ชายแดนไทย-กัมพูชา แนวเขต 800 กิโลเมตร กับการค้ามูลค่าแสนล้าน
เศรษฐกิจการค้าบริเวณ “ชายแดนไทย-กัมพูชา” มูลค่าแสนล้านกับความสัมพันธ์ทวิภาคีที่ยาวนานมากว่า 75 ปี
สถานการณ์การปะทะกันระหว่างทหารไทย-กัมพูชา บริเวณชายแดนช่องบก จ.อุบลราชธานี เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคมที่ผ่านมา ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศกลายเป็นที่จับตาของประชาชน นักลงทุน และผู้นำระดับประเทศ
ซึ่งนอกเหนือจากความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างกัมพูชาและไทยที่เชื่อมโยงยาวนานมากว่า 75 ปีแล้ว ความร่วมมือทางการค้าของทั้งสองประเทศก็เป็นไปมาอย่างยาวนานเช่นเดียวกัน โดยมี “ชายแดนไทย – กัมพูชา” เป็นพรมแดนคั่นกลางประเทศ เริ่มต้นจากสามเหลี่ยมมรกตผ่านสันปันน้ำของเทือกเขาพนมดงรัก ร่องน้ำลึกต่าง ๆ เทือกเขาบรรทัด และบรรจบทางน้ำบริเวณอ่าวไทย
ต่อเนื่องไปจนถึงบนผืนน้ำมีความยาวประมาณ 798 – 817 กิโลเมตร โดยประเทศไทยอยู่บริเวณทิศตะวันตกและทิศเหนือของเส้นเขตแดน ส่วนกัมพูชาอยู่บริเวณทิศตะวันออกและทิศใต้ของเส้นเขตแดน จังหวัดที่มีพื้นที่ติดต่อกับพรมแดนกัมพูชาประกอบไปด้วย จังหวัดตราด จันทบุรี สระแก้ว บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี
สำหรับการค้าในบริเวณชายแดนของไทยและกัมพูชา มีบริเวณที่เรียกว่า “จุดผ่อนปรนการค้า” เป็นจุดผ่อนปรนที่ได้มีการประกาศโดยกระทรวงมหาดไทยเพื่ออนุญาตให้ทำการค้าขายระหว่างประเทศได้ ปัจจุบันมีอยู่ 9 แห่ง ในพื้นที่ 5 จังหวัด ประกอบไปด้วย
- จุดผ่อนปรนช่องอานม้าติดกับจังหวัดอุบลราชธานี
- จุดผ่อนปรนช่องสายตะกูติดกับจังหวัดบุรีรัมย์
- จุดผ่อนปรนบ้านตาพระยาติดกับจังหวัดสระแก้ว
- จุดผ่อนปรนบ้านหนองปรือติดกับจังหวัดสระแก้ว
- จุดผ่อนปรนบ้านซับตารีติดกับจังหวัดจันทบุรี
- จุดผ่อนปรนบ้านสวนสมติดกับจังหวัดจันทบุรี
- จุดผ่อนปรนบ้านบึงชนังล่างติดกับจังหวัดจันทบุรี
- จุดผ่อนปรนบ้านหมื่นด่านติดกับจังหวัดตราด
- จุดผ่อนปรนบ้านมะม่วงติดกับจังหวัดตราด
ย้อนกลับเมื่อปี 2566 ไทยและกัมพูชากับมูลค่าการค้ารวมกว่า 257,620 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 128,435 ล้านบาท และมูลค่าการนำเข้า 129,186 ล้านบาท และมีรายละเอียดสินค้าส่งออก-นำเข้า ดังนี้
สินค้าส่งออก
- น้ำมันดีเซล
- น้ำมันสำเร็จรูปอื่น ๆ
- น้ำมันปาล์ม
สินค้านำเข้า
- ก๊าซธรรมชาติ
- ธัญพืช
- สัตว์น้ำ
ขณะที่ข้อมูลการค้าระหว่างสองประเทศบริเวณชายแดนเมื่อปี 2567 ปรากฎเพียงเดือนมกราคม – ตุลาคม 2567 ว่า มูลค่าการค้ารวม 145,220 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 117,448 ล้านบาท และมูลค่าการนำเข้า 27,772 ล้านบาท โดยมีสินค้าส่งออก-นำเข้าที่สำคัญ ดังนี้
สินค้าส่งออก
- เครื่องดื่มอื่น ๆ
- น้ำแร่ น้ำอัดลมที่ปรุงรส
- สินค้าอุตสาหกรรมการเกษตรอื่น ๆ
สินค้านำเข้า
- ผักและของปรุงแต่งจากผัก
- เศษของอะลูมิเนียม
- ลวดและสายเคเบิลฯ
ขณะที่ข้อมูลการค้าในเดือนพฤศจิกายน 2567 ระบุว่า ไทยมีมูลค่าการค้ากับกัมพูชาอยู่ที่ 14,893 ล้านบาท โดยสินค้าส่งออกชายแดนสำคัญ ได้แก่ น้ำมันดีเซล, น้ำมันสำเร็จรูปอื่น ๆ และน้ำยางข้น
ทั้งนี้ ข้อมูลล่าสุดในปี 2568 ที่ระบุถึงการค้าบริเวณชายแดนของสองประเทศตั้งแต่เดือนมกราคม – เมษายน ปรากฏว่า มูลค่าการค้ารวม 70,957 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 42,040 ล้านบาท และมูลค่าการนำเข้า 28,917 ล้านบาท โดยมีสินค้าส่งออก-นำเข้าที่สำคัญ ดังนี้
สินค้าส่งออก
- น้ำมันดีเซล
- สินค้าอุตสาหกรรมการเกษตรอื่น ๆ
- เครื่องดื่มอื่น ๆ
สินค้านำเข้า
- ก๊าซธรรมชาติ
- สินแร่และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ
- ธัญพืช
ข้อมูลจาก กรมการค้าต่างประเทศ