เอนก โชว์วิสัยทัศน์ ตั้งเป้าปี 80 ไทยเป็นประเทศพัฒนาแล้ว

เอนก โชว์วิสัยทัศน์ ตั้งเป้าปี 2580 ไทยต้องเป็นประเทศพัฒนาแล้ว เชื่อมั่นงานวิทยาศาสตร์ประเทศก้าวหน้า อีก 6-7 ปีพร้อมส่งยานอวกาศไปโคจรรอบโลก

วันที่ 11 มีนาคม 2565 ศ.(พิเศษ) ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (รมว.อว.) ได้กล่าวในการจัดอบรมหลักสูตร “ผู้บริหารกระบวนการยุติธรรมระดับสูง” รุ่นที่ 26 ในหัวข้อ “อว. กระทรวงแห่งการปฏิรูป” และ “เหลียวหลังมองอดีตที่รุ่งเรืองของแผ่นดินไทย : สุวรรณภูมิ” ที่สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม

ศ.(พิเศษ) ดร.เอนก กล่าวว่า กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมนี้ เกิดจากการนำ 3 กระทรวงมารวมกัน 1.ส่วนที่เป็นอุดมศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการก็คือมหาวิทยาลัย 150 แห่งโดยประมาณ มหาวิทยาลัยของภาครัฐครึ่งหนึ่ง ของภาคเอกชนครึ่งหนึ่ง

2.ส่วนที่เป็นกระทรวงวิทยาศาสตร์ทั้งหมด มีหน่วยงานซึ่งส่วนใหญ่เป็นองค์การมหาชน ทำเรื่องที่เกี่ยวกับวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ประมาณ 30 หน่วย พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ดีที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชีย มีสถาปัตย์เทคโนโลยีนิวเคลียร์ มีสถาบันดาราศาสตร์ 3.ส่วนที่เป็นสำนักงานนายก ขึ้นกับนายกโดยตรง คือสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ฉะนั้นพอมารวมเข้ากันถือเป็นกระทรวงที่ใหญ่มาก

ภารกิจ อว. ขับเคลื่อนประเทศ

ศ.(พิเศษ) ดร.เอนก กล่าวอีกว่า ภารกิจ คือ ต้องทำให้ความรู้สมัยใหม่ ความรู้ชั้นสูง เทคโนโลยีทุกๆ ระดับ นำมาสร้างมาพัฒนาประเทศ เรากำลังเข้าสู่ยุคที่เราไม่เคยเห็นมาก่อน เป็นยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงแบบหน้ามือเป็นหลังมือ เปลี่ยนแบบไม่เห็นหน้าไม่เห็นหลัง ทำอย่างไรให้ประเทศไทยอยู่กับการเปลี่ยนแปลงของโลกได้ แล้วก็เป็นประเทศที่พัฒนาแล้วให้ได้ในปี 2580

กระทรวง อว. เองภายในปี 2570 เราจะเป็นกลไกสำคัญของประเทศที่จะขับเคลื่อนประเทศให้พัฒนาแล้วภายในปี 2580 เราวางเส้นตายให้ตัวเองเร็วกว่าประเทศชาติ 10 ปี เพราะว่าการพัฒนายุคนี้เป็นการพัฒนาแบบที่เราไม่เคยเห็น จากการเป็นประเทศกำลังพัฒนา จะออกจากการเป็นประเทศที่ด้อยการพัฒนาไปเป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว

ซึ่งหมายความว่ามีรายได้ค่อนข้างสูง และเศรษฐกิจต้องอิงอยู่บน 2 เรื่องใหญ่ ๆ คือ 1.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2.เศรษฐกิจ ต้องอิงอยู่บนความคิดสร้างสรรค์ ฉะนั้นจะไม่ใช่สอน ไม่ใช่วิจัย ไม่ใช่ทำนวัตกรรมไปเรื่อยๆ ต้องเป็นงานที่จะขับให้ประเทศไปสู่ประเทศที่พัฒนาแล้ว แล้วก็ต้องทำให้เป็นประเทศที่ไม่เหมือนเดิม

งานราชการไทยที่ทำกันมาก็ทำดีมาทั้งนั้น หลายกระทรวงเป็นการทำงานเรื่องเฉพาะหน้า แล้วคนไทยก็ชอบให้รัฐบาลทำเรื่องเฉพาะหน้าให้ตัวเอง แต่กระทรวงนี้ถูกวางไว้ให้ทำเรื่องเฉพาะหน้า ให้ทำเรื่องระยะยาว และระยะปานกลางด้วย ผลประโยชน์ของประเทศไม่ได้มีแค่ผลประโยชน์เฉพาะหน้า แต่จะต้องทำเรื่องที่เป็นผลประโยชน์ระยะยาว ต้องทำให้คนออกจากความคิดเดิมที่ไม่เชื่ออนาคตของประเทศ ไม่เชื่อว่าประเทศจะออกจากความด้อยพัฒนาหรือความพัฒนาได้ ไม่เชื่อว่าประเทศจะเป็นชาติวิทยาศาสตร์ได้ จะเป็นชาติเทคโนโลยีได้

งานวิทยาศาสตร์ก้าวหน้าพร้อมส่งยานอวกาศโคจร

รมว.อว. กล่าวต่อว่า เมื่อเข้ามาอยู่ในกระทรวง อว.พบว่างานวิทยาศาสตร์ของประเทศก้าวหน้าอย่างมาก ตัวอย่างเช่น เรื่องแรก คือ อีก 6-7 ปีข้างหน้า เราจะส่งยานอวกาศไปโคจรรอบโลกได้ ระบบของเราอาจจะมีข้องบกพร่องอันนี้ยอมรับ แต่ก็กำลังแก้ไขในสิ่งที่รับผิดชอบอยู่ แม้ว่าระบบของเราจะไม่ค่อยดี แต่คนของเราเก่ง ทำผลงานออกมาตลอด

อีกเรื่อง คือประเทศไทยมีเครื่องฉายแสงที่สามารถสร้างพลังงานแบบดวงอาทิตย์บนโลกนี้ได้ ประมาณล้านองศาขึ้นไป เรากำลังติดต่อเครื่องนี้อยู่

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยมีลักษณะพิเศษ คือ งบวิจัยและพัฒนาเป็นงบของรัฐบาลกับเอกชน ประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่งบของภาคเอกชนสูงมาก คือ 80% ส่วนงบของภาครัฐ 20% หน้าที่ของกระทรวง อว. คือ นำ 20% ไปดึงดูด 80% ให้มาช่วย ซึ่งจะเป็นอย่างนั้นได้เราจะต้องไม่วิจัยไปเรื่อยๆ ไม่วิจัยเพื่อความก้าวหน้าของวิชาชีพของเราเท่านั้น ต้องวิจัยเพื่อให้ธุรกิจได้ประโยชน์เขาจึงจะนำเงิน 80% มาลงวิจัย

ซึ่งเราก็ทำได้ เช่น การที่เราเอางบของกองทุนวิจัยและวิทยาศาสตร์ มาทำกองทุนนวัตกรรมร่วมกับสภาอุตสาหกรรม เพื่อจะยกระดับ SME สภาอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นธุรกิจใหญ่ ธุรกิจใหญ่อยู่ไม่ได้ถ้าธุรกิจเล็ก กลางอยู่ไม่ได้ นั่นจึงทำให้เขามาสนใจ SME แล้วก็พบว่า SME ต้องการมากที่สุด คือ ความรู้ วิจัย และนวัตกรรม