ชายแดนไทย-กัมพูชา แนวเขต 800 กิโลเมตร กับการค้ามูลค่าแสนล้าน

เศรษฐกิจการค้าบริเวณ “ชายแดนไทย-กัมพูชา” มูลค่าแสนล้านกับความสัมพันธ์ทวิภาคีที่ยาวนานมากว่า 75 ปี

สถานการณ์การปะทะกันระหว่างทหารไทย-กัมพูชา บริเวณชายแดนช่องบก จ.อุบลราชธานี เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคมที่ผ่านมา ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศกลายเป็นที่จับตาของประชาชน นักลงทุน และผู้นำระดับประเทศ

ซึ่งนอกเหนือจากความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างกัมพูชาและไทยที่เชื่อมโยงยาวนานมากว่า 75 ปีแล้ว ความร่วมมือทางการค้าของทั้งสองประเทศก็เป็นไปมาอย่างยาวนานเช่นเดียวกัน โดยมี “ชายแดนไทย – กัมพูชา” เป็นพรมแดนคั่นกลางประเทศ เริ่มต้นจากสามเหลี่ยมมรกตผ่านสันปันน้ำของเทือกเขาพนมดงรัก ร่องน้ำลึกต่าง ๆ เทือกเขาบรรทัด และบรรจบทางน้ำบริเวณอ่าวไทย

ต่อเนื่องไปจนถึงบนผืนน้ำมีความยาวประมาณ 798 – 817 กิโลเมตร โดยประเทศไทยอยู่บริเวณทิศตะวันตกและทิศเหนือของเส้นเขตแดน ส่วนกัมพูชาอยู่บริเวณทิศตะวันออกและทิศใต้ของเส้นเขตแดน จังหวัดที่มีพื้นที่ติดต่อกับพรมแดนกัมพูชาประกอบไปด้วย จังหวัดตราด จันทบุรี สระแก้ว บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี

สำหรับการค้าในบริเวณชายแดนของไทยและกัมพูชา มีบริเวณที่เรียกว่า “จุดผ่อนปรนการค้า” เป็นจุดผ่อนปรนที่ได้มีการประกาศโดยกระทรวงมหาดไทยเพื่ออนุญาตให้ทำการค้าขายระหว่างประเทศได้ ปัจจุบันมีอยู่ 9 แห่ง ในพื้นที่ 5 จังหวัด ประกอบไปด้วย

• จุดผ่อนปรนช่องอานม้าติดกับจังหวัดอุบลราชธานี
• จุดผ่อนปรนช่องสายตะกูติดกับจังหวัดบุรีรัมย์
• จุดผ่อนปรนบ้านตาพระยาติดกับจังหวัดสระแก้ว
• จุดผ่อนปรนบ้านหนองปรือติดกับจังหวัดสระแก้ว
• จุดผ่อนปรนบ้านซับตารีติดกับจังหวัดจันทบุรี
• จุดผ่อนปรนบ้านสวนสมติดกับจังหวัดจันทบุรี
• จุดผ่อนปรนบ้านบึงชนังล่างติดกับจังหวัดจันทบุรี
• จุดผ่อนปรนบ้านหมื่นด่านติดกับจังหวัดตราด
• จุดผ่อนปรนบ้านมะม่วงติดกับจังหวัดตราด

ย้อนกลับเมื่อปี 2566 ไทยและกัมพูชากับมูลค่าการค้ารวมกว่า 257,620 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 128,435 ล้านบาท และมูลค่าการนำเข้า 129,186 ล้านบาท และมีรายละเอียดสินค้าส่งออก-นำเข้า ดังนี้

สินค้าส่งออก

• น้ำมันดีเซล
• น้ำมันสำเร็จรูปอื่น ๆ
• น้ำมันปาล์ม

สินค้านำเข้า

• ก๊าซธรรมชาติ
• ธัญพืช
• สัตว์น้ำ

ขณะที่ข้อมูลการค้าระหว่างสองประเทศบริเวณชายแดนเมื่อปี 2567 ปรากฎเพียงเดือนมกราคม – ตุลาคม 2567 ว่า มูลค่าการค้ารวม 145,220 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 117,448 ล้านบาท และมูลค่าการนำเข้า 27,772 ล้านบาท โดยมีสินค้าส่งออก-นำเข้าที่สำคัญ ดังนี้

สินค้าส่งออก

• เครื่องดื่มอื่น ๆ
• น้ำแร่ น้ำอัดลมที่ปรุงรส
• สินค้าอุตสาหกรรมการเกษตรอื่น ๆ

สินค้านำเข้า

• ผักและของปรุงแต่งจากผัก
• เศษของอะลูมิเนียม
• ลวดและสายเคเบิลฯ

ขณะที่ข้อมูลการค้าในเดือนพฤศจิกายน 2567 ระบุว่า ไทยมีมูลค่าการค้ากับกัมพูชาอยู่ที่ 14,893 ล้านบาท  โดยสินค้าส่งออกชายแดนสำคัญ ได้แก่ น้ำมันดีเซล, น้ำมันสำเร็จรูปอื่น ๆ และน้ำยางข้น

ทั้งนี้ ข้อมูลล่าสุดในปี 2568 ที่ระบุถึงการค้าบริเวณชายแดนของสองประเทศตั้งแต่เดือนมกราคม – เมษายน ปรากฏว่า มูลค่าการค้ารวม 70,957 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 42,040 ล้านบาท และมูลค่าการนำเข้า 28,917 ล้านบาท โดยมีสินค้าส่งออก-นำเข้าที่สำคัญ ดังนี้

สินค้าส่งออก

• น้ำมันดีเซล
• สินค้าอุตสาหกรรมการเกษตรอื่น ๆ
• เครื่องดื่มอื่น ๆ

สินค้านำเข้า

• ก๊าซธรรมชาติ
• สินแร่และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ
• ธัญพืช

ข้อมูลจาก กรมการค้าต่างประเทศ