ห่วงบาทแข็งฉุดส่งออกข้าว ลากยาวถึงปี’68

ผู้ส่งออกข้าวไทยมั่นใจปี 2567 นี้แตะ 9 ล้านตัน แต่ยังห่วงบาทแข็งกระทบ ส่งผลให้เสียเปรียบแข่งขันด้านราคา คาดไตรมาส 4 เหนื่อยยาวไปปี 2568 เป้าหมายอาจจะลดลง พร้อมจับตาวันที่ 24 กันยายนนี้ อินโดนีเซียจะเปิดประมูลข้าวอีก 4.5 แสนตัน

วันที่ 18 กันยายน 2567 นายชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย กล่าวในงาน Thai Rice Networking Forum 2024 ว่า การส่งออกข้าวไทยปี 2567 มีโอกาสขยายตัวดี ซึ่งอาจจะทำให้การส่งออกข้าวสูงถึง 9 ล้านตัน จากเป้าหมาย 8.5 ล้านตัน แต่ยังต้องติดตามปัจจัยที่กระทบการส่งออกในช่วงไตรมาส 4 ปีนี้

ส่วนการส่งออกข้าวในปี 2568 เอกชนยังเป็นห่วง เนื่องจากยังมีปัญหาและอุปสรรคที่ส่งผลกระทบอีกมาก และมีความเสี่ยงทำให้ส่งออกได้ลดลง เหลือแค่ 6.5-7.5 ล้านตัน โดยปัจจัยหลักมาจากการเข้ามาของข้าวอินเดียในรอบ 2 ปี

สำหรับปัจจัยที่ภาคเอกชนให้ความเป็นห่วง โดยเฉพาะเรื่องของค่าเงินบาทที่แข็งค่าต่อเนื่อง จนถึงระดับ 33 บาทต่อเหรียญสหรัฐ จากเดือนก่อนหน้านี้เงินบาทเฉลี่ย 35-36 บาท โดยค่าเงินบาทที่แข็งค่ากระทบต่อความสามารถต่อการแข่งขันไทย โดยทุก 1 บาท/เหรียญสหรัฐ ทำให้ข้าวไทยแพงขึ้น 15-30 ดอลลาร์/ตัน ซึ่งจะบั่นทอนให้ไทยส่งออกข้าวได้ยากขึ้น สะท้อนจากการเปิดประมูลข้าวของอินโดนีเซีย 3.5 แสนตัน

“วันที่ 24 กันยายนนี้ อินโดนีเซียจะเปิดประมูลนำเข้าข้าวอีก 4.5 แสนตัน และยังจัดไทยไปรวมกลุ่มกับปากีสถานและกัมพูชาในการพิจารณา ก็มีโอกาสน้อยที่จะได้ชนะประมูล เพราะเมื่อเทียบค่าบาทแข็งค่าวันนี้ ราคาส่งออก (FOB) ปากีสถานไม่เกิน 510 เหรียญสหรัฐต่อตัน แต่ต้นทุนไทยต้องขาย 560 เหรียญสหรัฐต่อตัน ขณะที่เวียดนาม เมียนมา และปากีสถาน ชนะประมูลแล้วรวมกว่า 2 แสนตัน”

ขณะที่ประเทศแถบแอฟริกา ตะวันออกกลาง ในการค้าปกติอาจมีการชะลอคำสั่งซื้อล่วงหน้าหรือชะลอการค้าไว้ก่อน หากค่าบาทยังผันผวนเร็วเดือนละ 5-6% อย่างนี้ จะกลายเป็นแบกรับภาระขาดทุน ซึ่งผลต่อเนื่องคืออาจกระทบต่อราคาข้าวในประเทศ เพราะไม่อาจส่งออกได้มากเหมือนเดิม เรื่องนี้บาทผันผวนและแข็งค่า เราพูดมานาน และร้องขอไปทุกฝ่าย แต่ก็ยังไม่มีอะไรคืบหน้า จะเดือดร้อนกันทั้งผู้ส่งออกและผู้ผลิตที่เกี่ยวข้อง เรื่องใหญ่ที่ทุกฝ่ายต้องร่วมกันแก้ไข ก่อนฤดูกาลขายก่อนปีใหม่จะเข้ามา

รายงานข่าวล่าสุด ผู้ส่งออกอินเดียแจ้งว่า เร็ว ๆ นี้รัฐบาลอินเดียจะมีการยกเลิกประกาศแบนส่งออกข้าวขาว ซึ่งจะกระทบไทยเป็นอย่างมาก เพราะอินเดียเป็นผู้ส่งออกข้าวขาวอันดับ 1 ของโลก

ปกติอินเดียจะส่งข้าวขาวปีละ 5 ล้านตัน ซึ่งในช่วงอินเดียหยุดส่งออกข้าวขาว ทำให้ไทยได้ประโยชน์เพิ่มขึ้นถึง 2 ล้านตัน ทั้งนี้ หากอินเดียกลับมา ก็จะทำให้การส่งออกข้าวหายไปในส่วนนี้ โดยเฉพาะตลาดมาเลเซีย ที่สำคัญการส่งออกของอินเดียจะทำให้ราคาตลาดโลกลดลง ซึ่งคาดว่าข้าวขาวไทยมีโอกาสปรับตัวลงประมาณ 30-50 เหรียญสหรัฐต่อตัน

ส่วนสถานการณ์น้ำท่วมมองว่ายังไม่กระทบต่อผลผลิต แต่ขอประเมินสถานการณ์อีกครั้ง หากในช่วงนี้ไม่มีพายุซ้ำก็จะไม่ส่งผลกระทบ และทั้งปี 2567 มองว่าผลผลิตข้าวเปลือกของไทยจะอยู่ที่ 32-34 ล้านตัน

ตอนนี้อยากขอให้รัฐบาลรับมือหากการส่งออกข้าวไทยมีปัญหา โดยเฉพาะการวางแผนการเพาะปลูก และหาตลาดล่วงหน้า ไม่ดำเนินการใด ๆ ไทยก็ตกอันดับ ผู้ส่งออกจากที่ 2 ของโลก เป็นที่ 3 ได้ แต่ทั้งนี้ ไม่ควรใช้นโยบายอุดหนุนราคา เช่น จำนำข้าว หรือประกันรายได้ ส่วนผลผลิตข้าวไทยในปีหน้า คาดว่าจะขยายตัวต่อเนื่องจากปีนี้ เพราะมีปริมาณน้ำเยอะ ซึ่งสวนทางกับความต้องการข้าวทั่วโลกที่จะลด เช่น อินโดนีเซียนำเข้า ลดลง 4 ล้านตัน เป็นต้น