เปิดข้อกฎหมายควบคุมการเลี้ยงสิงโตในไทย พร้อมขั้นตอนการขออนุญาตเลี้ยงต้องมีอะไรบ้าง
กลายเป็นกระแสร้อนบนโลกออนไลน์ หลังเกิดเหตุสิงโตหลุดจากกรงทำร้ายเด็กได้รับบาดเจ็บ ในจังหวัดกาญจนบุรี สร้างคำถามใหญ่ในสังคมว่า ในประเทศไทย “สามารถเลี้ยงสิงโตได้อย่างถูกกฎหมายหรือไม่” และกฎหมายเปิดช่องในลักษณะใด
ข้อมูลจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระบุว่า การครอบครองสิงโตสามารถทำได้ภายใต้เงื่อนไขที่เข้มงวด ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ซึ่งจัดให้สิงโต (Panthera leo) เป็น “สัตว์ป่าควบคุม” ต้องแจ้งการครอบครองต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด
หากไม่แจ้งถือว่ามีความผิดตามมาตรา 19 และมาตรา 90 มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
นอกจากนี้ ราชกิจจานุเบกษาได้ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมื่อปี 2565 กำหนดให้ สิงโตอยู่ในบัญชีสัตว์ป่าควบคุมที่ต้องแจ้งการครอบครอง โดยผู้ครอบครองต้องยื่นเอกสารแสดงที่มาของสัตว์ เช่น ใบนำเข้า หรือหลักฐานจากฟาร์มที่ได้รับอนุญาต พร้อมผ่านการตรวจสอบสถานที่เลี้ยงจากเจ้าหน้าที่ เพื่อยืนยันว่ามีความมั่นคง ปลอดภัย และไม่ส่งผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ
อีกทั้งเจ้าของยังต้องดำเนินการฝังไมโครชิปและลงทะเบียนตัวสัตว์ เพื่อผูกโยงกับฐานข้อมูลของกรมอุทยานฯ หากมีการเพาะพันธุ์หรือค้าสัตว์ ต้องขออนุญาตเพิ่มเติมตามมาตรา 28 และ 30 ของ พ.ร.บ.ฉบับเดียวกัน ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมอย่างเข้มงวด
ขณะเดียวกัน พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 กำหนดให้เจ้าของสัตว์ทุกประเภท รวมถึงสัตว์ป่าควบคุม ต้องดูแลให้อยู่ในสภาพแวดล้อมเหมาะสม ไม่กระทบต่อสุขภาพหรือสวัสดิภาพของสัตว์ หากละเมิด อาจมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท
ทั้งนี้ หากสิงโตที่เลี้ยงไว้เกิดหลุดออกจากกรง หรือสร้างความเดือดร้อนให้ผู้อื่น ผู้ครอบครองอาจถูกดำเนินคดีในหลายข้อหา ทั้งตามกฎหมายสัตว์ป่า และข้อหากระทำโดยประมาท เป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับบาดเจ็บ
ขั้นตอนขออนุญาตเลี้ยง
- ต้องยื่นคำขอต่อกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
- ต้องมีใบอนุญาตครอบครองสัตว์ป่าคุ้มครอง (แบบ ค.13)
- สถานที่เลี้ยง
- ต้องมีพื้นที่กว้างขวางและปลอดภัย เช่น กรงหรือคอกที่มีขนาดเหมาะสมและแข็งแรง
- ต้องมีมาตรการป้องกันการหลบหนีและการคุกคามต่อสาธารณะ
การดูแลด้านสุขภาพ
- ต้องมีสัตวแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญในการดูแลสัตว์ป่า
- ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานการเลี้ยงและดูแลสุขภาพสัตว์ป่า
- การห้ามซื้อขายโดยไม่ได้รับอนุญาต
- การซื้อขายสิงโตหรือชิ้นส่วนของสิงโตโดยไม่ได้รับอนุญาตถือเป็นความผิดทางกฎหมาย