“มช.-ราชบุรี-อุตรดิตถ์ โมเดล” ปั้น “ข้าวสายพันธุ์ใหม่” ช่วยชาวนา

“ปลูกข้าวนาปีมีแต่หนี้กับซัง ปลูกข้าวนาปรังมีแต่ซังกับหนี้” นี่เป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ของชาวนาไทย ทั้งที่ประเทศไทยส่งออกข้าวในปี 2561 รั้งตำแหน่งอันดับ 2 รองจากประเทศอินเดีย ทว่าชาวนากลับเป็นกลุ่มอาชีพที่มีหนี้สินมากที่สุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จึงได้พัฒนาสายพันธุ์ข้าว ด้วยเทคโนโลยีชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ในข้าวด้วย “ลำไอออนพลังงานต่ำ” ซึ่งเป็นเทคโนโลยีใหม่ของโลก

“ศาสตราจารย์คลินิก นายแพทย์นิเวศน์ นันทจิต” อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปิดเผยว่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ต้องการต่อยอดงานวิจัยพัฒนาสายพันธุ์ข้าวด้วยเทคโนโลยี “ลำไอออนพลังงานต่ำ” ซึ่งจะทำให้ได้ผลผลิตข้าวสายพันธุ์ใหม่มีคุณภาพดี ผลผลิตสูง และต้านทานโรค โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ต้นสังกัดของนักวิจัย และศูนย์ความเป็นเลิศด้านฟิสิกส์ คณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ได้ร่วมกันส่งเสริมสภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรี ผู้ริเริ่มโครงการทำนายุค 4.0 ที่ต้องการให้เกษตรกรชาวนามีรายได้อย่างต่ำ 10,000 บาทต่อไร่ และให้ความสนใจงานวิจัยชิ้นนี้มาตั้งแต่ปี 2558 เพื่อนำไปต่อยอด “มช.-ราชบุรี โมเดล”

ทั้งนี้ การปรับปรุงพันธุ์ข้าวด้วยเทคโนโลยีลำไอออนพลังงานต่ำ มีจุดเด่น 4 ประการ คือ 1.ยั่งยืน เพราะคนไทยคิดค้นขึ้นเอง 2.มีประสิทธิภาพสูง การอาบไอออนเพียง 1 ครั้ง 3.ใช้เวลาสั้น มีความเสถียรด้วยเวลาเพียง 2-3 ปี และ 4.ปลอดภัย ไม่ใช่ GMO และไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ได้พันธุ์ข้าว 3 สายพันธุ์

“ดร.จิรณัทฐ์ เตชะรัง” นักวิจัยพัฒนาพันธุ์ข้าวด้วยเทคโนโลยีลำไอออนพลังงานต่ำ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า ตลอดปี 2562 ทีมนักวิจัยได้ให้คำปรึกษาและติดตามผลการดำเนินงานของจังหวัดราชบุรีอย่างต่อเนื่อง จนได้เมล็ดพันธุ์ข้าวประมาณ 50 ตัน เพื่อใช้เป็นพันธุ์จะส่งมอบให้กับชาวนาในโครงการกว่า 1,000 ราย เพื่อเพาะปลูกปี 2563 ในพื้นที่ประมาณ 5,000 ไร่

โดยมีข้าว 3 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวหอมเพื่อการบริโภค (มช 10-1 หรือ FRK-1) มีอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 124 วัน ค่อนข้างต้านทานโรค เหมาะสำหรับการบริโภค ผลผลิตเฉลี่ย 2.13 ตัน/ไร่ พันธุ์ที่ 2 คือ ข้าวเพื่ออุตสาหกรรมแป้ง (เทพ 10-5 หรือ MSY-4) มีอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 122 วัน ต้านทานโรค ผลผลิต 1.54 ตัน/ไร่ (ข้าวปทุมธานี 1 ได้ผลผลิตเกี่ยวสด 0.99 ตัน/ไร่) เหมาะสำหรับอุตสาหกรรมแป้งและการแปรรูป และพันธุ์ที่ 3 คือ ข้าวเพื่ออุตสาหกรรมอาหารสัตว์ (เทพ 10-7 หรือ OS-SY-23) อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 122 วัน ต้านทานโรค ให้ผลผลิต 1.540 ตัน/ไร่ เหมาะที่จะนำไปเป็นอาหารสัตว์

นอกจากนี้ ทางทีมวิจัย มช.กำลังพัฒนาข้าวกลุ่มนี้อีกหลายสายพันธุ์ เช่น ข้าวญี่ปุ่นก่ำ (AKM-P-22) สำหรับการบริโภคเพื่อสุขภาพ ให้ผลผลิต 600-800 กก./ไร่ และข้าวญี่ปุ่น (AKM-6-1) สำหรับการบริโภคทั่วไป ผลผลิต 900-1,180 กก./ไร่

ราชบุรีเล็งป้อนตลาดอาหาร

“สุทิน ชฎาดำ” ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรี เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า พื้นที่ปลูกข้าวของจังหวัดราชบุรีมีราว 220,000 ไร่ ซึ่งการนำเทคโนโลยีเข้ามาพัฒนาสายพันธุ์ข้าวมีความสำคัญอย่างมากต่อการทำการเกษตรในยุคนี้ เพราะเป็นการเพิ่มขีดความสามารถทางการผลิตและการแข่งขันให้สูงขึ้น โดยเฉพาะเทคโนโลยีพัฒนาสายพันธุ์ข้าวด้วยไอออนพลังงานต่ำของ มช. ถือว่าตอบโจทย์อย่างยิ่ง และเป็นการยกระดับใน 4 ด้านด้วยกัน คือ ยกระดับคุณภาพข้าว, ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น, เกษตรกรพัฒนาตัวเองขึ้น และเศรษฐกิจดีขึ้น กล่าวคือ เมื่อต้นทุนการผลิตลดลง ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น รายได้ของเกษตรกรก็เพิ่มขึ้น

ปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนเกษตรห้วยไผ่เพื่อการผลิต จังหวัดราชบุรี สามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวไอออนพลังงานต่ำของ มช.ได้แล้วบนพื้นที่ราว 30 ไร่ โดยสมาชิกเกษตรกรราว 200 ราย และจะกระจายให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ต่อไป ขณะเดียวกันจะนำเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมแป้งข้าวเจ้า และอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ของจังหวัดราชบุรี เพราะมีความต้องการใช้ราว 30 ตันต่อวัน ซึ่งก็มีโรงงานเพื่อผลิตข้าวเพื่อบริโภคแสดงความสนใจข้าวสายพันธุ์ใหม่ของทางกลุ่มที่ต้องการราว 6,000 ตันต่อปี เมื่อประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจที่จะเกิดขึ้นจะได้ผลผลิตราว 8,000 บาทต่อไร่ คาดว่าจะมีมูลค่าราว 1,760 ล้านบาท จากพื้นที่ปลูกข้าวทั้งหมด 220,000 ไร่

ต่อยอด “มช.-อุตรดิตถ์ โมเดล”

หลังจากที่ “มช.-ราชบุรี” ประสบความสำเร็จ เมื่อเร็ว ๆ นี้ได้มีพิธีการลงนามความร่วมมือทางวิชาการระหว่างมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กับสภาเกษตรกรจังหวัดอุตรดิตถ์ เพื่อส่งเสริมการดำเนินงานพัฒนาการเกษตรด้านข้าว โดยใช้สายพันธุ์ข้าวที่ได้จากการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ในข้าวขาวดอกมะลิ 105 FRK-1 ข้าวสังข์หยดพัทลุงพันธุ์กลาย MSY-4 ข้าวสังข์หยดพัทลุงพันธุ์กลาย OSSY-23 ด้วยลำไอออนพลังงานต่ำ ไปทดลองปลูก

“บัญชา อรุณเขต” ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดอุตรดิตถ์ กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ปัจจุบันจังหวัดอุตรดิตถ์มีพื้นที่ปลูกข้าวกว่า 600,000 ไร่ โดยมีแนวคิดเช่นเดียวกับจังหวัดราชบุรี คือ การใช้เทคโนโลยีเข้ามาพัฒนาพันธุ์ข้าว ข้าวสายพันธุ์ใหม่ที่ มช.คิดค้นขึ้นมาครั้งนี้ตอบโจทย์ทั้งในเรื่องผลผลิต ภ