ทรัพยากรบุคคล ยุคใหม่ ควรปรับตัวอย่างไร

คอลัมน์ Pawoot.com
โดย ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ

ประเทศไทยมีอัตราการว่างงานต่ำกว่า 1% จำได้ว่าเมื่อ 3-4 ปีก่อนผมไปคุยกับเพื่อนที่อเมริกา พบว่า ที่อเมริกามีอัตราการว่างงานค่อนข้างจะสูง แต่ในไทยหลายปีที่ผ่านมา ไม่ค่อยมีคนพูดถึงหางานไม่ค่อยได้ มีแต่หาคนไม่ได้ บอกเลยว่าด้านไอที เทคโนโลยี ขาดคนอย่างรุนแรงมาก

จนเริ่มเจอคนที่เรียกว่าข้ามสายพันธุ์ จากวงการอื่น กระโดดมาทำงานด้านไอที บางคนอาจจะมองว่าเรื่องนี้รุนแรง แต่ถ้าเทียบกับประเทศอื่นแล้วเขารุนแรงกว่าบ้านเราเยอะ มองทรัพยากรบุคคลในยุคนี้ ในแง่พื้นฐานจะแบ่งเป็นกลุ่มคนได้หลายรูปแบบมาก เด็กรุ่นใหม่ ๆ สกิลเทคโนโลยีนั้นไม่ต้องพูดถึง ปรับตัวตามไม่ค่อยยาก ส่วนกลุ่มคนทำงานธนาคาร จากเมื่อก่อนอาจจะเก่งด้านการเงินการธนาคาร คือยังมีความรู้ทั้งเรื่องคอมพิวเตอร์ การเงิน ฯลฯ มีโอกาสที่จะหมุนไปทำอย่างอื่นได้อีกมาก

แต่กลุ่มที่น่าเป็นห่วงตอนนี้คือ กลุ่มชนชั้นแรงงาน โดยเฉพาะในเรื่องของการปิดโรงงานหรือเปลี่ยนการทำงานจากเดิมเหลือ 3 วัน ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับคนกลุ่มอื่น กลุ่มนี้จะมีความน่ากังวลมากกว่า เพราะเป็นกลุ่มที่มีทักษะทางด้านแรงงานและเป็นทักษะเฉพาะด้านเกินไปและที่น่าเป็นห่วงมาก จากที่ผมเพิ่งกลับจากสิงคโปร์ ที่นั่นมีนโยบายชัดเจนว่าจะมีการดึงคนเก่ง ๆ จากทั่วโลกมาอยู่ที่สิงคโปร์จำนวนมาก

ทุกครั้งที่ผมไปจะเจอคนไทยหน้าใหม่ ๆ ตลอด สิงคโปร์เป็น hubs ของหลาย ๆ บริษัทที่จะเริ่มมาขยายธุรกิจเข้ามาในอาเซียนก็จะตั้งที่สิงคโปร์ก่อน

อย่างถ้าอยากจะมาเมืองไทย ในช่วงเริ่มต้นเขาจะใช้วิธีการ concept offshore company คือ ใช้บริษัทที่อยู่ขอบ ๆ ประเทศไม่ได้อยู่ในประเทศไทยซึ่งก็คืออยู่ที่สิงคโปร์ จากนั้นจะจ้างคนไทยบินไปนั่งทำงานที่นั่น แล้วให้คนกลุ่มนี้ดูแลตลาดไทย จัดงานสัมมนา หาลูกค้าต่าง ๆ เนื่องจากเป็นธุรกิจออนไลน์ ไม่ต้องการหน้าร้าน จึงโกยลูกค้าเข้าออนไลน์ พอเสร็จก็บินกลับ ต้นทุนเลยถูก ภาษีก็ไม่ต้องจ่าย

จนกระทั่งธุรกิจใหญ่พอ เริ่มดี ลูกค้าเยอะขึ้น จึงมาตั้งออฟฟิศให้คนไทยกลับมาทำงานที่ประเทศไทย แต่เงินเดือนก็ยังถูกจ่ายจากสิงคโปร์ ที่นี่เหมือนเป็นสำนักงานขายหนึ่ง ฉะนั้น เงินภาษีจะอยู่ที่สิงคโปร์ ประเทศไทยไม่ได้ประโยชน์ แต่คนที่เก่ง ๆ ของเราถูกดึงไปอยู่สิงคโปร์หมดเลย

เมื่อก่อนคนไทยจะหางานก็เข้า Jobthai, JobsDB.com แต่เดี๋ยวนี้มีแพลตฟอร์มที่เป็น social media คือ LinkedIn.com เป็นการหางานแบบ global connection ซึ่งข้อดีคือคุณจะได้อัตราค่างานที่สูงขึ้น เพราะสิงคโปร์จ่ายเป็น SGD ฉะนั้น ในแง่ของคนที่ไปทำงานข้ามประเทศ หรือคนเก่ง ๆ จึงถูกดึงไปไม่ยากเลย

ใครก็ตามที่รู้ว่าตัวเองกำลังจะตกงาน มีความเสี่ยงที่อยู่ในอุตสาหกรรมที่มีเทคโนโลยีอื่นเข้ามาดิสรัปต์ จงปรับตัวเองให้เข้าไปเรียนรู้ด้านเทคโนโลยีให้มากขึ้น บางคนอาจจะลองเขียนโปรแกรมดูบ้าง บางคนที่เก่งด้านการเงินอาจจะลองปรับตัวเองไปเป็นนักวิเคราะห์เรื่องการเงิน เริ่มเรียนรู้ซอฟต์แวร์การวิเคราะห์ เอา AI มาใช้ หรือลองหัดขายของออนไลน์ คุณต้องเพิ่ม reskill ในเมื่อคุณมีทักษะแบบหนึ่งแล้วอาจจะต้องเพิ่มทักษะอย่างอื่นเข้าไป ซึ่งการเรียนรู้เดี๋ยวนี้มันง่ายมาก อยากรู้อะไรสามารถดูใน YouTube ได้

ทรัพยากรบุคคลในเมืองไทยมีเยอะ หลายคนบอกว่าทำไมบริษัทเราคนถึงไม่เก่ง จุดสำคัญที่สามารถช่วยได้คือเดี๋ยวนี้มีองค์ความรู้ต่าง ๆ เผยแพร่อยู่มากมาย ลองทำหลักสูตรขึ้นมาภายในองค์กร แล้วเชิญคนเก่ง ๆ มาช่วยชี้แนะ ปรับทัศนคติ มุมมองเสียใหม่ มาทำให้ทีมเก่งขึ้น สร้างเส้นทางการเดินให้เขาเติบโต เราอาจจะปรับเปลี่ยนและทำให้มีทรัพยากรในองค์กรที่แข็งแกร่งมากขึ้นได้ นอกจากการหาคนใหม่ เราสามารถปรับของเก่าของเดิมให้เก่งขึ้นได้