สพฐ.เตือนระวังทองปลอม หลังราคาพุ่งปรี๊ด ผงะผสมโลหะเทคนิคใหม่ ระบาดหนัก ร้านดังสูญเงินกว่า 8 ล้าน เทคนิคพื้นฐานตรวจไม่เจอ แนะซื้อร้านได้มาตรฐาน
วันที่ 6 มีนาคม 2567 ข่าวสดรายงานที่ห้องประชุมสำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ พล.ต.ท.ไตรรงค์ ผิวพรรณ ผบช.สพฐ.ตร. พร้อมด้วย พล.ต.ต.วาที อัศวุตมางกุร ผบก.พฐก. และนายทนง ลีลาวัฒนสุข รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
ร่วมกันแถลงเตือนภัยผู้ประกอบการร้านค้าและประชาชน กรณีการพบการปลอมแปลงโลหะทองคำรูปแบบใหม่ ซึ่งใช้วิธีนำโลหะอื่นมาเจือปนกับโลหะทองคำ ทำให้ทองคำมีลักษณะเหมือนทองคำแท้ แต่มีน้ำหนักและมูลค่าต่ำกว่าทองคำแท้
พล.ต.ท.ไตรรงค์กล่าวถึงตัวอย่างพฤติการณ์ผู้ต้องหาที่เกิดขึ้นว่า คนร้ายได้นำทองคำแท่งประมาณ 2 กิโลกรัมมาขายให้บริษัทห้างทองแห่งหนึ่งในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งก่อนซื้อขายนั้นทางบริษัทได้ตรวจสอบแล้วเบื้องต้นกับร้านตรวจสอบทองคำ
ผลการตรวจสอบทองคำทั้งหมดผ่านการตรวจเปอร์เซ็นต์ได้ตามมาตรฐานที่ 96.5% ร้านทองจึงรับซื้อไว้ในราคาประมาณ 4 ล้านบาท ต่อมาผู้ต้องหาได้นำทองคำแท่งจำนวนประมาณ 2 กิโลกรัมมาขายอีกครั้ง ซึ่งทางร้านได้ตรวจสอบ ผลที่ออกมาก็ยืนยันว่าเป็นทองคำตามมาตรฐานเช่นเดิม โดยรับซื้อไว้เป็นเงินสดจำนวนประมาณ 4 ล้านบาท
จากนั้นทางร้านที่ตรวจสอบทองคำได้ติดต่อกลับมาที่บริษัทห้างทอง เพื่อแจ้งว่าทองที่รับซื้อไว้ครั้งแรก เมื่อนำไปหลอมเพื่อแปรรูปทอง ไม่สามารถนำมาขึ้นเป็นงานได้ เนื่องจากเปราะแตกหัก ซึ่งไม่ใช่ทองมาตรฐาน มีอัตราส่วนทองบริสุทธิ์เจือปนต่ำกว่ามาตรฐาน บริษัทห้างทองจึงทราบว่าถูกหลอกลวง
ผลการตรวจพิสูจน์ของกลุ่มงานตรวจทางเคมี ฟิสิกส์ กองพิสูจน์หลักฐานกลาง พบว่าโลหะที่ใช้ผสมกับโลหะทองคำเป็นธาตุโลหะรีเนียม (Rhenium) และ ทังสเตน (Tungsten) ซึ่งไม่สามารถใช้เทคนิคพื้นฐาน เช่น หยดกรด เผาไหม้ หรือใช้เครื่องมือเอกซเรย์ขนาดเล็กในการตรวจวิเคราะห์เจอได้ จำเป็นต้องใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์ขั้นสูงในการตรวจพิสูจน์
โดยสิ่งที่น่ากังวลของพฤติการณ์นี้คือ ร้านขายทองต้องใช้เครื่องมือ X-ray Fluorescence (XRF) ที่ตั้งค่าให้ตรวจจับธาตุโลหะรีเนียมและทังสเตนตรวจสอบทองคำได้เท่านั้นจึงจะทราบผลทองแท้หรือทองปลอมแปลง
ซึ่งปัจจุบันผู้ประกอบการรายย่อยส่วนมากยังไม่มีเครื่องมือดังกล่าวเนื่องด้วยราคาแพง ส่วนร้านที่มีเครื่อง XRF แล้ว แต่ยังไม่ได้ปรับค่าให้ตรวจธาตุโลหะรีเนียมและทังสเตนก็ไม่สามารถตรวจพิสูจน์ได้เช่นกัน ฉะนั้น ขอให้ผู้ประกอบการที่มีเครื่องมือดังกล่าวปรับการตั้งค่าใหม่ เพื่อให้รองรับกลยุทธ์ของมิจฉาชีพที่เปลี่ยนไป
ส่วนผู้ประกอบการรายใดที่ยังไม่มีเครื่องมือดังกล่าว ทางสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) มีบริการรับตรวจการปลอมแปลงทอง ซึ่งใช้เครื่องมือปฏิบัติการระดับสูง แต่ทั้งนี้มีค่าใช้จ่าย ซึ่งเมื่อตรวจเรียบร้อยจะมีใบรับรองจากทางสถาบันให้ ซึ่งเป็นมาตรฐานสากล
