ได้รวมอยู่ในกฎเกณฑ์ใหม่นี้ รวมถึงการเดินทางเยี่ยมพี่น้อง ปู่ย่าตายาย และหลาน

ขณะที่คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ระบุว่า ทางคณะกรรมาธิการยุโรปได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับข้อจำกัดต่อนักศึกษาและนักวิชาการชาวต่างชาติที่มหาวิทยาลัยของปาเลสไตน์ต่อเจ้าหน้าที่ทางการอิสราเอล “ระดับสูงสุด” แล้ว

ในปี 2020 มีนักศึกษาระดับอุดมศึกษาและเจ้าหน้าที่ของยุโรปจำนวน 366 คน เดินทางไปยังเขตเวสต์แบงก์ในโครงการอีราสมุสพลัส (Erasmus+) และในช่วงเวลาเดียวกันก็มีชาวยุโรป 1,671 คน อยู่ที่องค์กรต่าง ๆ ของอิสราเอล

“การที่อิสราเอลได้ประโยชน์อย่างมากจากอีราสมุสพลัส ทางคณะกรรมาธิการฯ เห็นว่า อิสราเอลควรจะอำนวยความสะดวกและไม่ขัดขวางนักศึกษาในการเข้าถึงมหาวิทยาลัยของปาเลสไตน์” มารียา กาเบรียล สมาชิกคณะกรรมาธิการยุโรป กล่าว

ความกังวลด้านธุรกิจ

การยื่นคำร้องคัดค้านขององค์กร HaMoked ต่อศาลสูงของอิสราเอล มีบุคคลเข้าร่วมยื่นด้วย 19 คน

บาสซิม คัวรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบริษัทเภสัชกรรมของปาเลสไตน์แห่งหนึ่งในเขตเวสต์แบงก์ กล่าวว่า ความสามารถในการนำพนักงาน นักลงทุน คนส่งสินค้า และผู้เชี่ยวชาญด้านการควบคุมคุณภาพจากต่างประเทศเข้ามาของเขาคงจะถูกจำกัดอย่างรุนแรง เพราะข้อจำกัดเรื่องวีซ่าและต้นทุนในการเดินทาง

กฎเกณฑ์ใหม่กำหนดให้ชาวต่างชาติที่มีใบอนุญาตให้เดินทางเข้ามาในเขตเวสต์แบงก์เท่านั้น จะต้องเดินทางข้ามพรมแดนทางบกผ่านทางจอร์แดน และสามารถใช้สนามบินเบน กูเรียน ของอิสราเอล เฉพาะกรณีได้รับการยกเว้นเท่านั้น

หนึ่งในผู้ลงทุนรายใหญ่ของนายคัวรีคือชาวจอร์แดน และกฎเกณฑ์ใหม่นี้ก็ได้กีดกันชาวจอร์แดน อียิปต์ โมร็อกโก บาห์เรน และซูดานใต้ด้วย แม้ว่าประเทศเหล่านี้จะมีความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอล

ผู้ถือหนังสือเดินทางจากประเทศเหล่านี้ รวมถึงผู้ที่มีสองสัญชาติ สามารถเดินทางเข้าเขตเวสต์แบงก์ได้เฉพาะกรณีที่ได้รับการยกเว้นและเป็นเรื่องการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเท่านั้น นอกจากนี้ยังอยู่อาศัยได้ในระยะเวลาที่จำกัดด้วย

 

ผู้ที่ยื่นเรื่องร้องเรียนอีกคนหนึ่งคือ ดร.เบนจามิน ธอมสัน ซึ่งเป็นหัวหน้าของ Keys to Health องค์กรการกุศลของแคนาดา ที่ส่งศาสตราจารย์ด้านการแพทย์จากอเมริกาเหนือและสหราชอาณาจักรเข้ามาฝึกอบรมแพทย์ชาวปาเลสไตน์

“ผู้ที่ทำงานในดินแดนของปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง ก็คุ้นเคยอยู่แล้วกับความล่าช้าด้านการบริหารหลายอย่างกว่าที่จะได้รับอนุญาต” เขากล่าว

“กฎเกณฑ์ใหม่เหล่านี้ทำให้ความล่าช้านี้ยิ่งเลวร้ายลงไปอีก เป็นการเพิ่มต้นทุน และทำให้ความสามารถในการคาดการณ์เรื่องการเดินทางเข้าและออกเขตเวสต์แบงก์ล่วงหน้าทำได้ยากขึ้น”

“การกำหนดการเดินทางล่วงหน้านี้มีความจำเป็นในการทำงานการกุศลในเขตเวสต์แบงก์ แม้ว่าจะยังสามารถทำงาน [ที่ได้รับค่าจ้าง] ต่อไปนอกพื้นที่นี้ได้” เขากล่าวต่อว่า กฎเกณฑ์ใหม่นี้อาจจะทำให้บรรดาแพทย์ที่ทำงานได้ค่าจ้างในที่อื่นไม่สามารถเข้ามาทำงานอาสาสมัครได้

ในเดือน ก.ค. ศาลสูงได้ปฏิเสธคำร้องคัดค้านกฎเกณฑ์ดังกล่าวว่า “ยังไม่ถึงเวลาอันควร” โดยระบุว่า Cogat ยังไม่ได้ “ตัดสินใจขั้นสุดท้าย” ในเรื่องนี้ อย่างไรก็ตาม ไม่เคยมีการเปลี่ยนแปลงการประกาศเกี่ยวกับขั้นตอนต่าง ๆ ที่เผยแพร่อย่างเป็นทางการทางออนไลน์ หรือกำหนดการบังคับใช้กฎเกณฑ์เหล่านี้

…..

ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว