คุณสมบัติผู้นำ

คอลัมน์ สามัญสำนึก

โดย สมปอง แจ่มเกาะ

เป็นปกติทุกเช้า หลังฝ่าวิกฤตจราจรมาถึงที่ทำงาน ชีวิตจะเริ่มต้นด้วยชงกาแฟ พร้อมพลิกหนังสือพิมพ์ฉบับโน้นอ่านทีฉบับนี้อ่านที ควบคู่กับการคลิกดูข่าวจากทั่วสารทิศจากโลกออนไลน์ทางหน้าจอคอมพิวเตอร์

ช่วงนี้ยังมีข่าวใหญ่ข่าวดังให้ติดตามหลายเรื่อง หลายอารมณ์ ไล่เรียงมาตั้งแต่ข่าวมหากาพย์หวย 30 ล้าน ของครูปรีชา-ลุงจรูญ ข่าวเจ้าสัวเปรมชัย ซีอีโอ อิตาเลียนไทยฯ กับคดียิงเสือดำ ที่ว่ากันว่า วันนี้คดีเริ่มงวดเข้ามาแล้ว

ถัดมาก็ยังมีข่าวทุจริตเงินสงเคราะห์ผู้ยากไร้และผู้ป่วยโรคเอดส์ในจังหวัดขอนแก่น จากการเปิดโปงของนิสิตฝึกงานชั้นปีที่ 4 ซึ่งตอนนี้ขยายวงกว้างมากขึ้น ๆ หรือล่าสุด กระแสละครดัง บุพเพสันนิวาส ทางช่อง 3 ที่คนติดกันงอมแงมทั้งบ้านทั้งเมือง จนกลายเป็นกระแสฟีเวอร์

เรียกว่าเบียดและกลบข่าวนาฬิกาหรูไปถนัดใจเชียว

ส่วนอีกเรื่องที่ใคร ๆ ก็มักจะหยิบยกขึ้นมาเป็นหัวข้อสนทนาซักถามเสมอ ๆ หนีไม่พ้นเรื่องเศรษฐกิจปากท้อง และการเมืองว่าด้วยเรื่องการเลือกตั้ง

ยิ่งหลังจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) มติผ่านกฎหมายลูก 2 ฉบับ คือ ร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. และร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่ง ส.ว. ความหวังที่จะมีการเลือกตั้งใกล้ความจริงเข้ามาทุกขณะ

แม้จะไม่มีใครฟันธงได้ว่า จะมีการเลือกตั้งเมื่อไร แต่ว่ากันว่า กรอบเวลาที่รัฐบาลวางไว้ในใจน่าจะอยู่ในช่วงราว ๆ เดือนกุมภาพันธ์ 2562 หรือหากจะเร็วกว่านั้นได้ก็ยิ่งดี

ก่อนหน้านี้ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ในฐานะหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ปลดล็อกครั้งสำคัญ ด้วยคำสั่งที่ 53/2560 ไฟเขียวให้กลุ่มการเมืองที่ต้องการจะตั้งพรรคการเมืองใหม่สามารถยื่นคำขอจดทะเบียนพรรคได้

แค่วันแรก (2 มีนาคม) ปรากฏว่ามีกลุ่มต่าง ๆ ทยอยเข้ายื่นถึง 42 กลุ่มเลยทีเดียว

ไอ้เราพลอยดีอกดีใจไปด้วย คิดอยู่ในใจว่าจะหาเวลาว่างไปฝึกเขียนกากบาทอยู่แล้วเชียว

เช้ารุ่งขึ้น วันถัดมา ผมมีโอกาสไปสัมภาษณ์ผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง ขอสงวนนาม บอกคร่าว ๆ ได้ว่า ท่านเป็นนักธุรกิจนักลงทุนที่ท่านผ่านร้อนผ่านหนาวมายาวนาน

นอกจากถามไถ่ท่านถึงสุขภาพแล้ว ผมวกกลับมาถามเรื่องการเลือกตั้งที่หลาย ๆ คนถามถึง

ท่านถอนหายใจเบา ๆ พร้อมกับเปิดความในใจว่า “…ผมชอบพระไตรปิฎกอยู่บทหนึ่ง” พร้อมกับท่องพระไตรปิฎกบทที่ว่าให้ฟัง

ถ้าเมื่อโคทั้งหลาย ว่ายข้ามแม่น้ำไป โคหัวหน้าฝูงว่ายคด

เมื่อโคผู้นำฝูงว่ายคดอย่างนี้ โคทั้งหมดก็ย่อมว่ายคดไปตามกัน

ในมนุษย์ทั้งหลายก็เหมือนกัน ผู้ใดได้รับสมมุติแต่งตั้งให้เป็นใหญ่

ถ้าผู้นั้น ประพฤติไม่เป็นธรรม ประชาชนนอกนี้ก็ประพฤติไม่เป็นธรรม

โดยแท้ ถ้าพระราชาผู้เป็นใหญ่ไม่ตั้งอยู่ในธรรมรัฐก็ย่อมอยู่ไม่เป็นสุขทั่วกัน

ถ้าเมื่อโคทั้งหลาย ว่ายข้ามแม่น้ำไป โคหัวหน้าฝูงว่ายข้ามตรง เมื่อมีโค

ผู้นำฝูงว่ายข้ามตรงอย่างนั้น โคทั้งหมดก็ย่อมว่ายข้ามตรงไปตามกัน

ในหมู่มนุษย์ทั้งหลายก็เหมือนกัน ผู้ใดได้รับสมมุติแต่งตั้งให้เป็นใหญ่

ถ้าผู้นั้น ประพฤติเป็นธรรม ประชาชนนอกนี้ก็ย่อมประพฤติเป็นธรรมไป

ตามโดยแท้ ถ้าพระราชาผู้เป็นใหญ่ตั้งอยู่ในธรรม รัฐก็ย่อมอยู่เป็นสุขทั่วกัน

ท่านย้ำเป็นการทิ้งท้ายว่า คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า มีมานานกว่า 2,500 ปี แต่ก็เป็นอะไรที่ใช้ได้ตลอดกาล

กลับมาถึงที่ทำงาน ผมเสิร์ชกูเกิลหาพระไตรปิฎกบทที่ว่า ซึ่งชื่อว่า “ราโชวาทชาดก ว่าด้วยคุณสมบัติของผู้นำ” และนั่งอ่านหลายรอบ อ่านทวนซ้ำแล้วซ้ำอีก

ครับ ไม่รู้ว่าการเลือกตั้งในอนาคตจะเป็นอย่างไร

คิดไปคิดมา เอาเป็นว่า…เดี๋ยวค่อยไปฝึกกากบาทก็แล้วกัน