“เตี่ย” มอง “เสี่ย” ขยายธุรกิจ
คอลัมน์ ชั้น 5 ประชาชาติ
โดย สาโรจน์ มณีรัตน์
คงต้องยอมรับกันว่า ปัจจุบันองค์กรธุรกิจต่าง ๆ ขับเคลื่อนด้วยคนรุ่นใหม่ทั้งสิ้น ทั้งนั้น เพราะมุมมอง วิสัยทัศน์ และการดำเนินธุรกิจในปัจจุบันจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องปรับตัวอย่างรวดเร็ว
ขืนเคลื่อนตัวช้า…ลำบาก
ไม่ว่าจะเป็นการประคับประคองให้ธุรกิจดำรงอยู่ต่อไป หรือการนำองค์กรเข้าไปเจรจากับพันธมิตรในประเทศต่าง ๆ
เพราะลำพังแค่ตลาดในประเทศอาจไม่เพียงพอแล้ว เพราะใคร ๆ ต่างจ้องแต่ตลาดภายในประเทศ เราจึงจำเป็นต้องขยายตลาดไปในภูมิภาคอาเซียนไปในกลุ่ม CLMV หรือรองรับจังหวัดต่าง ๆ ในโครงการระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรืออีอีซี เพื่อหาลูกค้าใหม่ ๆ เพิ่มมากขึ้น
แต่กระนั้น การขยายธุรกิจออกไปในวงกว้าง การเตรียมคนเพื่อรองรับกับการลงทุนในอนาคตจึงเป็นเรื่องสำคัญหากเราไม่มีการเตรียมคนดีพอ
หรือคนของเรายังไม่มีความเข้าใจในธุรกิจเพียงพอการเดินทางออกภายนอกประเทศอาจมีปัญหาได้
ฉะนั้น จึงไม่แปลกที่แต่ละองค์กรพยายามเตรียมคนของตัวเองเพื่อรองรับกับการขยายธุรกิจไปในวันข้างหน้า บางองค์กรถึงกับตั้งหน่วยงานใหม่ขึ้นมาโดยเฉพาะ เพื่อให้คนรุ่นใหม่เหล่านี้เป็นผู้ขับเคลื่อนธุรกิจใหม่ ๆ ที่จะเกิดขึ้นด้วยการส่งพวกเขาไปเรียนหนังสือต่างประเทศในงบประมาณมหาศาลทีเดียว
เพียงเพื่อหวังว่าพวกเขาจะกลับมาสร้างโอกาสในธุรกิจใหม่ ๆ ที่ต่อไปในอนาคตอาจเป็นธุรกิจหลักขององค์กรต่อไปก็ได้ เพราะอย่างที่ทราบ ๆ กันหลายธุรกิจในปัจจุบันอาจอยู่อย่างไม่ยั่งยืนเสียแล้ว
โดยเฉพาะธุรกิจพลังงาน การเงิน ค้าปลีก รถยนต์ และอื่น ๆ อีกมากมายที่ต่างต้องผจญกับกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลก ดังนั้น หากเขาหยุดอยู่กับที่อาจทำให้องค์กรธุรกิจเหล่านั้นอาจล้มหายตายจากได้แม้อาจจะไม่ใช่เร็ว ๆ นี้ก็ตาม
แต่สักวันหนึ่งต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน ถามว่าปรากฏการณ์เหล่านี้ทำให้มองเห็นอะไรบ้าง จริง ๆ ก็มองเห็นหลายอย่าง ตั้งแต่แนวทางการบริหารจากยุค “เตี่ย” มายุค “เสี่ย”
เราต้องยอมรับกันว่า ยุคสมัย “เตี่ย” เป็นการบริหารแบบครอบครัว ค่อยเป็นค่อยไป ธุรกิจค่อย ๆ เติบโต มีเงินมากพอถึงจะขยายธุรกิจ จะไม่กู้หนี้ยืมสิน เน้นความประหยัด มัธยัสถ์ พอตรุษจีนทีจะจ่ายอั้งเปาให้กับพนักงานสักครั้งหนึ่ง
แต่หลังจาก “เสี่ย” เข้ามาบริหาร รูปการบริหารเปลี่ยนแปลงไป เพราะ “เสี่ย” เรียนหนังสือจากโรงเรียนดัง ๆ ในประเทศ ทั้งยังไปเรียนต่อต่างประเทศ มีคอนเน็กชั่นหลากหลายทั้งจากเพื่อนของแผ่นดินแม่ และเพื่อนจากแผ่นดินอื่น ๆ
พวกเขาชอบความท้าทายมองเห็นโอกาสจากธุรกิจใหม่ ๆ ทั้งยังชอบการเปลี่ยนแปลง ดังนั้น เมื่อเขาขึ้นมาบริหารธุรกิจครอบครัว เขาจึงพยายามผลักธุรกิจของตัวเองให้ก้าวไปสู่ธุรกิจมหาชน ใช้วิธีระดมทุนจากนักลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ฯเพื่อนำมาสร้างโมเดลธุรกิจใหม่ ๆ
ขณะเดียวกัน ก็ใช้วิธีปรับทัพองค์กรให้มีประสิทธิภาพ พยายามสร้างทาเลนต์ และพยายามนำเครื่องมือในเรื่องของเอชอาร์มาเป็นตัวขับเคลื่อนองค์กร พร้อม ๆ กับนำกิจกรรมเพื่อสังคมไปสร้างความผูกพันกับพนักงานและชุมชนภายนอก
ผ่านมา “เสี่ย” บางคนทำได้ดีแต่มี “เสี่ย” บางคนถูก “เตี่ย” ด่าอยู่บ่อยครั้ง เพราะสิ่งที่เขาทำล้วนก๊อบปี้มาจากแนวทางการบริหารแบบฝรั่งล้วน ๆ ทุกอย่างใช้เครื่องมือวัดผล ทุกอย่างมองแต่เรื่องผลตอบแทน และทุกอย่างมองแต่เรื่องการลงทุนใหม่ ๆ โดยไม่สนใจความรู้สึกของพนักงานเลย
สำคัญไปกว่านั้น “เสี่ย” บางคนยังใช้เทคโนโลยีเข้ามาทดแทนกำลังคน เพื่อหวังจะปลดคนเหล่านั้นออก และ “เสี่ย” บางคนหัวก้าวหน้ามาก มองเห็นแล้วว่าถ้านำหุ่นยนต์มาใช้ทำงาน จะลดต้นทุนได้มาก ทั้งยังเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานสูงด้วย
เพราะหุ่นยนต์ทำงานตลอด 24 ชั่วโมงโดยไม่ต้องหยุดพักเลย ซึ่งแนวโน้มต่อไปของธุรกิจกำลังจะเป็นเช่นนั้น
ถามว่าน่ากลัวมั้ย ?
ไม่น่ากลัวหรอก เป็นเรื่องธรรมดาของการบริหารจัดการ และเป็นเรื่องธรรมดาของการบริหารธุรกิจ ซึ่งจะต้องหาโอกาสใหม่ ๆ ในการลงทุนอยู่เสมอ เพราะยุคสมัยนี้ “เตี่ย” เป็นเพียงผู้เฝ้ามองอยู่เฉย ๆ เลี้ยงลูก เลี้ยงหลานไป หรือไม่ก็ไปเล่นไพ่นกกระจอก, เล่นรัมมี่, ตีกอล์ฟ หรือรำมวยไท้เก๊กอะไรก็ไป
เพราะหน้าที่ต่อไปนี้เป็นหน้าที่ของ “เสี่ย” แล้วที่จะต้องประชุมผ่านวิดีโอคอนเฟอเรนซ์ คุยกับทีมงานที่โคเวิร์กกิ้งสเปซ
หรือจะต้องบินไปต่างประเทศทุกเดือนเพื่อเจรจาธุรกิจกับพันธมิตร และอะไรอีกมากมาย เพื่อสร้างอาณาจักรธุรกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืนในวันข้างหน้า
ผมไม่รู้หรอกว่า “เสี่ย” เหนื่อยแค่ไหน ?
แต่ผมรู้อย่างเข้าใจ “เตี่ย” ว่า…ธุรกิจครอบครัวมันไม่ดีตรงไหน ทำไมจะต้องสร้างอาณาจักรธุรกิจให้เติบโตคับฟ้าด้วย
“ผมไม่เข้าใจจริง ๆ” เตี่ยคนหนึ่งบ่นกับผมในค่ำวันก่อน
จึงนำมาเล่าสู่กันฟัง ?