สร้างภูมิคุ้มกันดิสรัปชั่นก่อนถูกทำลายล้าง

บทบรรณาธิการ

การประกาศยกเลิกจัดเก็บค่าธรรมเนียมการทำธุรกรรมทางการเงินออนไลน์ของธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาสร้างความฮือฮาให้กับสาธารณชนไม่น้อย เพราะคนส่วนใหญ่คาดไม่ถึงว่าจู่ ๆ แบงก์พาณิชย์จะยอมเฉือนกำไร หั่นรายได้ค่าธรรมเนียมธุรกรรมออนไลน์ปีละ 9 พันล้านบาท และถือเป็นส่วนหนึ่งของรายได้จากค่าธรรมเนียนทั้งระบบกว่า 1.9 แสนล้านบาทต่อปี

แม้หลายปีที่ผ่านมารายได้จากค่าธรรมเนียมของแบงก์พาณิชย์มีแนวโน้มลดน้อยลงตามลำดับ ผลพวงจากภาวะเศรษฐกิจ การแข่งขัน รวมทั้งการปรับเปลี่ยนของเทคโนโลยียุคดิจิทัล โดยเฉพาะกระแสบูมกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ หรืออี-วอลเลต บนแอปพลิเคชั่นมือถือ และการผลักดันโครงการ Na-tional e-Payment ระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์ของรัฐบาล

ส่งผลให้รายได้จากค่าธรรมเนียมการให้บริการที่แบงก์ถูกมองว่าเป็นเสือนอนกินหดหายลงเรื่อย ๆ จากเดิมอยู่ที่ 10% ของรายได้รวมของแบงก์พาณิชย์ ลดเหลือ 4-5% ขณะที่คู่แข่งอย่างฟินเทคแห่เปิดตัวแย่งลูกค้า ทำให้แบงก์ต้องเร่งปรับตัวก่อนจะถูกดิสรัปต์

การพลิกกลยุทธ์ทำธุรกิจแบบคิดนอกกรอบ ด้วยการยกเลิกค่าธรรมเนียมธุรกรรมการเงิน ที่แบงก์ไทยพาณิชย์ชิงลงมือก่อน ตามด้วยแบงก์กสิกรไทย กรุงไทย และกรุงเทพ

แม้เป็นยกแรกของการแข่งขันในสมรภูมิตลาดยุคใหม่ แต่ทุกแบงก์ต่างตั้งเป้าดูดลูกค้าเข้าพอร์ตเพื่อต่อยอดสินค้าและบริการ แน่นอนว่าคงสะเทือนถึงธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ศึกยกที่สอง และสามที่จะมีตามมาจึงน่าจับตาอย่างยิ่ง

และถือเป็นกรณีตัวอย่างการปรับตัวรับการปรับเปลี่ยนของเทคโนโลยี ที่กดดันให้หลากหลายธุรกิจต้องเลิกคิดแบบเดิม ๆ ขณะเดียวกันก็เร่งปรับเปลี่ยนด้วยการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส นำเทคโนโลยียุคใหม่มาปรับใช้สร้างทางเลือกใหม่ที่ยังเปิดกว้างและท้าทาย

แรงกระเพื่อมจากที่แบงก์พาณิชย์ยกเลิกค่าธรรมเนียมจึงไม่ได้มีเป้าหมายเพียงแค่ลดภาระผู้บริโภค แต่โจทย์ใหญ่คือมัดใจลูกค้าทั้งรายเก่ารายใหม่ให้ใช้บริการ เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่าภายใต้สถานการณ์ที่ธุรกิจต้องแข่งขันกันดุเดือดรุนแรงขึ้น หากมุ่งหวังผลแค่ระยะสั้นโดยไม่ให้ความสำคัญกับสิ่งที่จะตามมาในระยะยาว คงยากจะอยู่รอดและไปถึงเป้าหมาย

การพลิกเกมนอกกรอบเดิม ๆ ของแบงก์พาณิชย์รายใหญ่ที่ยอมเฉือนกำไรแลกกับโอกาสในการขยายฐานลูกค้า จึงน่าจะเป็นบทเรียนที่ธุรกิจไทยหลากหลายสาขาต้องนำไปปรับเปลี่ยนนโยบายให้สอดรับกับกระแสดิจิทัลที่กำลังเปลี่ยนโลก สร้างภูมิคุ้มกันก่อนถูกทำลายล้างโดยไม่ทันตั้งตัว