การศึกษาข้ามพรมแดน ทุนมนุษย์ไทย-จีน 5 มิติ

ผู้เขียน : จุมพฏ สายหยุด

ในรอบ 50 ปีที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ด้านการศึกษาระหว่างไทยและจีนมีความใกล้ชิดและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง สรุปได้ 5 มิติหลัก ได้แก่ 1.การแลกเปลี่ยนนักศึกษาและบุคลากร 2.ความร่วมมือด้านสถาบันการศึกษา 3.การเรียนการสอนภาษา 4.โครงการวิจัยร่วม และ 5.ทุนการศึกษา

การแลกเปลี่ยนนักศึกษาและบุคลากร ปัจจุบันมีนักศึกษาจีนเข้ามาเรียนในประเทศไทยกว่า 30,000 คน ถือว่าไม่มากนัก เมื่อเทียบกับประเทศออสเตรเลียที่มีนักศึกษาจีนมากกว่า 300,000 คน สาเหตุที่นักศึกษาจีนอยากเข้ามาเรียนในไทยมากขึ้น อาจเห็นว่าคนไทยใจดี ยิ้มแย้มแจ่มใส พร้อมให้การต้อนรับ รวมถึงอาหารการกินก็มีความใกล้เคียง

การเปิดหลักสูตรเพื่อรองรับนักศึกษาจีน จะต้องเป็นหลักสูตรที่ได้รับการรับรองมาตรฐานจากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ของไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับปริญญาโท-ปริญญาเอก เพราะประเทศจีนมีการตรวจสอบที่เข้มข้น

สาขายอดนิยมของนักศึกษาจีนในไทย ได้แก่ 1.ภาษาไทย/อาเซียนศึกษา (30%) เพื่อทำงานในบริษัทจีนที่ขยายกิจการในไทย/อาเซียน 2.บริหารธุรกิจ (นานาชาติ) (25%) เนื่องจากหลักสูตรภาษาอังกฤษ, ค่าเรียนถูกกว่าสิงคโปร์/ยุโรป 3.การท่องเที่ยวและบริการ (20%) เนื่องจากไทยเป็นฮับการท่องเที่ยวของโลก 4.แพทยศาสตร์ (หลักสูตรภาษาอังกฤษ) (10%) 5.วิศวกรรมศาสตร์ (5%) 6.ศิลปะและการออกแบบ (5%) และ 7.อื่น ๆ (นิเทศศาสตร์, เกษตร) ประมาณ 5%

ส่วนจำนวนนักศึกษาไทยในจีน ปี 2565/2566 มีประมาณ 28,000-30,000 คน อยู่ในอันดับต้น ๆ ของนักศึกษาต่างชาติในจีนจากอาเซียน สาขายอดนิยมของนักศึกษาไทยในจีน (จากข้อมูลกระทรวงศึกษาธิการจีน และ China Scholarship Council) ได้แก่ 1.ภาษาและวัฒนธรรมจีน (35%) เพื่อเรียนภาษาจีนในสภาพแวดล้อมจริง, เพื่อทำงานด้านการค้า/การทูต

2.แพทยศาสตร์/ทันตแพทย์ (25%) เนื่องจากมหาวิทยาลัยจีนมีชื่อเสียงด้านการแพทย์ และค่าเรียนถูกกว่าไทย 3.วิศวกรรมศาสตร์ (15%) โดยเฉพาะวิศวกรรม AI, หุ่นยนต์ และพลังงานสะอาด 4.บริหารธุรกิจ (BBA/MBA) ประมาณ 10% 5.เกษตรศาสตร์ (5%) 6.ศิลปะและการแสดง (5%) และ 7.อื่น ๆ อาทิ กฎหมาย, สื่อสารมวลชน (5%)

ขณะที่ปัจจุบัน “มหาวิทยาลัยเกริก” เป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยที่มีนักศึกษาจีนจำนวนมากที่สุดในไทย โดยมีวิทยาลัยนานาชาติภาษาและวัฒนธรรมจีน ม.เกริก จัดการเรียนการสอนทั้งสิ้น 6 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาจีนธุรกิจ หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาภาษาจีนธุรกิจ ระบบการศึกษาทางไกล

หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการสอนภาษาจีนสำหรับผู้พูดภาษาอื่น (หลักสูตรภาษาจีน) ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนภาษาจีนสำหรับผู้พูดภาษาอื่น (หลักสูตรภาษาจีน) ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการสอนภาษาจีนสำหรับผู้พูดภาษาอื่น (หลักสูตรภาษาจีน) และหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาจีนเพื่อธุรกิจ ไทย จีน อาเซียน

นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยยังมีความร่วมมือทางวิชาการกับมหาวิทยาลัยในประเทศจีนอีกหลายแห่ง เช่น Southwest University of Science and Technology รวมทั้งมีโครงการแลกเปลี่ยนนักศึกษาระยะสั้นกับมหาวิทยาลัยในประเทศจีน มีทุนการศึกษาสำหรับนักศึกษาจีนที่สนใจเรียนในหลักสูตรภาษาจีน มีหอพักสำหรับนักศึกษาจีนและสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ที่รองรับนักศึกษาต่างชาติด้วย

ส่วนโครงการความร่วมมือด้านสถาบันการศึกษาที่โดดเด่น จะมี “สถาบันขงจื้อ” ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร ก่อตั้งโดยรัฐบาลจีน เพื่อส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมจีนทั่วโลก

ปัจจุบันไทยมีสถาบันขงจื้อ 16 แห่ง (มากที่สุดในอาเซียน) กระจายอยู่ตามมหาวิทยาลัยและสถาบันการศึกษาชั้นนำ ปีละประมาณ 20,000 คน

สาเหตุที่ตั้งชื่อว่า สถาบันขงจื้อ เนื่องจาก “ขงจื้อ” เป็นทั้งนักการศึกษา นักคิด และนักปรัชญาที่ยิ่งใหญ่และมีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์จีน ความคิดและปรัชญาของท่านมีความสำคัญมากและมีอิทธิพลอยู่ทั่วโลก

ดังนั้นการตั้งชื่อสถาบันว่าขงจื้อนั้น เป็นการแสดงถึงวัฒนธรรมและภาษาจีนที่มีความล้ำลึกและได้สืบทอดต่อกันมาเป็นระยะเวลาอันยาวนาน

หมายเหตุ : รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม “50 ปี ไทย-จีน The Golden Road : From Now to Eternity” จัดโดย เครือมติชน : ขอเชิญ ร่วมงาน Matichon Thai-Chinese Golden Fest 2025 เทศกาลร้อยเรื่องราวไทย-จีน วันที่ 11-13 กรกฎาคม 2568 ณ True Digital Park สุขุมวิท 101 รายละเอียด เฟซบุ๊ก/เว็บไซต์ เพจ Matichon Book