‘ทุนจีน’ บุกถนนสายไม้บางโพ เจ้าของทยอยเลิก 20%-ทายาทไม่สานต่อ

ทุนจีนบุกถนนสายไม้บางโพ เถ้าแก่ร้านค้าเก่าทยอยเลิก 20% หลังเจอโควิด-ทายาทลูกหลานรุ่นที่ 3 ไม่สานต่อกิจการ ประธานชุมชนประชานฤมิตรเผยค่านิยมในการใช้ไม้ เพื่องานตกแต่งลดน้อยลง ตลาดโดยรวมขาดแคลนช่างไม้-ช่างฝีมือ ยอมรับกังวลไม่มีบุคลากรใหม่เข้ามาทดแทนในวงการไม้

“ซอยประชานฤมิตร” หรือ “ถนนสายไม้บางโพ” แหล่งผลิตและจำหน่ายงานไม้ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นเฟอร์นิเจอร์ งานหัตถกรรม งานแกะสลัก และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องอย่างครบวงจร โดยผู้ประกอบการรุ่นแรกได้โยกย้ายที่อยู่มาจากโรงไม้ย่านวัดสระเกศ ตั้งแต่ทศวรรษ 2500

ปัจจุบันผู้ประกอบการในซอยดังกล่าวถือเป็นรุ่นที่ 2 กำลังประสบปัญหาช่างไม้ขาดแคลน และไม่มีทายาทรุ่นที่ 3 สานต่อกิจการ พร้อมกับมีทุนจีนเข้ามา หลังการแพร่ระบาดของโควิด-19

ร้านไทยปิดตัว ทุนจีนแทนที่

นายภูริสิทธิ์ สิริวโรธากุล ประธานชุมชนประชานฤมิตร เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า เดิมถนนสายไม้บางโพมีร้านขายไม้ เฟอร์นิเจอร์ ประตู หน้าต่าง งานหัตถกรรม งานฉลุลาย ตลอดจนอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกว่า 200 แห่ง ช่วงก่อนโควิดมีร้านค้าประมาณ 150 แห่ง แต่หลังจากนั้นร้านไม้ได้ปิดตัวลงราว 20%

โดยร้านของผู้ประกอบการชาวไทยที่ปิดไปได้กลายเป็นร้านของทุนจีนเข้ามาแทน ซึ่งใช้พื้นที่เฉลี่ย 4-7 คูหาและมีร้านเล็ก ๆ แฝงตัวอยู่ทั่วซอย ต่างจากร้านคนไทยที่ใช้พื้นที่ 1-2 คูหา และร้านของทุนจีนที่มาเปิดนั้นมีมากกว่า 10% ของจำนวนร้านค้าทั้งหมด

“แม้จะมีร้านมาเปิดชดเชยกับร้านที่ปิดไป ทำให้ดูว่ามีร้านยังเปิดอยู่เต็มซอย แต่กลายว่าเป็นทุนจีนมาเสริม คนไทยที่เข้ามาใหม่มีน้อย”

คนจีนที่เข้ามาทำธุรกิจในซอยประชานฤมิตร ไม่ได้มาทำธุรกิจไม้โดยตรง แต่ทำธุรกิจที่เกี่ยวกับส่วนประกอบของไม้ วัสดุทดแทน หรือวัสดุที่เกี่ยวข้อง เช่น ลามิเนต ซึ่งเดิมผู้ประกอบการชาวไทยใช้มาตรฐานยุโรป มีราคาตารางเมตรละประมาณพันบาท แต่ของทุนจีนมาขายในราคา 200 บาท

“ถือว่ากระทบผู้ประกอบการชาวไทยในซอยอย่างแน่นอน ต้องปรับตัวกันมาก ส่วนด้านคุณภาพ ผู้บริโภคไม่รู้ ย่อมเลือกของที่มีราคาถูกเป็นธรรมดาอยู่แล้ว”

นายภูริสิทธิ์เสริมว่า คนจีนที่เข้ามาในซอยช่วงแรกนั้นฉลาด เพราะเริ่มจากการสมัครเป็นลูกจ้างร้านคนไทยที่ขายวัสดุเกี่ยวข้องงานไม้ เมื่อได้ไปส่งของก็ทำความรู้จักกับลูกค้าและร้านต่าง ๆ จากนั้นก็ลาออกมาทำเอง แล้วดึงลูกค้าของร้านไป

ระยะแรกที่ทุนจีนเข้ามา ทุกคนไม่เห็นด้วย แต่ตอนหลังก็ปฏิเสธไม่ได้ ต้องอยู่ร่วมกัน ตลอดจนขอความร่วมมือในการจัดกิจกรรมงานต่าง ๆ เช่น การจัดงานศาลเจ้าแม่ทับทิม ซึ่งถือว่าเป็นศูนย์กลางของชุมชน และเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คนในชุมชนเคารพนับถือ รวมถึงการขอให้สนับสนุนในกิจกรรมการต่าง ๆ และการร่วมบริจาคอย่างงานวันเด็กแห่งชาติ เป็นต้น

“ต้องคุยกับร้านค้าของคนจีนว่าให้เข้ามาช่วย ต้องยอมรับเขา เพราะปฏิเสธไม่ได้ ก็เอาเขามาทำงานบ้าง ถือเป็นส่วนหนึ่งแค่นั้นเอง”

ส่วนความกังวลก็มี เพราะทุนจีนรุกทุกธุรกิจอยู่แล้ว แต่ยังรุกธุรกิจไม้ไม่ได้เท่าไรนัก เนื่องจากในประเทศจีนยังต้องนำเข้าและไม่มีงานไม้เพียงพอต่อความต้องการ ดังนั้นที่ทุนจีนออกมาทำธุรกิจประเภทนี้นอกประเทศ อาจเพราะปัญหาอสังหาริมทรัพย์ในประเทศ ทำให้งานไม้ต้องออกมานอกประเทศด้วย แต่ถ้าอสังหาริมทรัพย์ในประเทศจีนกลับมาดีขึ้น ผู้ประกอบการก็อาจไม่ออกมานอกประเทศ

ช่างไม้ขาด-ทายาทไม่สานต่อ

นายภูริสิทธิ์เผยอีกว่า ปัจจุบันแม้แต่ผู้ประกอบการเองจะหาช่างไม้ดี ๆ ก็ยังยาก นับเป็นวิกฤตตั้งแต่ช่วง 20 ปีให้หลัง ไม่มีบุคลากรใหม่เข้ามาทดแทน รวมทั้งลูกหลานผู้ประกอบการร้านค้าและช่างไม่มีใครมาสานต่อ ไปทำอย่างอื่นกันหมด

ปัจจุบันผู้ประกอบธุรกิจงานไม้ในซอยประชานฤมิตรถือเป็นรุ่นที่ 2 แต่ตอนนี้รุ่นที่ 3 มีผู้ที่สืบทอดกิจการต่อไม่ถึง 50% โดยเฉพาะโรงทำประตูหน้าต่างที่หายไป 50% แล้ว และจะหายไปเรื่อย ๆ

ธุรกิจงานไม้แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ผู้ประกอบการที่เป็นช่างไม้ด้วย และผู้ประกอบการที่ซื้อมาขายไป และจ้างช่างทำ ซึ่งผู้ประกอบการที่เป็นช่างไม้ด้วยจะได้รับผลกระทบมากกว่าหากไม่มีคนมาสานต่อกิจการ ซึ่งในถนนสายไม้บางโพก็มีผู้ประกอบการที่เป็นช่างด้วยน้อยอยู่แล้วไม่ถึง 20%

“ถ้าไม่ทำอะไรเลยจะสิ้นมนต์ขลังแน่นอน ความดั้งเดิมที่ไม่มีใครมาต่อยอดจะทำให้สูญเสียเสน่ห์แน่นอน ซอยนี้จะกลายเป็นแค่พื้นที่ค้าขายทั่วไป ที่ผ่านมาค่านิยมการใช้ไม้ก็ลดน้อยลง ดังนั้นธุรกิจค้าไม้จึงซบเซาไปด้วย คนก็เดินน้อยลง”

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันเทรนด์การใช้ไม้เริ่มกลับมาในช่วง 3-4 ปีหลัง เช่น สไตล์มินิมอล ประตูโค้ง ซึ่งใช้เหล็กหรือวัสดุทดแทนไม้ทำไม่สวยงามเท่าไม้จริง และตราบใดที่ยังมีวัสดุทดแทนลายไม้อยู่ แสดงว่าแท้จริงแล้วคนยังต้องการงานไม้ แต่อาจจับต้องไม่ได้จากหลายปัจจัย เช่น ปัญหาเรื่องราคา ปัญหาขาดแคลนช่าง ฯลฯ