บัญญัติ บรรทัดฐาน : ปชป.ฝ่ามรสุมสิบทิศ ล้มเลือก “อภิสิทธิ์” ตั้งรัฐบาล “คนกลาง”

สัมภาษณ์พิเศษ

ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อภายในพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) “บัญญัติ บรรทัดฐาน” อดีตหัวหน้าพรรคคนที่ 6 และกรรมการสภาที่ปรึกษาพรรค 1 ในเสาหลักของพรรค มักออกมาเป็นเข็มทิศ-กำหนดทางให้พรรค ในวันที่สมรภูมิการเมืองไม่มีมิตรแท้-ศัตรูถาวร

“ประชาชาติธุรกิจ” สนทนาพิเศษกับ “บัญญัติ” ในวันที่พรรคประสบทั้งศึกใน-ศึกนอก-มรสุมพลังดูดทั่วสารทิศ บททดสอบบนทางคู่ขนานระหว่างเผด็จการกับประชาธิปไตย

Q : การคลายล็อกเหมือนไม่คลายอำนาจ คสช.

ข้อดี คือ เรื่องที่คาราคาซังจะได้เริ่มต้นเสียที และไม่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประชาธิปไตย ข้อที่ไม่ดีมาก ๆ คือ การห้ามและใช้สื่อโซเชียลมีเดียหาเสียงและถ้อยคำอันตรายที่สุด คือ ห้ามมีถ้อยคำในลักษณะการหาเสียงซึ่งตีความลำบาก และการเลือกตั้งครั้งหน้าจะมีการหยิบประเด็นเหล่านี้มาเป็นข้อกำหนดเล่นงานบางพรรค ทำให้เห็นว่าการเลือกตั้งครั้งนี้ที่หวังกันว่าจะเสรีและเป็นธรรมจะเป็นปัญหา

Q : เสรีและเป็นธรรม คือ บางพรรคทำได้ บางพรรคทำไม่ได้

นับจากวันนี้ถึงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2562 ในทางการเมืองถือว่าเป็นการนับถอยหลังเพื่อไปสู่การเลือกตั้ง เหลือเวลาอีก 5-6 เดือนเท่านั้น ถือว่าน้อยไปด้วยซ้ำ ทั้งการเตรียมการของผู้จัดการเลือกตั้ง คือ กกต. การเตรียมการของพรรคการเมือง และการรู้เท่าทันการเมืองของประชาชน

Q : ถ้านับจำนวนวันที่มีพระราชกฤษฎีกา จนถึงวันเลือกตั้ง รัฐบาลมองว่าไม่ได้สั้น ไม่ได้ยาวไปกว่าทุกครั้ง

จริงอยู่ที่ผ่านมายังมีการตรา พ.ร.ฎ.การเลือกตั้งให้หาเสียงเพียง 45 วัน แต่นั่นเป็นการเลือกตั้งที่เกิดขึ้นในภาวะปกติ ซึ่งก่อนหน้านั้น 1 ปี 2 ปี 3 ปี ไม่มีล็อก พรรคการเมืองหาเสียงได้ตลอด รัฐบาลทำงานเต็มที่ ฝ่ายค้านให้ข้อมูลประชาชนได้เต็มที่ ดังนั้นการตรา พ.ร.ฎ.ให้มีการเลือกตั้ง ไม่ได้แปลว่าเปิดกว้างให้มีการหาเสียง ตรงกันข้ามมันเป็นการจำกัดการหาเสียงด้วยซ้ำไปว่า อะไรทำได้ ไม่ได้ เพราะการหาเสียงอย่างเสรีมันเกิดขึ้นครบถ้วนบริบูรณ์แล้วก่อนหน้า พ.ร.ฎ.จะประกาศใช้ เป็นช่วงเวลาที่ประชาชนรับรู้ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นทั้งบวกและลบ เพื่อประกอบการตัดสินใจพิพากษาพรรคการเมือง หรือให้บำเหน็จพรรคการเมืองในเวลาเลือกตั้ง แต่สถานการณ์ตอนนี้ 5 ปีที่ผ่านมาประชาชนได้เห็นสิ่งเหล่านี้หรือไม่ สภานิติบัญญัติที่ทำหน้าที่ในเวลานี้ได้ทักท้วงฝ่ายบริหารหรือไม่ พรรคการเมืองจึงต้องการเวลาช่วงนี้ให้มันยาวที่สุด เพื่อบอกกับประชาชนว่าตลอด 4-5 ปีที่ผ่านมาเกิดอะไรขึ้นในบ้านเมืองนี้

Q : ทำไม คสช.ถึงไม่ปลดล็อกทั้งหมด

การเตรียมการเลือกตั้งในครั้งนี้จำเป็นต้องให้เวลากับผู้ที่เกี่ยวข้องนานเป็นพิเศษ เพราะ หนึ่ง ถ้าไม่นับคณะรัฐประหารยึดอำนาจและปกครองประเทศในยุคจอมพลสฤษดิ์แล้ว ต้องถือว่าคณะนี้อยู่นานที่สุด 11 ปี ซึ่งหลังจากยุคจอมพลสฤษดิ์แล้ว มีแต่คณะที่ยึดอำนาจแล้วให้คนอื่นเป็นนายกฯ แต่คณะนี้นอกจากยึดอำนาจแล้ว ยังเป็นนายกฯเองและยังเป็นนาน และยังออกคำสั่งจำกัดสิทธิเสรีภาพมากกว่าชุดใด ๆ

Q : แช่แข็งพรรคการเมืองนานที่สุด

เห็นด้วย ยิ่งไปกว่านั้น กฎหมาย กฎเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นมา มีความสลับซับซ้อนและง่ายต่อการกล่าวหาฝ่ายการเมืองว่าเป็นผู้กระทำความผิดในวันข้างหน้า ฉะนั้น ต้องทำให้พรรคการเมืองมีเวลาในการเตรียมการ เพราะการลุกลี้ลุกลนในการทำกิจกรรมทางการเมืองภายในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ อาจทำให้เกิดความผิดพลาดและมีปัญหาได้

Q : เสี่ยงที่ทุกพรรคจะแพ้ฟาวล์

ดีไม่ดี เที่ยวนี้ กกต.ที่เข้ามาอาจจะได้แจกใบต่าง ๆ ซึ่งภาษาทางกฎหมาย คือ การระงับสิทธิเลือกตั้งเป็นการชั่วคราวจนมือเป็นระวิง

Q : การเลือกตั้งครั้งนี้จะต่างจาก 2 ครั้งที่ผ่านมาอย่างไร

ระบบบัตรเลือกตั้งใบเดียวที่เลือกได้ทั้งพรรค ทั้งคน จะนำไปสู่การสร้างพรรคใหม่ให้เกิดขึ้นมากมาย ถ้าสามารถทำคะแนนได้เฉลี่ย 7-8 หมื่นคะแนน จะได้ ส.ส.บัญชีรายชื่อ 1 คน ฉะนั้นเที่ยวนี้นวัตกรรมของผู้สมัครจำนวนหนึ่งไม่ได้สมัครรับเลือกตั้งเพื่อเป็น ส.ส. แต่สมัครรับเลือกตั้งเพื่อทำหน้าที่จัดหาคะแนนบัญชีรายชื่อและสร้างแรงจูงใจด้วยผลประโยชน์

Q : วาระซ้อนเร้นของ คสช.คืออะไร ทำไมถึงปิดทุกล็อก

มีคนพูดว่าเขาจะลงมาเป็นผู้เล่นเสียเอง ไม่ดี ประการแรก เมื่อคุณทำตัวเป็นกรรมการแต่ลงมาเล่นเสียเอง ความปรองดองที่คุณหวังจะเข้ามาทำในฐานะคนกลาง มันจะเกิดขึ้นได้อย่างไร เพราะคุณได้กระโจนเข้ามาสู่ความขัดแย้งเสียแล้ว แต่สิ่งที่คุณต้องละไว้อย่างสิ้นเชิง คือ ไม่สร้างความรู้สึกให้ผู้แข่งขันอื่นรู้สึกว่าคุณเอารัดเอาเปรียบ

Q : คสช.รุก ปชป. ผลสะเทือนเป็นรูปธรรมหรือไม่

ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นมันคล้อยตามทฤษฎีที่ตั้งไว้ว่า ทางหนึ่งที่จะทำให้การจัดตั้งรัฐบาลโดยคนกลางในวันข้างหน้าราบรื่นมากขึ้น ปชป.ขณะนี้เริ่มมีคนย้ายไปอยู่กับทางโน้น ทางนี้บ้างเป็นเรื่องปกติ สะท้อนให้เห็นว่า เมื่อการสร้างอำนาจโดยการตกปลาในบ่อเพื่อน ท้ายสุดมันก็อยู่ไม่ได้ ระบบจะผันผวนต่อไปอีก

Q : การแทรกซึมมายังการเลือกหัวหน้าพรรคคนใหม่

การชิงตำแหน่งหัวหน้าพรรคเป็นเรื่องปกติ ไม่เคยมีปัญหาตามมาภายหลัง เป็นการแข่งขันกันฉันพี่น้อง ไม่ได้แข่งขันกันแบบศัตรู เอาเป็นเอาตาย คนชนะเป็นหัวหน้าพรรค คนแพ้อยู่ช่วยพรรคต่อ

Q : การเลือกหัวหน้าพรรคครั้งนี้ เป็นการเลือกอนาคตของ ปชป.หลังเลือกตั้งด้วย

แน่นอน…

Q : เลือกรัฐบาลหน้าไปในตัว

อาจจะมีบ้างที่คิดเช่นนั้น

Q : ถ้าสนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์เป็นนายกฯ หัวหน้าพรรคต้องไม่ใช่ชื่ออภิสิทธิ์

ไม่ว่าตัวหัวหน้าพรรคเองจะมีจุดยืนในใจตัวเองอย่างไร แต่สิ่งหนึ่งที่ภาคภูมิใจได้อยู่เสมอ คือ อุดมการณ์การก่อตั้งพรรคและหัวหน้าพรรคจะหยั่งความรู้สึกของบรรดาสมาชิกทั้งหลายที่ให้การสนับสนุนว่า คิดอ่านกันอย่างไรต่อสถานการณ์ที่เป็นอยู่

ปชป.จะไม่ฝังอยู่ในอดีตจนกระทั่งไม่สนใจความเป็นจริงในปัจจุบัน และสิ่งที่ควรจะเป็นในอนาคต ความจริงยุคหลัง ๆ มันพิสูจน์ให้เห็นว่าพรรคมีความคิดอ่านเป็นเสรีประชาธิปไตยมากกว่าอนุรักษนิยม มาในยุคใหม่โลกที่ไร้ระเบียบมากขึ้น โลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างสุ่มเสี่ยง หลายคนเริ่มร่ำหาอดีต ร่ำหาสิ่งดีงามด้วยซ้ำไป

Q : แพ้การเลือกตั้ง 4 ครั้ง บอยคอต 2 ครั้ง เงื่อนปมนี้จะถูกนำมาขยี้ขยายในการเลือกตั้งครั้งนี้

ปชป.ปรับตัวทุกครั้ง แต่อย่าไปคิดทำอะไรฉาบฉวยเพื่อหวังผลให้ได้คะแนนมาชั่วครั้งชั่วคราวแล้วก่อให้เกิดผลเสียหายและปัญหาในอนาคต สิ่งนี้จะเตือนสติ ปชป.อยู่เสมอ พูดนโยบายที่ทำได้ ไม่สุ่มเสี่ยง ไม่หวือหวา อาจไม่สอดคล้องกับยุคสมัยที่มีทฤษฎีการตลาดมานำการเมือง

Q : คุณอภิสิทธิ์ยังร่วมสมัยกับบริบททางการเมืองเปลี่ยนไปหรือไม่

รอบนี้ท่านมีประสบการณ์เพิ่มเติมมากขึ้น โดยเฉพาะช่วงเวลาที่ท่านเป็นนายกฯ จึงทำให้ท่านทำงานได้ดีขึ้น แต่ ปชป.ตระหนัก คือ ขณะนี้เป็นช่วงเวลาของการสร้างทีมและนโยบาย

Q : พปชร. รปช. จะทำให้เสียงของ ปชป.หายไปอย่างมีนัยสำคัญหรือไม่

หายไปบ้างและอาจจะมากกว่าทุกครั้ง แต่ไม่คิดว่าหายไปอย่างมีนัยสำคัญจนทำให้พรรคแพ้เลือกตั้ง

Q : ความเป็นไปได้ที่ ปชป.จะจับมือกับทหารมีมากกว่าจับมือกับพรรค พท.

การจับมือกับพรรคเพื่อไทย แน่นอนเป็นไปได้ยาก เพราะในช่วงเวลาที่แล้วมามีการต่อสู้ ขับเคี่ยวกันในความแตกต่างทางความคิด หรือในทางอุดมการณ์ค่อนข้างชัดเจน และมวลชนที่เป็น

ผู้สนับสนุน ผมยังนึกไม่ออกว่าวันดีคืนดี ถ้าประชาธิปัตย์จับมือกับเพื่อไทยแล้ว มวลชนของแต่ละฝ่ายยังรับได้อยู่หรือไม่ คงจะรับกันไม่ได้

ส่วนจะจับมือกับทหารหรือไม่ ในอดีตพิสูจน์มาแล้วว่า เราก็ไม่เคยจับมือกับเขาง่าย ๆ เว้นแต่มันมีเหตุผลพอสมควรต่อสภาวการณ์ที่เป็นอยู่ ทุกครั้งที่ไปร่วม สิ่งที่ ปชป.จะยืนยันอย่างชัดเจน คือ ไปร่วมกับเขาแล้วสามารถทำในสิ่งที่เราอยากจะทำได้หรือไม่ มันไม่ง่ายทั้ง 2 ด้าน

Q : ไม่ง่าย แต่เป็นไปได้หรือเป็นไปไม่ได้

พูดยาก ในทางการเมือง คนกล่าวอ้างว่าเป็นพรรคการเมืองแล้วต้องมีอำนาจรัฐ ถ้าไม่มีอำนาจรัฐแล้วจะเอาอุดมการณ์ นโยบายของคุณมาใช้ให้เกิดประโยชน์กับประเทศชาติและประชาชนได้อย่างไร แต่บางส่วนเห็นว่า ไปร่วมแล้วทำอย่างนี้ได้แน่หรือ

Q : ปัจจัยชี้ขาดในการลงคะแนนของชาวบ้านคืออะไร

หนึ่ง ความหวังจากคำมั่นสัญญาทางการเมืองหลายเรื่องไม่ได้เป็นจริง สอง ภาวะเศรษฐกิจที่บีบรัดตัวเอง การเลือกตั้งครั้งนี้จะบอกว่าประชาชนต้องการอะไร