13 อรหันต์ กรองเงิน 4 แสนล้าน นำเศรษฐกิจไทยสู่ “วิถีใหม่”
คำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 21/2563 เรื่องแต่งตั้งคณะที่ปรึกษาด้านผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมในศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 (โควิด-19) จำนวน13 คน มีต้นทุนทางสังคมสูงลิ่ว
13 อรหันต์ แม้การประชุมผ่านไปได้เพียง 3 ครั้ง แต่สังคม “คาดหวัง” ถึงบทบาท-หน้าที่ ออก action ภายใน 1-3 เดือน เพราะชื่อ-ชั้นพ่วงเกียรติประวัติ-ผลงานเป็นที่ประจักษ์ ทั้งในแวดวงสังคมการศึกษา-เศรษฐศาสตร์และการแพทย์
คณะที่ปรึกษาจะทำหน้าที่เป็น “ตัวกลาง” เพื่อเปิดเวทีความคิด-ระดมสมองการแก้ปัญหาโควิด-19 เพื่อเติมเต็มมุมมองให้กับนักการทหาร-การเมือง และนักธุรกิจให้ครอบคลุมเศรษฐกิจ-สังคม ทะลุไปถึงทำเนียบรัฐบาล
เป็นคณะที่ปรึกษา-ปลอดการเมืองของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม อีกชุดของการใช้เงินกู้ 1.9 ล้านล้านบาท ขณะนี้ “ทศพร ศิริสัมพันธ์” เลขาธิการสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) นั่งหัวโต๊ะกลั่นกรอง-เกาะติดการใช้เงินกู้ทุกเม็ด
ทีเด็ดทีขาดของ “กุนซือเศรษฐกิจ-สังคม” คือ “ใบผ่านทาง” จากตึกไทยคู่ฟ้าในรั้วทำเนียบรัฐบาล เพื่อนำ quick win ไปปฏิบัติ และแผนระยะยาวพลิกวิกฤตเป็นโอกาสในการทลายกำแพงกลไกรัฐ เช่น การกระจายอำนาจให้เป็นรูปธรรม
เบื้องหน้า-ผ่าน “ศ.กิตติคุณนายแพทย์จรัส สุวรรณเวลา” ประธานคณะที่ปรึกษา “ตกผลึก” คำตอบการแก้ไขปัญหาโควิด-19 คือ “ทางสายกลาง” เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการแก้ปัญหาด้านสุขภาพ เศรษฐกิจและสังคมไปพร้อม ๆ กัน
“อีกสิ่งหนึ่งที่ปรากฏขึ้นชัดเจนคือ ความหลากหลายภายในประเทศ โดยเฉพาะความไม่เหมือนกันภายในสังคม เพราะฉะนั้น จึงไม่ใช่คำตอบเดียวที่จะสามารถแก้ปัญหาได้ทั้งประเทศ จำเป็นต้องดูทั้งภาพรวมและเฉพาะพื้นที่”
“ศ.กิตติคุณนายแพทย์จรัส” ฟันธงว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 จะยืดเยื้อ-ยาวนานไปอีกอย่างน้อย 1 ปีถึง 1 ปีครึ่ง หรือสิ้นปี”64
“โรคโควิด-19 ไม่หยุดง่าย ๆ เพราะยังไม่มียารักษาในขณะนี้ และแม้จะมีวัคซีนแต่อย่างเร็วสุดไม่น้อยกว่า 1 ปีจากนี้ คือ มิ.ย. 64 หรือ 1 ปีครึ่ง คือ ธ.ค. 64 หรืออาจจะยาวกว่านั้นถ้ายังไม่พบวัคซีน”
สอดรับกับอีกคณะที่ปรึกษาวิเคราะห์ ที่วิเคราะห์ว่าเศรษฐกิจไทยหลังโควิด-19 จะเป็นเศรษฐกิจเชฟตัว U-V-W หรือ กรณีเกิดการระบาดโควิด-19 ระลอกที่ 2-ที่ 3
“หัวใจอยู่ที่เงินกู้ 4 แสนล้านบาทต้องใส่ให้ถูกที่ และการควบคุมสถานการณ์การแพร่ระบาดไม่ให้เกิดการระบาดรอบ 2”
“วุฒิสาร ตันไชย” เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า 1 ใน 13 อรหันต์ มองโลกหลังโควิด-19 ว่า ประเทศไทยไม่ควรใช้ “ซิงเกิลโมเดล” เพราะวิกฤตโควิด-19 ครั้งนี้ทำให้เห็นว่าแต่ละพื้นที่รับมือได้ไม่เท่ากัน ไม่สามารถใช้โมเดลเดียวกันทุกพื้นที่
“ในมิติของเวลาผลกระทบในปัจจุบันกับผลกระทบระยะยาว ในระยะสั้น การเยียวยา การรักษาโรคจะแก้ปัญหาอย่างไร และระยะยาว หากโรคโควิด-19 อยู่กับเรานาน ภาคเกษตร ภาคธุรกิจจะปรับตัวอย่างไร”
ขณะที่มิติของปัญหา ทั้งมิติแมโครและไมโคร รวมถึงมิติเซ็กเตอร์ เช่น หลักประกันด้านการศึกษา หลักประกันด้านสาธารณสุข ภาคผู้ประกอบการ ภาคท่องเที่ยว และภาคเกษตร
“วันนี้อยู่บนสภาวะ 2 ประการ ประการแรก ไม่นิ่ง เมื่อคลายล็อกธุรกิจสีขาวไปแล้ว หากควบคุมไม่ดีก็มีโอกาสเกิด second wave ต้องกลับมาล็อกดาวน์อีกครั้ง และประการที่สอง สภาวะที่ไม่แน่นอน ไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้น”
แม้นักคิดในสำนักบ้านสุริยานุวัตรจะประเมินว่า เศรษฐกิจไตรมาส 4 ปี”63 จะฟื้นตัวเพราะเป็นช่วงหลังโควิด-19 และเป็นไทมิ่งที่มีเม็ดเงินกระตุ้น-ฟื้นฟูเศรษฐกิจลงไปยังท้องถิ่น-ชุมชน 400,000 ล้านบาทตั้งแต่ มิ.ย. 63
“วุฒิสาร” เสนอแนะว่า แผนงาน-โครงการที่จะลงไปควรเป็นแบบ bottom up ควบคู่กับ top down
“ควรให้ข้างล่างคิด ต้องมีเป้าหมายชัดเจน top down ยังจำเป็นในเชิงไกด์ไลน์ มาตรการ-มาตรฐานเข้มข้นในช่วงวิกฤต แต่เมื่อคลายแล้วต้องปล่อยให้เป็นไปตามสภาพปัญหา ใช้เลนส์ละเอียดมองในแต่ละเซ็กเตอร์จะช่วยให้เราทำได้ตรงจุดมากขึ้น คิดจากข้างบนอย่างเดียวไม่ได้ ต้องปล่อยให้พลังข้างล่างช่วยคิด”
13 อรหันต์จึงเป็นการรวมคนเก่งจากทั่วทุกสารทิศ ทั้งปีกนักเศรษฐศาสตร์-หัวก้าวหน้าที่จะให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูเศรษฐกิจ ทำงานร่วมกับปีกเทคโนแครต-หัวหมอ ทำให้เกิดความมั่นใจในการแพทย์-ระบบสาธารณสุขของไทย
ปีกนักยุทธศาสตร์-หัวปฏิรูปที่มีวิสัยทัศน์-อ่านไทม์เฟรมในการออกมาตรการในจังหวะที่ถูกที่ถูกเวลา เชื่อมโลกด้วยปีกนักการต่างประเทศ-การทูต
พ่วงการประชุมร่วมวิดีโอคอนเฟอเรนซ์ คุยกับบรรดา “เจ้าสัว-นักธุรกิจ” 20 เศรษฐีที่ส่ง “การบ้าน” ให้ พล.อ.ประยุทธ์ไปก่อนหน้านี้ถึงโมเดลฟื้นฟูวิกฤตเศรษฐกิจ-ปากท้องในมุมมองเจ้าสัวถึงรากหญ้า
นับหนึ่งภารกิจ 13 อรหันต์เศรษฐกิจ-สังคม คิดโมเดลฟื้นฟูประเทศฉบับ “Post COVID”