วัฒนธรรมองค์กร “DEIB” เพื่อความเติบโตอย่างยั่งยืน

คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : ดร.วัลลภา ซึ้งกมลพิสุทธิ์ 
อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาบริหารธุรกิจ วิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล

ประเด็นเรื่องสมรสเท่าเทียมถูกยกขึ้นมาพูดถึงอีกครั้ง หากร่างกฎหมายนี้สำเร็จเสร็จสิ้น จะทำให้ไทยกลายเป็นประเทศแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีกฎหมายแต่งงานของบุคคลเพศเดียวกัน เรื่องนี้ทำให้เราเริ่มคุ้นเคยกับคำว่า “เท่าเทียม” (Equity) และเมื่อนำแนวคิดนี้มาเชื่อมโยงของการดำเนินธุรกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืน ผ่านแนวคิดของ ESG (Environmental, Social, Governance) โดยเฉพาะในมิติของสังคมนั้น ถือว่าเป็นหนึ่งในกุญแจหลักที่ขับเคลื่อนคนในองค์กรได้อย่างเป็นธรรมและเท่าเทียม

การบริหารมิติด้านสังคมถือว่าเป็นสิ่งที่ท้าทาย เนื่องจากแต่ละบุคคลมีความแตกต่าง ไม่ว่าจะเป็นวัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อ และความเป็นอยู่ หากถูกตีกรอบให้ทำงานร่วมกัน และขาดความเข้าใจซึ่งกันและกัน และไม่ยอมรับความแตกต่าง อาจเกิดปัญหาการไม่ให้เกียรติกัน เหยียดหยาม และพูดจาไม่สุภาพ หรือไม่ให้เกียรติต่อกัน

ดังนั้น จึงเกิดแนวทางปฏิบัติด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลสากลที่เกี่ยวกับบริหาร เกี่ยวกับความหลากหลาย ความเท่าเทียม การมีส่วนร่วม และความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง ที่เรียกว่า DEIB (Diversity-ความหลากหลาย, Equity-ความเท่าเทียม, Inclusion-การรวมเข้าด้วยกัน and Belongingness-การมีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง) ซึ่งเริ่มมีการกล่าวถึงกันมากขึ้นในช่วงปีที่ผ่านมา

โดยเป็นแนวคิดที่ช่วยบรรเทาปัญหาการทำงานภายใต้ความแตกต่างของแต่ละบุคคล ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงาน ส่งผลทำให้พนักงานรู้สึกเครียด เกิดความไม่พึงพอใจในงาน หรือทำงานอย่างไม่มีความสุข ไม่รู้สึกผูกพันและเป็นส่วนหนึ่งในองค์กร หากปัญหานี้ไม่ได้รับการแก้ไข อาจส่งผลให้พนักงานตัดสินใจในการลาออกในที่สุด ซึ่งจะมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจไม่มากก็น้อย

ด้วยเหตุผลดังกล่าว นักบริหารทรัพยากรบุคคลเชิงกลยุทธ์จึงต้องมีองค์ความรู้และกำหนดนโยบายวัฒนธรรมขององค์กร เพื่อเป็นการกระตุ้นให้บุคลากรในองค์กรมีมุมมองของความแตกต่างในเชิงบวกมากขึ้น และนำไปถึงการยอมรับความแตกต่างในสังคม และลดพฤติกรรมที่ไม่สุภาพต่าง ๆ ผ่านการสร้างวัฒนธรรม DEIB ในที่ทำงาน

ทั้งนี้ จากที่ผู้เขียนได้เข้าร่วมงานสัมมนา SHRM Annual Conference & Expo 2024 (SHRM24) ที่จัดขึ้นที่เมืองชิคาโก มลรัฐอิลลินอยส์ สหรัฐอเมริกา โดยในงานสัมมนาเน้นถึงบทบาทของ HR ในการสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่มี Civility (ความสุภาพ) และมุ่งเน้น DEIB เพื่อสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ดี

ช่วงหนึ่งของคำปราศรัยของ Johnny C. Taylor, Jr. ซีอีโอของ SHRM มีการกล่าวถึงความสำคัญของการทำงานร่วมกันและการสนับสนุนกันในช่วงเวลาที่องค์กรต้องเผชิญกับความท้าทายต่าง ๆ ในที่ทำงาน ว่าเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในยุคที่มีความเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว

โดยเน้นว่า HR ต้องมีบทบาทสำคัญในการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ส่งเสริมความสุภาพและการปฏิบัติตัวที่ดี เพราะการส่งเสริมความมีมารยาทในที่ทำงาน ไม่เพียงแต่ช่วยลดความเครียดและความขัดแย้ง แต่ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและความพึงพอใจในงานของพนักงาน และนำพาองค์กรให้มีความเติบโตอย่างยั่งยืนในที่สุด

นอกจากนี้ HR ควรมีการดำเนินการเพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงที่แข็งแกร่งระหว่างพนักงานและองค์กร โดยสร้างนโยบายที่ส่งเสริมการปฏิบัติตัวที่เหมาะสม และการสนับสนุนคอนเซ็ปต์ DEIB เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นกันเอง และเชื่อมโยงกันได้อย่างมีความสุข

โดย HR ควรเริ่มต้นบทสนทนาที่เป็น Civility และทำแผนงานเพื่อส่งเสริมให้หัวหน้างานมีความเข้าใจในเรื่องนี้ จะสามารถนำไปสู่แนวปฏิบัติที่สร้างสรรค์ เนื่องจากหัวหน้างานทำงานใกล้ชิดกับพนักงาน และเป็นคนกลางสำคัญที่จะนำแนวปฏิบัติด้าน HR ไปถ่ายทอดสู่ทีมงาน อาทิ แนวปฏิบัติการประเมินผลการทำงานประจำปี เริ่มจากการให้ Feedback เชิงพัฒนาและสร้างสรรค์ ไปจนถึงการดูแลทั้งกายใจ หรือที่เรียกว่า Employee Well-Being

อีกทั้งองค์กรควรมีการตั้งแผนและการดำเนินการที่เน้นไปที่การป้องกัน Incivility (ความหยาบคาย) ปลูกฝังแนวความคิดการทำงานร่วมกันท่ามกลางความแตกต่างของพนักงานในระดับต่าง ๆ เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นกันเอง และสร้างการเชื่อมโยงที่แข็งแกร่งในองค์กรให้เติบโตอย่างยั่งยืน การสนับสนุน DEIB เป็นการสร้างสภาพแวดล้อมที่ทำให้พนักงานทุกคนรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของทีม และมีการปฏิบัติต่อกันอย่างเคารพและให้เกียรติ

ท้ายสุด ในยุคสมัยที่มีเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทในการทำงาน อาจจะส่งผลทำให้พฤติกรรมของคนในสังคมมีความอดทนที่น้อยลง และมีพฤติกรรมที่ไม่สุภาพเกิดขึ้นบ่อยครั้งในที่ทำงาน

ดังนั้น หากเราตระหนักถึงการสร้างวัฒนธรรมองค์กร DEIB และบริหารความแตกต่างอย่างสร้างสรรค์ สิ่งนี้จะช่วยให้ลดปัญหาพฤติกรรมที่ไม่สุภาพในที่ทำงาน