ตั้งข้อสังเกต ทำไมสินค้าผิดกฎหมายถึงยังเปิดขายต่อได้ ?

คอลัมน์​ : Pawoot.com 
ผู้เขียน : ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ

หากใครเดินผ่านย่านห้วยขวางในช่วงนี้ อาจต้องแปลกใจกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ธุรกิจในพื้นที่ดูเหมือนจะเติบโตและเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะธุรกิจที่ดำเนินการโดยชาวจีน ตั้งแต่ร้านอาหาร ร้านตัดผม ไปจนถึงซูเปอร์มาร์เก็ตที่จำหน่ายสินค้าจีน แม้จะดูเหมือนเป็นการเพิ่มสีสันให้กับย่าน แต่สิ่งที่หลายคนสังเกตได้ก็คือ มีสินค้าหลายชนิดที่ไม่มีการรับรองจาก อย. หรือไม่มีใบอนุญาตตามกฎหมาย ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า ทำไมสินค้าผิดกฎหมายเหล่านี้ยังขายได้ ทั้งที่ควรถูกจับกุมแล้ว ?

เจ้าหน้าที่ทำอะไรอยู่ ?

เมื่อปัญหานี้ยังคงมีอยู่ ผู้คนในพื้นที่เริ่มตั้งคำถามกับเจ้าหน้าที่รัฐอย่างจริงจังว่า “เจ้าหน้าที่ทำอะไรอยู่ ?” แม้ว่าจะมีการร้องเรียน และแจ้งปัญหา แต่ธุรกิจเหล่านี้ก็ยังคงเปิดต่อไปได้อย่างไร้การควบคุม หลายครั้งที่เจ้าหน้าที่บุกเข้าจับกุมร้านในช่วงเช้า แต่พอตกบ่ายร้านเหล่านั้นกลับมาเปิดใหม่ได้อย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดความสงสัยว่า การจัดการปัญหานี้เพียงพอหรือไม่ และการจับกุมเป็นเพียงการแสดงออกตามหน้าที่หรือไม่

หนึ่งในประเด็นที่หลายคนมองเห็นชัดเจนคือ คนที่มีเงินมากพอ มักกลายเป็นผู้ที่ก้าวข้ามอำนาจของกฎหมายได้ ร้านค้าที่ถูกจับกุม แล้วกลับมาเปิดใหม่ได้ทันที ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า มีการจ่ายสินบนหรือไม่ และหากเป็นเช่นนั้นจริง กฎหมายก็จะกลายเป็นเพียงเครื่องมือที่ไร้ค่า เมื่อผู้กระทำผิดสามารถซื้ออำนาจเพื่อดำเนินการต่อไปได้โดยไม่เกรงกลัวต่อการถูกลงโทษ

การบังคับใช้กฎหมายที่ไม่เข้มงวดเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ปัญหานี้ยังคงอยู่ ร้านค้าผิดกฎหมายที่ถูกจับกุมหลายครั้งยังเปิดใหม่ได้อย่างต่อเนื่อง นี่เป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่า การติดตามผล และการบังคับใช้กฎหมายไม่ได้มีความเข้มงวดพอ หรือเจ้าหน้าที่บางคนอาจไม่เห็นความสำคัญของปัญหานี้มากพอ กฎหมายที่มีอยู่บางครั้งอาจมีช่องโหว่ที่ทำให้ผู้กระทำผิดสามารถหลีกเลี่ยงบทลงโทษ หรือได้รับบทลงโทษที่ไม่รุนแรงเพียงพอที่จะหยุดยั้งการกระทำผิดซ้ำ ๆ

สิ่งที่หลายคนเชื่ออย่างหนึ่งก็คือ การรับสินบนเป็นปัจจัยที่ทำให้ร้านค้าผิดกฎหมายสามารถเปิดใหม่ได้อย่างรวดเร็ว แม้ว่าจะถูกจับกุมก็ตาม ความโปร่งใสของกระบวนการทำงานของเจ้าหน้าที่จึงเป็นเรื่องที่ต้องตั้งคำถาม การจับกุมที่ดูเหมือนเป็นการทำตามหน้าที่อาจไม่มีผลต่อการแก้ไขปัญหาอย่างแท้จริง เพราะไม่มีการติดตามต่อหลังจากนั้น ทำให้ปัญหาเหล่านี้ยังคงอยู่

บทลงโทษที่ไม่รุนแรงหรือกฎหมายที่มีช่องโหว่เป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ธุรกิจเหล่านี้ยังคงอยู่ได้ การกำหนดบทลงโทษที่ไม่หนักพอจะไม่สามารถยับยั้งการกระทำผิดได้ ร้านค้าที่ขายสินค้าผิดกฎหมายยังเปิดต่อไปเพราะบทลงโทษเพียงเล็กน้อยไม่สร้างแรงกดดันให้กลัว หากต้องการแก้ไขปัญหานี้อย่างจริงจัง การปรับปรุงกฎหมายให้เข้มงวดมากขึ้นเป็นสิ่งที่จำเป็น รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดและต่อเนื่องโดยไม่มีข้อยกเว้น

แม้ว่าจะมีการแจ้งปัญหาและมีการจับกุม แต่กลับไม่มีการติดตามตรวจสอบต่อเนื่อง เจ้าหน้าที่ไม่เข้ามาตรวจสอบซ้ำ ทำให้ร้านค้าเหล่านี้เปิดใหม่ได้อย่างรวดเร็ว การที่ไม่มีการบังคับใช้กฎหมายอย่างต่อเนื่อง เป็นช่องว่างที่ทำให้ธุรกิจเหล่านี้ยังคงดำเนินการต่อไปได้อย่างไม่เกรงกลัวต่อการถูกจับกุมอีก

ปัญหาสินค้าผิดกฎหมายที่ยังคงเปิดขายได้อย่างต่อเนื่องในย่านห้วยขวาง เป็นสัญญาณที่ชัดเจนถึงความล้มเหลวในการบังคับใช้กฎหมายและการจัดการปัญหาของรัฐอย่างจริงจัง หากรัฐยังคงปล่อยให้ธุรกิจเหล่านี้ดำเนินต่อไปโดยไม่มีการแก้ไขกฎหมายและบังคับใช้กฎหมายให้เข้มงวด สินค้าผิดกฎหมายจะยังคงมีอยู่ และอาจขยายตัวขึ้นในอนาคต ผู้บริโภคจะต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากสินค้าเหล่านี้ และรัฐจะต้องเผชิญกับความสูญเสียทางเศรษฐกิจที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้